Μεγάλη προσοχή: Τα μικροπλαστικά «κρύβονται» στο σπίτι και το αυτοκίνητό μας

Ο κίνδυνος των μικροπλαστικών δεν αφορά μόνο τη θαλάσσια ζωή,  αλλά η πραγματικότητα είναι πιο ανησυχητική: τα μικροπλαστικά έχουν ήδη διεισδύσει στον αέρα που αναπνέουμε, ακόμα και μέσα στο σπίτι και στο αυτοκίνητό μας. Πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Τουλούζης που δημοσιεύεται στο Plos One αναφέρει ότι καθημερινά εισπνέουμε έως και 68.000 μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια – ποσότητα που ξεπερνά κατά 100 φορές τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Αυτά τα σωματίδια είναι τόσο μικρά, που μπορούν να φτάσουν βαθιά στους πνεύμονες.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αέρα από κανονικές συνθήκες σε διαμερίσματα και οχήματα, δηλαδή περιβάλλοντα όπου περνάμε το 90% της ημέρας μας. Η επιλογή αυτών των χώρων δεν ήταν τυχαία, καθώς συχνά θεωρούνται ασφαλείς. Ωστόσο, αποδεικνύεται ότι αποτελούν σημαντική πηγή καθημερινής έκθεσης στα μικροπλαστικά μέσω της αναπνοής, με τους ερευνητές να τονίζουν πως αυτά τα σωματίδια περνούν απαρατήρητα, ενώ τα εισπνέουμε καθημερινά χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.

Μικροπλαστικά παντού – ακόμα και στον αέρα που αναπνέουμε

Όπως διαβάζουμε στο ZME Science, η διαφορά της συγκεκριμένης μελέτης είναι ότι εστίασε σε πολύ μικρά σωματίδια, μεγέθους από 1 έως 10 μικρόμετρα, τα οποία δεν εξετάζονταν συστηματικά σε προηγούμενες έρευνες. Με τη χρήση τεχνικών φασματοσκοπίας, κατέγραψαν πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις. Πάνω από το 90% των μικροπλαστικών που εντοπίστηκαν ήταν μικρότερα από 10 μικρόμετρα – δηλαδή πιο μικρά κι από ένα κόκκο σκόνης και λεπτότερα από μια τρίχα. Αυτά είναι τα πιο επικίνδυνα, γιατί μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα.

Το αυτοκίνητο ως παγίδα μικροπλαστικών

Αν και η μελέτη της πλαστικής ρύπανσης επικεντρώνεται στις θάλασσες, οι ερευνητές εντόπισαν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις σε εσωτερικούς χώρους και ειδικά μέσα σε αυτοκίνητα. Ενδεικτικά, σε σπίτια μετρήθηκαν περίπου 528 σωματίδια ανά κυβικό μέτρο αέρα, ενώ στα αυτοκίνητα ο αριθμός εκτοξεύθηκε στα 2.238. Τα περισσότερα προέρχονται από κοινά υλικά του εσωτερικού χώρου, όπως χαλιά, κουρτίνες, υφάσματα, ακόμα και μπογιές. Το αυτοκίνητο λειτουργεί σαν «πλαστικό κουτί» γεμάτο από τεχνητά υλικά, που υπό την επίδραση ζέστης και τριβής, απελευθερώνουν μικροσκοπικά θραύσματα στον αέρα της καμπίνας.

Ποιοι οι πιθανοί κίνδυνοι από την έκθεση σε μικροπλαστικά

Το ανησυχητικό είναι πως δεν γνωρίζουμε ακόμη με ακρίβεια τις επιπτώσεις της εισπνοής μικροπλαστικών. Υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να προκαλούν φλεγμονές ή ερεθισμούς στους πνεύμονες, ενώ αρκετά από τα πρόσθετα που περιέχουν – όπως η δισφαινόλη A και οι φθαλικές ενώσεις – μπορούν να φτάσουν στο αίμα και να επηρεάσουν ορμόνες, την ανάπτυξη ή ακόμα και τη γονιμότητα. 

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επίσημα όρια για την ποιότητα του αέρα στους εσωτερικούς χώρους όσον αφορά τα μικροπλαστικά. Οι επιστήμονες ελπίζουν πως η μελέτη αυτή θα κινητοποιήσει τις αρχές δημόσιας υγείας ώστε να θεσπιστούν πρότυπα και να εξεταστεί σοβαρά το πρόβλημα. Εν τω μεταξύ, προτείνουν λύσεις όπως τη βελτίωση του αερισμού, την αποφυγή συνθετικών υφασμάτων και την προστασία των πλαστικών επιφανειών μέσα στα σπίτια και τα οχήματα.

Μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι και μέτρα πρόληψης

Ωστόσο, αυτά τα μέτρα είναι απλώς προσωρινά. Τα μικροπλαστικά φαίνεται πως είναι πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της εποχής μας. Εισέρχονται σιωπηλά στο σώμα μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Το επόμενο βήμα των επιστημόνων είναι να επεκτείνουν την έρευνα σε περισσότερους χώρους και συνθήκες, ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα πώς διασπείρονται και ποιες είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες στην υγεία μας.