O Val Kilmer είχε ένα μοναδικό χάρισμα. Μπορούσε να σε κάνει να γελάσεις ή να σε παγώσει με μία μόνο έκφραση στο πρόσωπό του. Έπαιζε το ίδιο πειστικά κωμικούς και δραματικούς ρόλους, κάτι που τον έβαλε τελικά στην ίδια πρόταση με ηθοποιούς όπως ο Robert De Niro.
Ήταν σκληρός και δύσκολος για αυτούς που ανέλαβαν να χαλιναγωγήσουν το ταλέντο του και να το κάνουν να δουλέψει προς όφελος της ταινίας. Ήταν ακραία ταλαντούχος και ακραία δημιουργικός και άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο ένα χρόνο πριν τέτοιες ημέρες.
Ένας ηθοποιός που έπαιρνε τα πάντα πολύ στα σοβαρά
Από την πρώτη του μεγάλη εμφάνιση, στο Top Secret!, φάνηκε ότι ο Kilmer «ήρθε για να μείνει». Η αφοσίωσή του στους χαρακτήρες ήταν άμεση και ολοκληρωτική. Όταν οι σκηνοθέτες του ζητούσαν να «χαλαρώσει», εκείνος απαντούσε ότι ήθελε απλώς να είναι καλός.
Όλο του το στυλ ήταν έτσι, μια αναζήτηση τελειότητας που συχνά παρεξηγείτο για ιδιοτροπία ή δύστροπη συμπεριφορά. Κι όμως, αυτό ακριβώς τον έκανε μοναδικό: κάθε ρόλος του είχε ένταση, μια διάσταση που λίγοι ηθοποιοί μπορούν να δώσουν.
Δύσκολος και τελειομανής
Στο The Island of Dr. Moreau (1996) δούλεψε με τον σκηνοθέτη John Frankenheimer και τον Marlon Brando. Ο πρώτος είχε να λέει ότι ήταν «αδύνατο να δουλέψεις μαζί του» ενώ ο δεύτερος ότι είχε μπερδέψει «το ταλέντο του με το μέγεθος της αμοιβής του». Βαριές κουβέντες, αλλά αληθινές.
Ωστόσο, οι πάντα απαιτητικοί σκηνοθέτες – Michael Mann και Oliver Stone – είχαν μόνο καλά λόγια να πουν για εκείνον. Στο Heat (1995) είχε έναν δεύτερο ρόλο, αυτόν ενός ληστή με τις τρανταχτές αδυναμίες, αλλά και την ιδιάζουσα αφοσίωση στη σύντροφό του. Πολλοί λένε ότι έκλεψε την παράσταση από De Niro και Pacino.
Ο Kilmer έδωσε την πιο ζεστή και ανθρώπινη ερμηνεία της καριέρας του στο κωμικό θρίλερ Kiss Kiss Bang Bang (2005), υποδυόμενος έναν gay ιδιωτικό ντετέκτιβ που συνεργάζεται με έναν κλέφτη που έχει γίνει ηθοποιός. Η σεξουαλικότητα του χαρακτήρα ήταν ιδέα του ίδιου του Kilmer.
«Χρειαζόμαστε λίγη περισσότερη ζωντάνια εδώ μέσα. Να το κάνουμε πιο πλούσιο. Νομίζω ότι πρέπει να είναι γκέι. Νομίζω ότι πρέπει να φιλήσω τον Ρόμπερτ Ντάουνι στη μέση της ταινίας. Ίσως και νωρίτερα. Αρκετές φορές» είπε. Προσθέτοντας επίσης με χιούμορ: «Ίσως να μην ήταν ο πρώτος μου γκέι ρόλος. Ίσως αυτός να ήταν στο Top Gun».
Η υποκριτική του τελετουργία
Ο Kilmer μετέτρεπε σε τελετουργία κάθε του ρόλο. Για να παίξει στο The Doors έμαθε 50 τραγούδια από μνήμης, και αντέγραψε κάθε κίνηση του Jim Morrison στη σκηνή. Για εκείνον, η υποκριτική ήταν πάντα μια συνολική εμπειρία, σωματική και πνευματική. Αυτό το αίσθημα της απόλυτης αφοσίωσης τον έκανε ταυτόχρονα δύσκολο και λατρευτό. Ήταν σπάνια ο τύπος που ενσωμάτωνε την εικόνα που ήθελε το Χόλιγουντ. Batman Forever; Έπαιξε τον ρόλο και μετά αποχώρησε, ακολουθώντας τη δική του αίσθηση για το τι είναι σωστό. Top Gun: Maverick; Επέστρεψε δεκαετίες μετά, με ανατρεπτικό χιούμορ.
Η μουσική και η σκηνή ήταν πάντα στο αίμα του. Από τον Nick Rivers ως τον Elvis μέχρι τα πειράματα με τον David Bowie, ο Kilmer αγαπούσε το ρίσκο, την ανατροπή, την υπερβολή. Γεα ένα πράγμα δεν μπορείς να τον κατηγορήσεις: ότι φοβήθηκε να δοκιμάσει. Και αν ήσουν μαζί του, έβλεπες έναν άνθρωπο που δεν ανέβαινε στη σκηνή ή στην οθόνη για τη φήμη. Η επιτυχία ήταν δευτερεύουσα. Αυτό που τον καθοδηγούσε ήταν η ανάγκη να ζήσει και να εκφραστεί πλήρως μέσα από κάθε χαρακτήρα, κάθε σκηνή, κάθε στιγμή.
Από το «σανίδι» στην «μεγάλη οθόνη»
Στο θέατρο, η ίδια προσήλωση ήταν εμφανής. Από το Broadway και το Slab Boys ως τη West End εκδοχή του Postman Always Rings Twice και το μοναδικό Citizen Twain, ο Kilmer έγραφε, σκηνοθετούσε και ερμήνευε. Έβαζε τον εαυτό του μέσα στο έργο χωρίς να υπολογίζει αν θα αρέσει στους πάντες.
Και ναι, έκανε λάθη. Οι επιλογές του μερικές φορές ήταν αμφιλεγόμενες ή απογοητευτικές. Αυτό όμως ήταν το «κομμάτι» του: η αδυναμία να χωρέσει σε κουτάκια τον έκανε συναρπαστικό. Αν δεις το Val, το ντοκιμαντέρ του 2021, καταλαβαίνεις αμέσως πως ο Kilmer γνώριζε τις σκοτεινές πλευρές του εαυτού του και τις αντιμετώπιζε με ειλικρίνεια, αυτοσαρκασμό και ένα μοναδικό πνεύμα. Κι εδώ είναι η μεγαλύτερη συνεισφορά του: έδειξε ότι μπορείς να είσαι ό,τι θέλεις, να κάνεις λάθη, να γίνεις διάσημος ή όχι, αλλά όταν παίρνεις κάθε στιγμή σοβαρά, ακόμη και αν «την παίρνεις πολύ σοβαρά», τότε αφήνεις κάτι που διαρκεί.
Το εμβληματικό αντίο
Και αν μη τι άλλο ο Val Kilmer έφυγε παίζοντας και όρθιος. Το Top Gun: Maverick έφερε ξανά μαζί τον Kilmer απέναντι στον Tom Cruise, με τον καρκίνο του πρώτου να μην μπορεί να κρυφτεί. Έτσι ενσωματώθηκε στον ρόλο του. Ο Iceman έφυγε λέγοντας «ήρθε η ώρα να αφήσεις πίσω σου τα πράγματα». Είναι μια από τις πιο εμβληματικές σκηνές της ποπ κουλτούρας και του ανήκει εξολοκλήρου.