Μάργκο: Η πριγκίπισσα που έζησε τη ζωή που της όρισαν

Η Μάργκο όπως την αποκαλούσαν μέσα στην οικογένεια την πριγκίπισσα Μαργαρίτα ήταν η μικρότερη κόρη του Γεωργίου ΣΤ' και της Ελισάβετ, της μετέπειτα Βασιλομήτορος, και η μοναδική αδελφή της Ελισάβετ Β΄.

Γεννήθηκε το 1930 και μετά την άνοδο του πατέρα της στον θρόνο το 1936, βρέθηκε δεύτερη στη σειρά διαδοχής, πίσω από την αδελφή της Βασίλισσας Ελισάβετ. Η πριγκίπισσα που είχε όλα τα προνόμια της βασιλικής οικογένειας, αλλά όχι τον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Αυτός ο ρόλος θα γινόταν και η μεγαλύτερη αντίφαση της ζωής της. Μπορούσε να είναι πιο ελεύθερη από τη μελλοντική Βασίλισσα, αλλά δεν ήταν ποτέ πραγματικά ελεύθερη.

Ο έρωτας που δεν της επέτρεψαν

Ο Peter Townsend ήταν ο μεγάλος έρωτας που έφερε αυτή την αντίφαση στην επιφάνεια. Αξιωματικός της RAF, ήρωας του πολέμου και πρώην υπασπιστής του Γεωργίου ΣΤ΄ του μπαμπά της, ο Townsend ήταν άνθρωπος του βασιλικού περιβάλλοντος. Ήταν όμως και διαζευγμένος, γεγονός που στη Βρετανία της δεκαετίας του 1950 έκανε έναν γάμο με την πριγκίπισσα εξαιρετικά προβληματικό για τη μοναρχία και την Εκκλησία της Αγγλίας.

Η σχέση τους έγινε γνωστή το 1953, όταν, κατά τη στέψη της Ελισάβετ, η Μαργαρίτα φωτογραφήθηκε να απομακρύνει κάτι από τη στολή του Townsend. Το περιστατικό ήταν αρκετό για να ξεκινήσει ένας από τους μεγαλύτερους βασιλικούς θορύβους της δεκαετίας.

Ο Townsend στάλθηκε στις Βρυξέλλες και η Μαργαρίτα κλήθηκε ουσιαστικά να επιλέξει ανάμεσα στον γάμο και στα δικαιώματά της στη διαδοχή. Όταν επέστρεψε το 1955, οι συζητήσεις για τον γάμο κορυφώθηκαν.

Στις 31 Οκτωβρίου 1955 η Μαργαρίτα ανακοίνωσε ότι δεν θα τον παντρευτεί, επικαλούμενη τη διδασκαλία της Εκκλησίας για τον γάμο και το καθήκον της προς την Κοινοπολιτεία.

Η ιστορία, ωστόσο, έχει και μια αμφιλεγόμενη υποσημείωση. Ο Craig Brown έχει παρουσιάσει υλικό που δημιούργησε ερωτήματα για το αν η έλξη μεταξύ τους είχε αρχίσει ήδη από το 1947.

Το βέβαιο είναι ότι ο Townsend έγινε ο πρώτος μεγάλος συμβολισμός της σύγκρουσης ανάμεσα στην προσωπική ζωή της Μάργκο και στις απαιτήσεις της μοναρχίας.

Η «Queen Mother» πίσω από τη Μάργκο

Η μητέρα της, η Βασιλομήτωρ Ελισάβετ , ήταν μία από τις σημαντικότερες παρουσίες στη ζωή της. Η σχέση τους ήταν στενή, αλλά η Μάργκο μεγάλωσε μέσα σε έναν κόσμο αυστηρών κανόνων, κοινωνικών προσδοκιών και διαρκούς ελέγχου της δημόσιας εικόνας.

Η ίδια ήταν πολύ πιο αυθόρμητη από την Ελισάβετ την αδελφή της και πολύ πιο πρόθυμη να δοκιμάσει τα όρια αυτού του κόσμου.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η πρόσφατη, ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη θεωρία της Meryle Secrest. Στο «Princess Margaret and the Curse», η βιογράφος εξετάζει την πιθανότητα η κατανάλωση αλκοόλ από τη μητέρα της κατά την εγκυμοσύνη να είχε επηρεάσει την ανάπτυξη ή ορισμένα χαρακτηριστικά της Μαργαρίτας.

Δεν υπάρχει οριστική ιατρική απόδειξη ότι είχε εμβρυϊκή διαταραχή από το αλκοόλ.

Το ποτό, το τσιγάρο και οι υπερβολές

Μαργαρίτα έγινε γνωστή για το ποτό, το κάπνισμα, τα πάρτι και την έντονη κοινωνική της ζωή. Οι βιογραφίες της περιγράφουν μια γυναίκα με έντονη ροπή προς την υπερβολή, αλλά και μια προσωπικότητα γεμάτη αντιθέσεις.

