Κυριάκος Πιερρακάκης: Η πιο κρίσιμη μάχη για την προεδρία του Eurogroup δέκα χρόνια μετά την κρίση

Μέχρι το απόγευμα θα φανεί εάν ο Κυριάκος Πιερρακάκης  μπορεί να γίνει ο πρώτος Έλληνας που αναλαμβάνει την προεδρία του Eurogroup. Μια εκλογή που, όπως σημειώνουν διεθνή μέσα, θα ισοδυναμούσε με «εθνική εξιλέωση» για μια χώρα που μόλις πριν από δέκα χρόνια βρέθηκε στο επίκεντρο της πιο βαθιάς κρίσης της Ευρωζώνης. Η ψηφοφορία παραμένει αμφίρροπη: 20 υπουργοί Οικονομικών ψηφίζουν, 11 ψήφοι αρκούν για την επικράτηση, και ο Έλληνας υπουργός αναμετράται με τον Βέλγο ομόλογό του, Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ.

Πώς φτάσαμε στην ελληνική υποψηφιότητα

Η υποψηφιότητα Πιερρακάκη δεν ήρθε τυχαία ούτε προέκυψε ως απλή «εναλλαγή θητείας». Ήταν αποτέλεσμα μιας στοχευμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής που ξεκίνησε μήνες πριν, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να αξιοποιεί το δίκτυό του στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα αλλά και διμερείς συμμαχίες που είχαν χτιστεί στα χρόνια των διαπραγματεύσεων για το Ταμείο Ανάκαμψης, την αμυντική ολοκλήρωση και τις μεταρρυθμίσεις.

Στο παρασκήνιο, η Αθήνα αναζητούσε έναν υποψήφιο που θα μπορούσε να «πουληθεί» εύκολα στις πρωτεύουσες. Τεχνοκράτη, χωρίς τοξικό παρελθόν κρίσης, αλλά και με ευρωπαϊκό αποτύπωμα. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, με την αναγνωρισμένη εμπειρία του στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την αποδοχή που είχε ήδη σε Βρυξέλλες και ΟΟΣΑ  θεωρήθηκε η ασφαλής επιλογή.

Το δείπνο Μητσοτάκη – Βέμπερ στις 27 Νοεμβρίου και η κατ’ ιδίαν επίσκεψη Πιερρακάκη στο Παρίσι συνέδεσαν τις τελικές τελείες σε μια εκστρατεία που η Αθήνα αντιμετώπισε ως θεσμικό στοίχημα με υψηλή προστιθέμενη αξία.

Τα στρατόπεδα και οι νέες ισορροπίες

Το Euractiv ανέφερε ότι ο Έλληνας υπουργός φαίνεται να συγκεντρώνει στήριξη από Ισπανία, Εσθονία, Λιθουανία και σειρά χωρών της Ανατολικής Ευρώπης. Από την άλλη πλευρά, ο βαν Πέτεγκεμ παραδοσιακά προσελκύει την ολλανδο-φινλανδική «σχολή». Όμως η στάση του Βελγίου στο ευαίσθητο θέμα της αξιοποίησης παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση δανείου προς την Ουκρανία έχει αλλάξει τα δεδομένα.

Το μεγαλύτερο μέρος των κατασχεμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται στο Euroclear, υπό βελγικό έλεγχο. Η άρνηση των Βρυξελλών να συναινέσουν στο ευρωπαϊκό σχέδιο έχει δημιουργήσει εμφανή δυσφορία σε κράτη της Βαλτικής και της Ανατολικής Ευρώπης. «Ο Βαν Πέτεγκεμ δεν μπορεί να εκλεγεί χωρίς συμφωνία για το δάνειο», δήλωσε ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico.

Την ίδια ώρα, χώρες όπως η Ολλανδία  και το Λουξεμβούργο  επιμένουν ότι το ζήτημα της Ουκρανίας δεν πρέπει να μετατραπεί σε «κόφτη» για τη διαδικασία ανάδειξης του νέου επικεφαλής του Eurogroup.

Η ελληνική υποψηφιότητα ως συμβολισμός – και ως μήνυμα

Το Bloomberg φιλοξένησε δηλώσεις του Γερούν Ντάισελμπλουμ, του άλλοτε «αυστηρού» προέδρου του Eurogroup, ο οποίος επεσήμανε ότι η πιθανή ανάδειξη ενός Έλληνα στο τιμόνι της Ευρωζώνης θα ήταν «αναγνώριση της επιτυχίας της Ελλάδας να γυρίσει σελίδα».

Η χώρα, παρά το υψηλό χρέος, καταγράφει τα τελευταία έτη σταθερά πλεονάσματα και ανάπτυξη υψηλότερη του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η αναλογία χρέους προς ΑΕΠ έχει μειωθεί ραγδαία, ενώ η πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης θεωρείται ένα από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα στη μετα-κρίση Ευρώπη.

Για την Αθήνα, η εκλογή Πιερρακάκη δεν είναι μόνο θεσμικό «κύρος», αλλά και εμπέδωση μιας εικόνας, ότι οι χώρες του Νότου, και ιδίως η Ελλάδα, μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο πυξίδας σε μια Ευρωζώνη που εισέρχεται σε περίοδο δύσκολων αποφάσεων, από τη δημοσιονομική πειθαρχία νέας γενιάς μέχρι τη χρηματοδότηση της άμυνας και της πράσινης μετάβασης.

Στην τελική ευθεία, ο «μαγικός αριθμός» του 11 παραμένει ρευστός. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει όχι μόνο ποιος θα αναλάβει το Eurogroup, αλλά και ποιος θα ανοίξει άμεσα την κρίσιμη διαδικασία επιλογής του νέου αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας  Ένα θεσμικό παζάρι που κάνει την ψηφοφορία της Πέμπτης ίσως τη σημαντικότερη των τελευταίων ετών για την Ευρωζώνη. 

Η ελληνική παρουσία στα κέντρα λήψης αποφάσεων

Αν ο Κυριάκος Πιερρακάκης εκλεγεί στην ηγεσία του Eurogroup  αυτό σημαίνει πως ένας Έλληνας πολιτικός θα βρίσκεται, τουλάχιστον για τα επόμενα δυόμισι χρόνια, στο κέντρο των διεθνών συζητήσεων για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας. Η παρουσία του στα τραπέζια των ισχυρών, από τις συνόδους των G7 και G20 έως τις κλειστές διαβουλεύσεις όπου διαμορφώνονται πολιτικές με παγκόσμιο αποτύπωμα,  δίνει στην Ελλάδα πρόσβαση και κύρος που σπάνια είχε στο παρελθόν. Εφόσον αξιοποιηθεί ουσιαστικά, μια τέτοια θητεία δεν είναι προσωπική διάκριση· αποτελεί στρατηγικό ελληνικό κεφάλαιο και πρέπει να ιδωθεί ως επένδυση της χώρας στη θέση της μέσα στο διεθνές οικονομικό σύστημα.

Η συνεδρίαση του Eurogroup αρχίζει στις 16.00 ώρα Ελλάδος, με την εκλογή προέδρου ως τρίτο θέμα στην ατζέντα. Θα προηγηθεί η παρουσίαση της ενδιάμεσης έκθεσης του  Διεθνούς  Νομισματικού Ταμείου  για την Ευρωζώνη και η εξέταση των μεσοπρόθεσμων προγραμμάτων των κρατών-μελών, μια υπενθύμιση του πόσο κρίσιμο είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα ληφθεί η σημερινή απόφαση.