Ορμονικά αντισυλληπτικά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μηνιγγιώματος

Μια από τις μεγαλύτερες μέχρι σήμερα μελέτες που εξέτασαν τη σχέση ανάμεσα στα ορμονικά αντισυλληπτικά και το μηνιγγίωμα δείχνει ότι ορισμένα σκευάσματα που περιέχουν προγεσταγόνα (ορμόνες που μιμούνται τη δράση της προγεστερόνης) μπορεί να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αυτού του τύπου όγκου στον εγκέφαλος. Οι ερευνητές, ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για μια στατιστική συσχέτιση και όχι απόδειξη ότι τα αντισυλληπτικά προκαλούν τον όγκο.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA Network Open, βασίστηκε σε δεδομένα από ολόκληρο τον πληθυσμό της Δανίας και παρακολούθησε στοιχεία 25 ετών, από το 2000 έως το 2024. Οι επιστήμονες ανέλυσαν πληροφορίες περίπου 3 εκατομμυρίων γυναικών ηλικίας 15 έως 59 ετών, εξετάζοντας αν η χρήση διαφορετικών ορμονικών αντισυλληπτικών συνδεόταν με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης μηνιγγιώματος.

Τι είναι το μηνιγγιώμα

Το μηνιγγίωμα είναι ο πιο συχνός όγκος του κεντρικού νευρικού συστήματος στους ενήλικες. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθης, όμως ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση του μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όπως πονοκεφάλους, επιληπτικές κρίσεις, διαταραχές στη μνήμη ή άλλες νευρολογικές δυσκολίες. Παρατηρείται συχνότερα στις γυναίκες, γεγονός που εδώ και χρόνια έχει οδηγήσει τους επιστήμονες να εξετάζουν τον πιθανό ρόλο των ορμονών στην ανάπτυξή του.

Μία από τις ενδείξεις που έχουν οδηγήσει προς αυτή την κατεύθυνση είναι ότι πολλά μηνιγγιώματα διαθέτουν υποδοχείς για την προγεστερόνη, μια ορμόνη που φυσιολογικά υπάρχει στον οργανισμό. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένοι όγκοι μπορεί να επηρεάζονται από ορμονικά σήματα. Παρόμοια φαινόμενα έχουν παρατηρηθεί σε περιπτώσεις όπου όγκοι αυξήθηκαν κατά την εγκυμοσύνη ή μετά από χρήση υψηλών δόσεων ορισμένων ορμονικών θεραπειών.

Πώς έγινε η μελέτη

Για να εξετάσουν το ζήτημα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τα εθνικά μητρώα υγείας της Δανίας, τα οποία καταγράφουν λεπτομερείς πληροφορίες για διαγνώσεις, φάρμακα και θεραπείες. Εντόπισαν 1.473 γυναίκες που είχαν διαγνωστεί με μηνιγγίωμα και τις συνέκριναν με περίπου 14.700 γυναίκες παρόμοιας ηλικίας και χαρακτηριστικών που δεν είχαν εμφανίσει τον όγκο. Στη συνέχεια εξέτασαν ποια είδη ορμονικής αντισύλληψης είχαν χρησιμοποιήσει οι γυναίκες, για πόσο χρονικό διάστημα και πόσο πρόσφατα πριν από τη διάγνωση. Η ανάλυση περιλάμβανε διαφορετικές κατηγορίες, όπως συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια, χάπια που περιείχαν μόνο προγεσταγόνο, ενέσιμες μορφές και ενδομήτρια σπειράματα που απελευθερώνουν ορμόνες.

Μεγαλύτερος κίνδυνος με ορισμένα προγεσταγόνα

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αρκετές μορφές αντισύλληψης που περιείχαν συγκεκριμένα προγεσταγόνα συνδέθηκαν με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης μηνιγγιώματος. Η πιο έντονη συσχέτιση παρατηρήθηκε με τις ενέσεις μεδροξυπρογεστερόνης, μια μορφή αντισύλληψης μακράς διάρκειας, όπου ο κίνδυνος ήταν σημαντικά υψηλότερος σε σχέση με τις γυναίκες που δεν είχαν χρησιμοποιήσει αυτή την ορμόνη. Αυξημένος κίνδυνος καταγράφηκε επίσης σε ορισμένα αντισυλληπτικά χάπια που περιείχαν ουσίες όπως δεσογεστρέλη, δροσπιρενόνη, γεστοδένη, λεβονοργεστρέλη και κυπροτερόνη. Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και για τα ενδομήτρια σπειράματα που περιείχαν υψηλή δόση λεβονοργεστρέλης. Σημαντικό, επίσης, εύρημα ήταν ότι η σχέση φάνηκε πιο έντονη στις γυναίκες που χρησιμοποιούσαν πρόσφατα αυτά τα σκευάσματα, ενώ, σε πολλές περιπτώσεις, ο αυξημένος κίνδυνος μειωνόταν και δεν ήταν πλέον εμφανής περίπου πέντε χρόνια μετά τη διακοπή της χρήσης.

Ο απόλυτος κίνδυνος παραμένει μικρός

Παρά τα ευρήματα, οι ερευνητές τονίζουν ότι το μηνιγγίωμα παραμένει μια σχετικά σπάνια πάθηση. Ακόμη και στις περιπτώσεις όπου παρατηρήθηκε αυξημένη πιθανότητα, ο αριθμός των επιπλέον περιστατικών που αποδίδονται στη χρήση ορμονικής αντισύλληψης είναι μικρός. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι τα νέα δεδομένα είναι σημαντικά κυρίως για τη συζήτηση μεταξύ γυναικών και γιατρών όταν επιλέγουν την κατάλληλη μέθοδο αντισύλληψης. Η επιλογή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα οφέλη, τους πιθανούς κινδύνους και τα ατομικά χαρακτηριστικά κάθε γυναίκας. Η μελέτη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της σχέσης ανάμεσα στις ορμόνες και το μηνιγγίωμα και δείχνει ότι δεν έχουν όλες οι ορμονικές αντισυλληπτικές μέθοδοι την ίδια επίδραση.