Ο Craig Brown, στο «Ma'am Darling: Ninety-Nine Glimpses of Princess Margaret», συγκεντρώνει δεκάδες περιστατικά και μαρτυρίες που παρουσιάζουν μια Μαργαρίτα γοητευτική, αστεία και γενναιόδωρη, αλλά ταυτόχρονα δύσκολη, απαιτητική και συχνά αυτοκαταστροφική. Το βιβλίο απέσπασε σημαντικές διακρίσεις και θεωρείται από τις πιο πλούσιες σύγχρονες βιογραφικές πηγές για την προσωπικότητά της.

Η δημόσια εικόνα της έγινε έτσι σχεδόν το αντίθετο της αδελφής της.

Η Ελισάβετ ήταν το καθήκον.

Η Μάργκο ήταν η υπερβολή.

Η μία προστάτευε την εικόνα της μοναρχίας.

Η άλλη μπορούσε να την προκαλεί.

Η Ελισάβετ και η Μαργαρίτα - Η αδελφική αγάπη, ο ανταγωνισμός και η ζήλια

Το ερώτημα αν η Μαργαρίτα ζήλευε τη Βασίλισσα έχει απασχολήσει σχεδόν κάθε βιογράφο της.

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή.

Η σχέση των δύο αδελφών περιείχε αγάπη και αφοσίωση, αλλά και ανταγωνισμό. Η Ελισάβετ ήταν η κληρονόμος και αργότερα η Βασίλισσα. Η Μάργκο ήταν η μικρότερη αδελφή, με περισσότερη προσωπική ελευθερία αλλά χωρίς τον κεντρικό ρόλο.

Ο Andrew Morton, στο Elizabeth & Margaret: The Intimate World of the Windsor Sisters, παρουσιάζει ακριβώς αυτή τη σύνθετη σχέση, χωρίς να τη μετατρέπει σε απλή ιστορία αντιπαλότητας.

Υπάρχουν βιογραφικές αναφορές για ζήλια και ανταγωνισμό, αλλά όχι στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η Μάργκο ήθελε πραγματικά να πάρει το Στέμμα από την Ελισάβετ. Η ίδια φέρεται να απέρριπτε την ιδέα ότι υπέφερε από το λεγόμενο «second daughter-itis».

Και ίσως εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον σημείο της ιστορίας της.

Η Μάργκο μπορεί να μην ήθελε το Στέμμα. Μπορεί να ήθελε τη ζωή που πίστευε ότι θα είχε αν δεν ήταν η αδελφή της Βασίλισσας.

Η πριγκίπισσα που έζησε τη ζωή των άλλων

Ο Peter Townsend, η σχέση με τη μητέρα της, το ποτό, το τσιγάρο, οι υπερβολές, οι έρωτες και η διαρκής σύγκριση με την Ελισάβετ συνθέτουν ένα πολύ πιο σύνθετο πορτρέτο από εκείνο της «δύσκολης πριγκίπισσας».

Η Μάργκο είχε τίτλο, πλούτο, πρόσβαση, κοινωνική δύναμη και μια ζωή που για τους περισσότερους ανθρώπους θα έμοιαζε προνομιούχα. Αυτό που δεν είχε ήταν η απόλυτη ελευθερία να αποφασίσει ποια θα ήταν. Ο πρώτος μεγάλος έρωτάς της έγινε υπόθεση του θεσμού. Η δημόσια εικόνα της δεν της ανήκε ποτέ ολοκληρωτικά. Και η αδελφή της παρέμεινε πάντα το σημείο αναφοράς.

Τα τελευταία χρόνια της Μαργαρίτας ήταν πολύ διαφορετικά από την εικόνα της λαμπερής πριγκίπισσας των προηγούμενων δεκαετιών. Τα προβλήματα υγείας, το κάπνισμα και οι συνέπειες του τρόπου ζωής της είχαν αφήσει το αποτύπωμά τους. Μετά από μια σειρά εγκεφαλικών επεισοδίων, η υγεία της επιδεινώθηκε σημαντικά.

Το τέλος της δεν είχε τίποτα από τη λάμψη των νεανικών της χρόνων. Και ίσως αυτή να είναι η πιο χαρακτηριστική εικόνα για τη ζωή της: μια γυναίκα που έζησε πάντα στο επίκεντρο, αλλά ποτέ ακριβώς τη ζωή που είχε φανταστεί για τον εαυτό της.

Η πριγκίπισσα Μαργαρίτα πέθανε στις 9 Φεβρουαρίου 2002, σε ηλικία 71 ετών, λίγες εβδομάδες πριν από τη μητέρα της, τη Βασιλομήτορα.

Γι' αυτό ίσως το σωστό ερώτημα δεν είναι αν η Μάργκο ζήλεψε το Στέμμα. Είναι αν ζήλεψε τη ζωή που θα μπορούσε να είχε. Γιατί τελικά, η πριγκίπισσα που είχε σχεδόν τα πάντα μπορεί να ήταν εκείνη που περισσότερο από όλους ήθελε κάτι πολύ απλό να είναι απλώς η Μαργαρίτα και όχι η αδελφή της Βασίλισσας.