Καρκίνος του εντέρου: Πρωτοποριακή θεραπεία εξαλείφει όγκους χωρίς επέμβαση

Μια πειραματική θεραπεία για συγκεκριμένες μορφές καρκίνου του εντέρου δίνει ελπιδοφόρα αποτελέσματα που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί βλέπουν την αντιμετώπιση της νόσου. Ασθενείς που έλαβαν ανοσοθεραπεία πριν από τη χειρουργική επέμβαση παρέμειναν χωρίς υποτροπή σχεδόν τρία χρόνια αργότερα, σύμφωνα με νέα στοιχεία από τη μελέτη NEOPRISM-CRC, που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της American Association for Cancer Research στις ΗΠΑ.

Η θεραπεία που αλλάζει τη σειρά των πραγμάτων 

Η προσέγγιση διαφοροποιείται από τη συνηθισμένη πρακτική. Μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι ασθενείς με καρκίνο του εντέρου υποβάλλονταν πρώτα σε χειρουργείο και στη συνέχεια σε χημειοθεραπεία για αρκετούς μήνες. Στη νέα μελέτη, όμως, οι ερευνητές επέλεξαν να χορηγήσουν πρώτα ανοσοθεραπεία με pembrolizumab για εννέα εβδομάδες και μετά να προχωρήσουν σε χειρουργείο. Τα αποτελέσματα φαίνεται να ήταν θεαματικά, καθώς σε μεγάλο ποσοστό ασθενών ο όγκος εξαφανίστηκε πλήρως πριν ακόμη πραγματοποιηθεί η επέμβαση.

Συνολικά συμμετείχαν 32 ασθενείς με καρκίνο εντέρου σταδίου 2 ή 3, οι οποίοι είχαν έναν συγκεκριμένο γενετικό τύπο όγκου, γνωστό ως MMR-deficient ή MSI-high. Πρόκειται για μορφή καρκίνου που εμφανίζει ιδιαίτερη ευαισθησία στην ανοσοθεραπεία και αφορά περίπου το 10% έως 15% των περιπτώσεων. Οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν για περίπου 33 μήνες και μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει παρουσιάσει υποτροπή της νόσου.

Το στοιχείο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, επειδή με τα συμβατικά σχήματα περίπου ένας στους τέσσερις ασθενείς εμφανίζει επανεμφάνιση του καρκίνου μέσα στην πρώτη τριετία. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η χορήγηση ανοσοθεραπείας πριν από το χειρουργείο ίσως ενεργοποιεί πιο αποτελεσματικά το ανοσοποιητικό σύστημα, δίνοντάς του χρόνο να αναγνωρίσει και να επιτεθεί στον όγκο πριν αυτός αφαιρεθεί.

Τι έδειξαν οι εξετάσεις αίματος 

Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε εξατομικευμένες εξετάσεις αίματος για να παρακολουθεί την πορεία των ασθενών. Οι εξετάσεις αυτές ανιχνεύουν μικροσκοπικά ίχνη DNA του όγκου που κυκλοφορούν στο αίμα. Όταν το DNA του καρκίνου εξαφανιζόταν από τις εξετάσεις, οι πιθανότητες πλήρους ανταπόκρισης στη θεραπεία ήταν σημαντικά υψηλότερες. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι στο μέλλον τέτοιου τύπου τεστ ίσως βοηθήσουν στον εντοπισμό των ασθενών που χρειάζονται λιγότερη ή περισσότερη θεραπεία.

Οι ειδικοί εξηγούν ότι ο καρκίνος του εντέρου παραμένει μία από τις πιο συχνές μορφές καρκίνου παγκοσμίως. Η πρόγνωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το στάδιο στο οποίο εντοπίζεται η νόσος. Στα πρώτα στάδια τα ποσοστά επιβίωσης είναι πολύ υψηλά, όμως όταν ο καρκίνος έχει προχωρήσει ή έχει δώσει μεταστάσεις, οι πιθανότητες επιβίωσης μειώνονται δραματικά. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, παρατηρείται αύξηση των περιστατικών και σε νεότερες ηλικίες.

Γιατί η ανοσοθεραπεία θεωρείται κομβική εξέλιξη 

Η ανοσοθεραπεία θεωρείται ήδη μία από τις μεγαλύτερες εξελίξεις στην ογκολογία, επειδή δεν επιτίθεται απευθείας στον όγκο όπως η χημειοθεραπεία, αλλά «εκπαιδεύει» το ανοσοποιητικό να τον καταπολεμήσει. Ωστόσο, δεν ανταποκρίνονται όλοι οι ασθενείς με τον ίδιο τρόπο. Για αυτόν τον λόγο οι ερευνητές προσπαθούν να βρουν βιολογικούς δείκτες που θα δείχνουν εκ των προτέρων ποιοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να ωφεληθούν.

Η μελέτη περιλαμβάνει και την περίπτωση ενός 73χρονου ασθενούς από τη Βρετανία, ο οποίος διαγνώστηκε μέσω προληπτικού ελέγχου. Μετά από τρεις δόσεις ανοσοθεραπείας και το χειρουργείο που ακολούθησε, οι γιατροί διαπίστωσαν ότι ο όγκος είχε σχεδόν εξαφανιστεί. Τρία χρόνια αργότερα παραμένει χωρίς καρκίνο και έχει επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αισιόδοξη. Η ιδέα ότι ένας επιθετικός καρκίνος μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά με σύντομη ανοσοθεραπεία πριν από το χειρουργείο δημιουργεί νέες προσδοκίες για πιο στοχευμένες και λιγότερο επιβαρυντικές θεραπείες στο μέλλον.