«Πρώτα άνοιγμα του Ορμούζ, μετά τα πυρηνικά»: Νέα πρόταση του Ιράν αλλάζει τα δεδομένα

Σε εξέλιξη παραμένουν οι διπλωματικές διεργασίες γύρω από τον πόλεμο που είναι σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, με τα Στενά του Ορμούζ να βρίσκονται στο επίκεντρο των επαφών και την Τεχεράνη να αναζητά παράλληλα στήριξη από τη Μόσχα. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε το Axios, το Ιράν διαβίβασε στις Ηνωμένες Πολιτείες νέα πρόταση που προβλέπει την επαναλειτουργία του Ορμούζ και την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, αφήνοντας τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα σε μεταγενέστερο στάδιο.

Το σχέδιο φέρεται να μεταφέρθηκε στην Ουάσιγκτον μέσω Πακιστανών μεσολαβητών και, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δίνει προτεραιότητα στην αποκλιμάκωση της έντασης γύρω από τη ναυσιπλοΐα και στον τερματισμό του πολέμου. Η πρόταση προβλέπει ότι τα πιο ακανθώδη ζητήματα, όπως ο εμπλουτισμός ουρανίου και το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, θα μετατεθούν για αργότερα, ώστε να ανοίξει πρώτα ο δρόμος για μια ταχύτερη συμφωνία αποκλιμάκωσης.

Την ίδια ώρα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έχει μεταβεί στη Ρωσία, όπου αναμένεται να έχει συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Το ταξίδι εντάσσεται στην προσπάθεια της Τεχεράνης να εξασφαλίσει διεθνή υποστήριξη, σε μια περίοδο κατά την οποία η Μόσχα παραμένει ένας από τους βασικούς συμμάχους της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με το Reuters, ο Αραγτσί είχε προηγουμένως επαφές στο Πακιστάν και στο Ομάν, με βασικό αντικείμενο την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο και στο Ορμούζ.

Βασικό «αγκάθι» το ζήτημα των πυρηνικών

Παρά το νέο διπλωματικό σήμα από την Τεχεράνη, οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν παραμένουν σε αδιέξοδο. Το βασικό αγκάθι εξακολουθεί να είναι το πυρηνικό ζήτημα, με την Ουάσιγκτον να επιμένει ότι το Ιράν πρέπει να περιορίσει ουσιαστικά ή να αναστείλει τον εμπλουτισμό ουρανίου, ενώ η ιρανική πλευρά αρνείται να εγκαταλείψει ό,τι θεωρεί κυριαρχικό της δικαίωμα σε πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα. Το Reuters σημειώνει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να δηλώνει ανοιχτός σε νέες συνομιλίες, αλλά μόνο υπό όρους που αποκλείουν την απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.

Στο παρασκήνιο, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να συγκαλέσει σύσκεψη με την ομάδα εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής στον Λευκό Οίκο, προκειμένου να εξεταστούν τα επόμενα βήματα στο ιρανικό μέτωπο. Σύμφωνα με το Axios, στη σύσκεψη θα αξιολογηθεί τόσο το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων όσο και η νέα πρόταση που έχει φτάσει μέσω των μεσολαβητών.

Παράλληλα, ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι επιθυμεί να συνεχιστεί η πίεση μέσω του ναυτικού αποκλεισμού, εκτιμώντας ότι αυτή η στρατηγική μπορεί να αναγκάσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει. Οι σχετικές δηλώσεις του για το ενδεχόμενο σοβαρής πίεσης στο ιρανικό πετρελαϊκό σύστημα, αν παραμείνει μπλοκαρισμένη η ροή εξαγωγών, καταγράφονται από αρκετά μέσα, αν και η διατύπωσή τους δεν έχει παρουσιαστεί με ενιαίο τρόπο από όλα τα διεθνή δίκτυα.

Διεργασίες για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ

Το Ορμούζ παραμένει ο κρίσιμος κόμβος αυτής της αντιπαράθεσης. Η θαλάσσια αυτή δίοδος είναι από τις σημαντικότερες στον κόσμο για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου και οποιαδήποτε παρατεταμένη κρίση εκεί επηρεάζει άμεσα τις αγορές ενέργειας, τον πληθωρισμό και την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Γι’ αυτό και η νέα ιρανική πρόταση εστιάζει ακριβώς στην επαναλειτουργία του περάσματος και στη σταδιακή αποκλιμάκωση, πριν ανοίξει ξανά το πιο δύσκολο κεφάλαιο των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.

Μέχρι στιγμής, ο Λευκός Οίκος έχει επιβεβαιώσει ότι έχει λάβει την πρόταση, χωρίς όμως να έχει ξεκαθαρίσει αν είναι διατεθειμένος να την εξετάσει επί της ουσίας. Η αμερικανική πλευρά επαναλαμβάνει ότι θα δεχθεί μόνο μια συμφωνία που διασφαλίζει τα αμερικανικά συμφέροντα και αποκλείει οριστικά το ενδεχόμενο πυρηνικού οπλοστασίου στο Ιράν. Έτσι, παρά τη νέα κινητικότητα, η διπλωματική εικόνα παραμένει ρευστή και το ενδεχόμενο ουσιαστικής προόδου εξακολουθεί να εξαρτάται από βαθιές και μέχρι στιγμής άλυτες διαφωνίες.