Ολική μεταστροφή των ΗΠΑ: Αγκαλιάζουν τον Αλ Σαράα και θέτουν στο περιθώριο Κούρδους και SDF

Μέχρι πριν από έναν χρόνο θα ήταν αδιανόητο να περάσει το κατώφλι του Λευκού Οίκου ένας τζιχανιστής που είχε φωτογραφηθεί να κρατά κεφάλια αποκεφαλισμένων αντιπάλων του. Ωστόσο στην Αμερική του Ντόναλντ Τραμπ τα όρια πάντα τα ξεπερνά ο γεωπολιτικός υπολογισμός και ο σκληρός ρεαλισμός. Κάπως έτσι ο πρώην τρομοκράτης Αλ Τζολάνι και νυν αυτοανακηρυγμένος ηγέτης της Συρίας με το όνομα Αλ Σαράα έφτασε μέχρι το Οβάλ Γραφείο.

Η ολική μεταστροφή των ΗΠΑ με τον Τραμπ να υποδέχεται τον πρώην αρχηγό της Αλ Κάιντα προκαλεί ήδη αμηχανία στους συμμάχους και υποστηρικτές των ΗΠΑ ενώ δημιουργεί ποικίλα ερωτήματα ακόμα και στο εσωτερικό των ΗΠΑ κυρίως στο σκληροπυρηνικό κομμάτι των ψηφορόφων του Τραμπ του κινήματος MAGA.

Η συνάντηση Τραμπ και Αλ Σαράα (Αλ Τζολάνι) πραγματοποιήθηκε διακριτικά, κεκλεισμένων των θυρών, χωρίς δημοσιογράφους ή επίσημες δηλώσεις, με τον Σαράα να εισέρχεται στον Λευκό Οίκο από την πίσω πόρτα.

Κλειστή συνάντηση και αντιδράσεις

Η απαγόρευση εισόδου στους δημοσιογράφους θεωρήθηκε συνετή κίνηση από τον Λευκό Οίκο, καθώς η ξαφνική «αποκατάσταση» ενός τρομοκράτη ηγέτη έρχεται σε αντίθεση με την πολιτική των ΗΠΑ. Επιπλέον, προκαλεί δυσαρέσκεια, ιδίως στον πυρήνα των υποστηρικτών του Τραμπ (MAGA), καθώς μειονότητες βρίσκονται καθημερινά σε κίνδυνο και οι σύμμαχοι των ΗΠΑ κατά του ISIS, οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), τίθενται στο περιθώριο. Η νέα πολιτική φαίνεται να εξυπηρετεί κυρίως τα συμφέροντα της Τουρκίας και του Κατάρ.

Από Τζιχαντιστής Αλ Τζολάνι, κοστουμαρισμένος πρόεδρος Αλ Σαράα

Σύμφωνα με το Reuters, η δική του μεταστροφή δεν είναι λιγότερο εντυπωσιακή από αυτή της χώρας του. Εντάχθηκε στην Αλ Κάιντα στο Ιράκ περίπου την εποχή της εισβολής υπό την ηγεσία των ΗΠΑ το 2003 και πέρασε χρόνια σε αμερικανική φυλακή εκεί, προτού επιστρέψει στη Συρία για να ενταχθεί στην εξέγερση κατά του Άσαντ. Το 2013, οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν τον Σαράα, τότε γνωστό ως Αμπού Μοχάμαντ αλ Τζολάνι, τρομοκράτη λόγω των δεσμών του με την Αλ Κάιντα. Το 2016 διέκοψε τους δεσμούς με την ομάδα και εδραίωσε την επιρροή του στη βορειοδυτική Συρία. Οι ΗΠΑ ήραν την αμοιβή για τον Σαράα τον Δεκέμβριο, και μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ήρε τους χαρακτηρισμούς κυρώσεων που σχετίζονται με την τρομοκρατία σε βάρος του και του υπουργού Εσωτερικών του, Ανας Χατάμπ.

Στόχοι και ασφάλεια

Οι ΗΠΑ στοχεύουν σε συνεργασία με το νέο καθεστώς. Δεν έγιναν γνωστές οι λεπτομέρειες των συζητήσεων ούτε αν ο Πρόεδρος Τραμπ έθεσε το ζήτημα της επισφαλούς κατάστασης στη Συρία, ζητώντας μέτρα για την ασφάλεια των Χριστιανών, των Κούρδων, των Δρούζων, των Αλαουιτών και άλλων μειονοτήτων. Φωτογραφίες από τη συνάντηση δόθηκαν στη δημοσιότητα από τη Συριακή «Προεδρία», ενώ ο Λευκός Οίκος δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει τίποτα.

