Ιράν: Aμετάβλητο το «παράθυρο» για ατομική βόμβα - Περιορισμένη η ζημιά στο πυρηνικό πρόγραμμα

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, αλλά και η επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις το καλοκαίρι φαίνεται πως δεν έχει επηρεάσει σημαντικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι, παρά τα αλλεπάλληλα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις, το Ιράν δεν έχει απομακρυνθεί ουσιαστικά από το ενδεχόμενο να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, το χρονικό διάστημα που θα χρειαζόταν η Τεχεράνη για να κατασκευάσει μια πυρηνική βόμβα παραμένει σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με τις εκτιμήσεις του περασμένου καλοκαιριού.

Σχεδόν αμετάβλητο το πυρηνικό χρονοδιάγραμμα

Παρά τον πόλεμο που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου με πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ και τις στοχευμένες επιχειρήσεις εναντίον κρίσιμων υποδομών, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η πρόοδος του ιρανικού προγράμματος έχει καθυστερήσει, αλλά όχι ανατραπεί.

Οι προηγούμενες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για δυνατότητα παραγωγής επαρκούς εμπλουτισμένου ουρανίου μέσα σε τρεις έως έξι μήνες. Μετά τα πλήγματα του Ιουνίου σε εγκαταστάσεις όπως το Natanz, το Fordow και το Isfahan, το «παράθυρο» αυτό μετακινήθηκε στους εννέα μήνες έως ένα έτος - και παραμένει εκεί.

Το «άθικτο» απόθεμα ουρανίου

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει ένα κρίσιμο συμπέρασμα: οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν κατάφεραν να πλήξουν αποφασιστικά την «καρδιά» του πυρηνικού προγράμματος. Παρότι αρκετές εγκαταστάσεις υπέστησαν σοβαρές ζημιές, το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU) φαίνεται να παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέπαφο - και μάλιστα σε υπόγειες εγκαταστάσεις που δύσκολα προσβάλλονται.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας δεν έχει καταφέρει να επιβεβαιώσει την ακριβή τοποθεσία περίπου 440 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, ποσότητα που, εφόσον εμπλουτιστεί περαιτέρω, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να επαρκεί για έως και δέκα πυρηνικές κεφαλές. Η αβεβαιότητα αυτή ενισχύει τις ανησυχίες για το κατά πόσο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν πράγματι περιορίσει τις δυνατότητες της Τεχεράνης.

Γιατί οι επιθέσεις δεν «φρέναραν» το πρόγραμμα

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ένας από τους βασικούς λόγους που δεν άλλαξε ουσιαστικά το χρονοδιάγραμμα είναι ότι οι πρόσφατες επιθέσεις επικεντρώθηκαν περισσότερο σε συμβατικούς στρατιωτικούς στόχους και στη βιομηχανική βάση της άμυνας του Ιράν, παρά στις ίδιες τις πυρηνικές υποδομές. Ακόμη και όταν επλήγησαν σχετικές εγκαταστάσεις, το υλικό και η τεχνογνωσία δεν εξουδετερώθηκαν πλήρως.

Η συζήτηση πλέον μετατοπίζεται σε πιο ριψοκίνδυνα σενάρια, όπως επιχειρήσεις εδάφους για την κατάσχεση αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου - επιλογές που, αν και εξετάζονται, ενέχουν σημαντικούς κινδύνους κλιμάκωσης.

Εύθραυστη ισορροπία και ενεργειακές επιπτώσεις

Στο πολιτικό επίπεδο, η Ουάσιγκτον συνεχίζει να προβάλλει ως αδιαπραγμάτευτο στόχο την αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς έχει δηλώσει ότι αυτό αποτελεί τον βασικό σκοπό της στρατιωτικής επιχείρησης, ενώ ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ υπογραμμίζει ότι η στρατηγική βασίζεται και στη διπλωματία.

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στην περιοχή παραμένει εύθραυστη. Η συμφωνία εκεχειρίας της 7ης Απριλίου έχει «παγώσει» τις εχθροπραξίες, χωρίς όμως να μειώνει ουσιαστικά την ένταση, ενώ η παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ - από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου - έχει ήδη προκαλέσει διεθνή ενεργειακή αναταραχή.

Οι «αόρατες» συνέπειες: επιστήμονες και τεχνογνωσία

Παράλληλα, η δολοφονία Ιρανών πυρηνικών επιστημόνων από το Ισραήλ εισάγει έναν ακόμη αστάθμητο παράγοντα. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, η γνώση δεν μπορεί να «βομβαρδιστεί», όμως η πρακτική τεχνογνωσία μπορεί να πληγεί - κάτι που ενδέχεται να έχει επιβραδύνει, χωρίς να ακυρώνει, την πρόοδο του προγράμματος.

Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι σαφές: παρά τα ισχυρά πλήγματα, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει λειτουργικό και ικανό να εξελιχθεί. Και αυτό σημαίνει ότι το ζήτημα δεν έχει κλείσει - απλώς έχει μετατεθεί χρονικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης στο άμεσο μέλλον.