«Παρασελήνη» στον ουρανό της Μόσχας: Το σπάνιο φαινόμενο που «πολλαπλασίασε» τη Σελήνη

Ένα εντυπωσιακό και σπάνιο οπτικό φαινόμενο τράβηξε τα βλέμματα στη Μόσχα κατά τη διάρκεια της νύχτας, με χρήστες των κοινωνικών δικτύων να κάνουν λόγο για «παρασελήνη». Στον ουρανό εμφανίστηκαν πολλαπλοί φωτεινοί δίσκοι, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η Σελήνη… είχε περισσότερα από ένα «αντίγραφα».

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για την paraselene (γνωστή και ως moon dogs), μια οπτική ψευδαίσθηση που παρατηρείται όταν το φως της Σελήνης διαθλάται μέσα από επίπεδους, εξαγωνικούς κρυστάλλους πάγου, οι οποίοι αιωρούνται ψηλά στην ατμόσφαιρα, συνήθως σε νέφη τύπου cirrostratus.

Γιατί εμφανίστηκε τώρα

Το φαινόμενο δεν ήταν τυχαίο. Τον Ιανουάριο, η Μόσχα βίωσε τις σφοδρότερες χιονοπτώσεις των τελευταίων δύο αιώνων, σύμφωνα με μετεωρολόγους του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας. Οι παρατεταμένες χιονοπτώσεις, σε συνδυασμό με τις εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες, δημιούργησαν ιδανικές συνθήκες για τον σχηματισμό παγοκρυστάλλων στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.

Ενδεικτικό είναι ότι η θερμοκρασία στην περιοχή καταγράφηκε περίπου 1,5 βαθμό Κελσίου χαμηλότερη από τον μέσο όρο της εποχής, ο οποίος για τον Ιανουάριο κυμαίνεται στους -6,2°C.

Τι είναι η paraselene και πώς δημιουργείται

Η paraselene αποτελεί το «νυχτερινό αντίστοιχο» της παρήλιου (parhelion), ενός παρόμοιου φαινομένου που εμφανίζεται γύρω από τον Ήλιο.

Στην περίπτωση της Σελήνης, το ασθενέστερο φως της απαιτεί:

• καθαρό νυχτερινό ουρανό,
• πολύ χαμηλές θερμοκρασίες,
• σωστά προσανατολισμένους κρυστάλλους πάγου, ώστε να λειτουργούν σαν φυσικά πρίσματα.
  

Οι φωτεινές «παρασελήνες» εμφανίζονται συνήθως δεξιά και αριστερά της πραγματικής Σελήνης, σε συγκεκριμένη γωνιακή απόσταση, και συχνά συνοδεύονται από σεληνιακό άλω (φωτεινό κύκλο γύρω από το φεγγάρι).

Πόσο σπάνιο είναι το φαινόμενο

Η paraselene δεν είναι επικίνδυνη, αλλά θεωρείται σχετικά σπάνια, κυρίως επειδή απαιτεί συνδυασμό αυστηρών ατμοσφαιρικών συνθηκών και επαρκή φωτεινότητα της Σελήνης (συνήθως κοντά στην πανσέληνο).

Γι’ αυτό και κάθε εμφάνισή της προκαλεί έντονο ενδιαφέρον, τόσο στο κοινό όσο και στη μετεωρολογική κοινότητα, ενώ συχνά συνοδεύεται από εντυπωσιακές εικόνες που κάνουν τον γύρο του διαδικτύου.

Ένα φυσικό «παιχνίδι φωτός»

Παρά την εντυπωσιακή της όψη, η «παρασελήνη» δεν είναι παρά ένα ακόμη παράδειγμα του πώς η φύση μπορεί να μετατρέπει το φως σε θέαμα, αξιοποιώντας τον πάγο, το σκοτάδι και τη γεωμετρία της ατμόσφαιρας.

Στην παγωμένη Μόσχα, οι ακραίες καιρικές συνθήκες έδωσαν το ιδανικό σκηνικό για ένα φαινόμενο που θυμίζει πόσο «ζωντανός» μπορεί να γίνει ο νυχτερινός ουρανός.