Ερωτήματα για τη στήριξη

Γεννώνται ερωτήματα σχετικά με το εάν ο Πρόεδρος Τραμπ ανησυχεί ότι ο «προστατευόμενός» του δεν είναι αξιόπιστος και ίσως δεν παραμείνει στην εξουσία για πολύ. Χρειάζεται διαφάνεια σχετικά με τα σχέδια των ΗΠΑ στη Συρία. Θα εγκαταλείψουν ξανά τους Αμερικανούς συμμάχους; Είναι άνευ όρων η στήριξη που δίνεται στις «ισλαμιστικές συμμορίες με κοστούμια» που κυβερνούν τη Δαμασκό;

Δεσμεύσεις και κυρώσεις

Ο Πρόεδρος Τραμπ δεσμεύτηκε τη Δευτέρα να κάνει ό,τι μπορεί για να κάνει τη Συρία «επιτυχημένη», μετά τις ιστορικές συνομιλίες με τον Πρόεδρο Αχμέντ αλ Σαράα, έναν πρώην διοικητή της Αλ Κάιντα που μέχρι πρόσφατα τελούσε υπό αμερικανικές κυρώσεις ως ξένος τρομοκράτης. Η επίσκεψη του Σαράα επισφραγίζει μια εντυπωσιακή χρονιά για τον «αντάρτη που έγινε ηγέτης», ο οποίος ανέτρεψε τον επί μακρόν αυταρχικό ηγέτη Μπασάρ αλ Άσαντ και έκτοτε ταξιδεύει ανά τον κόσμο προσπαθώντας να αυτοπαρουσιαστεί ως μετριοπαθής ηγέτης που επιδιώκει την ενοποίηση του κατεστραμμένου από τον πόλεμο έθνους του και τον τερματισμό της δεκαετούς διεθνούς του απομόνωσης.

Ένας από τους κύριους στόχους του Σαράα στην Ουάσιγκτον ήταν να πιέσει για την πλήρη άρση των αυστηρότερων αμερικανικών κυρώσεων. Ενώ συναντήθηκε με τον Τραμπ κεκλεισμένων των θυρών, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε παράταση 180 ημερών της αναστολής επιβολής των λεγόμενων κυρώσεων «Καίσαρ», αν και μόνο το Κογκρέσο των ΗΠΑ μπορεί να τις άρει πλήρως.

Η συνάντηση αυτή ήταν η πρώτη επίσκεψη Σύρου Προέδρου στην Ουάσιγκτον, έξι μήνες μετά την πρώτη τους συνάντηση στη Σαουδική Αραβία, όπου ο Αμερικανός ηγέτης είχε ανακοινώσει σχέδια για την άρση των κυρώσεων, και μόλις λίγες ημέρες αφότου οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι ο Σαράα δεν ήταν πλέον «Ειδικά Ορισμένος Παγκόσμιος Τρομοκράτης».

Σιωπηλή υποδοχή και επαινέσεις

Σε μια ασυνήθιστα συγκρατημένη υποδοχή, ο Σαράα, για τον οποίο κάποτε προσφερόταν αμοιβή 10 εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ, έφτασε χωρίς την επισημότητα που συνήθως επιφυλάσσεται σε ξένους αξιωματούχους. Εισήλθε από μια πλαϊνή πόρτα, όπου οι δημοσιογράφοι απλώς τον αντιλήφθηκαν, αντί από την κύρια είσοδο της Δυτικής Πτέρυγας όπου συχνά οι κάμερες καταγράφουν τον Τραμπ να υποδέχεται VIPs.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους, ο Τραμπ επαίνεσε τον Σαράα ως έναν «ισχυρό ηγέτη» και εξέφρασε την εμπιστοσύνη του σε αυτόν. «Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να κάνουμε τη Συρία επιτυχημένη», δήλωσε. Ο Τραμπ έκανε επίσης μια νύξη για το αμφιλεγόμενο παρελθόν του Σαράα, λέγοντας: «Όλοι είχαμε δύσκολα παρελθόντα».

Το Υπουργείο Οικονομικών, υποσχόμενο «συνεχή άρση κυρώσεων», ανακοίνωσε μια νέα εντολή που αντικαθιστά την απαλλαγή της 23ης Μαΐου για την επιβολή του νόμου Caesar του 2019, ο οποίος επέβαλε σαρωτικές κυρώσεις για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επί Άσαντ. Η κίνηση αυτή ουσιαστικά παρέτεινε την απαλλαγή για άλλες 180 ημέρες.

Ραγδαίες αλλαγές

Ο 43χρονος Σαράα ανέλαβε την εξουσία πέρυσι, αφού οι ισλαμιστές μαχητές του εξαπέλυσαν μια αστραπιαία επίθεση και ανέτρεψαν τον επί μακρόν Σύρο Πρόεδρο Άσαντ λίγες μόλις ημέρες αργότερα, στις 8 Δεκεμβρίου. Έκτοτε, η Συρία κινείται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, απομακρυνόμενη από τους βασικούς συμμάχους του Άσαντ, το Ιράν και τη Ρωσία, και στρέφεται προς την Τουρκία, τον Κόλπο – και την Ουάσιγκτον.

Η ασφάλεια αναμενόταν επίσης να είναι κορυφαίο θέμα στη συνάντηση του Σαράα με τον Τραμπ, ο οποίος, σε μια σημαντική αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής, επιδιώκει να βοηθήσει την εύθραυστη μετάβαση της Συρίας. Οι ΗΠΑ μεσολαβούν σε συνομιλίες για ένα πιθανό σύμφωνο ασφαλείας μεταξύ Συρίας και Ισραήλ, το οποίο παραμένει επιφυλακτικό λόγω των προηγούμενων σχέσεων του Σαράα με μαχητικές ομάδες. Το Reuters ανέφερε την προηγούμενη εβδομάδα ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να εγκαθιδρύσουν στρατιωτική παρουσία σε αεροπορική βάση της Δαμασκού.

Η Συρία υπέγραψε πρόσφατα μια δήλωση πολιτικής συνεργασίας με τον υπό την ηγεσία των ΗΠΑ «Παγκόσμιο Συνασπισμό για την Καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους», όπως δήλωσε ο Σύρος υπουργός πληροφοριών σε ανάρτησή του στο X τη Δευτέρα.

Σχέδια δολοφονίας και καταστολή

Λίγες ώρες πριν από τις ιστορικές συνομιλίες, έγινε γνωστό ότι είχαν αποτραπεί δύο ξεχωριστά σχέδια του Ισλαμικού Κράτους για τη δολοφονία του Σαράα τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με έναν ανώτερο Σύρο αξιωματούχο ασφαλείας και έναν ανώτερο αξιωματούχο της Μέσης Ανατολής. Το Σαββατοκύριακο, το υπουργείο Εσωτερικών της Συρίας ξεκίνησε μια πανεθνική εκστρατεία κατά των πυρήνων του Ισλαμικού Κράτους σε όλη τη χώρα, συλλαμβάνοντας περισσότερους από 70 υπόπτους, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Εσωτερικές διαφωνίες και εξωτερική πολιτική

Μετά τη συνάντηση, ο Τραμπ επέπληξε έντονα την Αμερικανίδα Βουλευτή Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν, η οποία δήλωσε στο X ότι θα ήθελε «πραγματικά να βλέπει συνεχείς συναντήσεις στον Λευκό Οίκο για την εσωτερική πολιτική και όχι για την εξωτερική πολιτική και τους ηγέτες ξένων χωρών». Ο Τραμπ, λέγοντας ότι η Ρεπουμπλικανή από τη Γεωργία είχε «χάσει τον δρόμο της», πρόσθεσε: «Πρέπει να βλέπω την προεδρία ως μια παγκόσμια κατάσταση... Θα μπορούσαμε να έχουμε έναν κόσμο στις φλόγες, όπου οι πόλεμοι θα έρχονταν πολύ εύκολα στις ακτές μας».

Καθώς ο Σαράα αποχωρούσε από το συγκρότημα, βγήκε από την αυτοκινητοπομπή του ακριβώς μπροστά από τον Λευκό Οίκο και χαιρέτησε για λίγο ένα ζητωκραυγάζον πλήθος υποστηρικτών, ορισμένοι εκ των οποίων κρατούσαν συριακές σημαίες.

Η άρση των κυρώσεων ως προτεραιότητα

Ο Σαράα αναμενόταν να υποστηρίξει σθεναρά την κατάργηση του νόμου Caesar, ο οποίος θα βοηθήσει στην τόνωση των παγκόσμιων επενδύσεων σε μια χώρα που έχει καταστραφεί από 14 χρόνια πολέμου και την οποία η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι θα χρειαστεί περισσότερα από 200 δισεκατομμύρια δολάρια για να ανοικοδομηθεί. Αρκετά σημαίνοντα μέλη του Κογκρέσου ζήτησαν την άρση των κυρώσεων Caesar του 2019, που θεσπίστηκαν ως απάντηση στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επί Άσαντ. Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί συνάδελφοι του Τραμπ θέλουν να παραμείνουν οι κυρώσεις, αλλά αυτό θα μπορούσε να αλλάξει εάν ο Τραμπ ασκήσει πίεση.

Ο κοινωνικός ιστός της Συρίας δοκιμάστηκε πρόσφατα. Νέες εκδηλώσεις σεχταριστικής βίας άφησαν περισσότερους από 2.500 νεκρούς μετά την πτώση του Άσαντ, βαθαίνοντας τις πληγές του εμφυλίου πολέμου και θέτοντας εν αμφιβόλω την ικανότητα των νέων κυβερνώντων να κυβερνήσουν για όλους τους Σύρους.