Πώς οι ετικέτες τροφίμων επηρεάζουν την υγεία και το βάρος μας
Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google
Το περιβάλλον στο οποίο ζούμε επηρεάζει καθημερινά τις διατροφικές μας επιλογές - ακόμη κι όταν πιστεύουμε ότι έχουμε τον πλήρη έλεγχο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα τρόφιμα που βρίσκονται γύρω μας, ο τρόπος που προβάλλονται στα ράφια και κυρίως οι πληροφορίες στις συσκευασίες παίζουν καθοριστικό ρόλο στο τι καταλήγουμε να αγοράζουμε και να τρώμε.
Μπαίνοντας σε ένα σύγχρονο σούπερ μάρκετ, ο καταναλωτής έρχεται αντιμέτωπος με δεκάδες υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα - προϊόντα πλούσια σε ζάχαρη, αλάτι και λιπαρά, τα οποία συχνά είναι σχεδιασμένα ώστε να είναι σχεδόν ακαταμάχητα.
Την ίδια στιγμή, τα ποσοστά παχυσαρκίας συνεχίζουν να αυξάνονται διεθνώς, με ολοένα και περισσότερες έρευνες να συνδέουν τη διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα (UPFs) με σοβαρά προβλήματα υγείας, ακόμη και με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
Το «παγιδευμένο» διατροφικό περιβάλλον
Πολλοί επιστήμονες πλέον χαρακτηρίζουν το σύγχρονο διατροφικό περιβάλλον ως «παχυσαρκογόνο», καθώς δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για αύξηση βάρους και ανθυγιεινές επιλογές.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες παγκοσμίως ενδέχεται να είναι παχύσαρκοι έως το 2050 αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις.
Ο ερευνητής δημόσιας υγείας Franco Sassi εξηγεί ότι, παρότι οι άνθρωποι θεωρούν πως επιλέγουν ελεύθερα τι αγοράζουν και τι καταναλώνουν, στην πραγματικότητα το περιβάλλον επηρεάζει έντονα τις αποφάσεις τους.
«Το περιβάλλον είναι αυτό που καθορίζει τι θα επιλέξεις, ακόμη κι αν πιστεύεις ότι έχεις τον έλεγχο», τονίζει.
Όπως εξηγεί, ο τρόπος με τον οποίο προβάλλονται τα προϊόντα, η θέση τους στα ράφια, αλλά και η τιμή τους επηρεάζουν άμεσα τις καταναλωτικές συνήθειες.
Οι ετικέτες που αλλάζουν τις επιλογές των καταναλωτών
Τα τελευταία χρόνια, αρκετές χώρες επιχειρούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα μέσω πιο ξεκάθαρων διατροφικών επισημάνσεων στις συσκευασίες τροφίμων, όπως αναφέρει το BBC.
Το 2016, η Χιλή εισήγαγε υποχρεωτικές μαύρες προειδοποιητικές ετικέτες σε προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι ή θερμίδες. Το μέτρο είχε άμεσα αποτελέσματα, καθώς οι αγορές τροφίμων υψηλής θερμιδικής αξίας μειώθηκαν κατά 23,8%.
Παρόμοιες πρακτικές έχουν ήδη εφαρμοστεί και σε χώρες της Κεντρικής Αμερικής, ενισχύοντας - σύμφωνα με τους ειδικούς - την ενημέρωση και την επίγνωση των καταναλωτών.
Τι είναι το Nutri-Score
Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζεται πλέον το σύστημα Nutri-Score, το οποίο ξεκίνησε από τη Γαλλία.
Πρόκειται για μια χρωματική σήμανση στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας, που βαθμολογεί τα τρόφιμα από το πιο υγιεινό (πράσινο/A) έως το λιγότερο υγιεινό (κόκκινο/E), ώστε οι καταναλωτές να μπορούν να συγκρίνουν πιο εύκολα τα προϊόντα.
Η Mathilde Touvier, συνδημιουργός του Nutri-Score και διευθύντρια έρευνας στο γαλλικό Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ιατρικής Έρευνας, εξηγεί ότι το σύστημα δημιουργήθηκε μετά από μεγάλες επιστημονικές μελέτες που συνέδεσαν τη χαμηλή διατροφική ποιότητα με προβλήματα υγείας, ακόμη και με καρκίνο.
Σήμερα περισσότερες από 1.500 μάρκες χρησιμοποιούν ήδη το Nutri-Score, ενώ αυξάνονται οι πιέσεις ώστε να γίνει υποχρεωτικό σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ύπαρξη της συγκεκριμένης σήμανσης οδήγησε αρκετές εταιρείες τροφίμων να μειώσουν τη ζάχαρη στα προϊόντα τους ή να αντικαταστήσουν τα επεξεργασμένα άλευρα με δημητριακά ολικής άλεσης.
Παράλληλα, σούπερ μάρκετ άρχισαν να προωθούν περισσότερο προϊόντα με καλύτερη διατροφική αξιολόγηση, αυξάνοντας έτσι τις πωλήσεις πιο υγιεινών επιλογών.
Μπορεί να αλλάξει η διατροφική μας συμπεριφορά;
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι, εκτός από τις πολιτικές αλλαγές στη βιομηχανία τροφίμων, σημαντικό ρόλο παίζει και η εκπαίδευση των πολιτών γύρω από τη διατροφή.
Έρευνα του University College του Λονδίνου έδειξε ότι η εξατομικευμένη υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά τους ανθρώπους να μειώσουν την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
Στη μελέτη, 45 συμμετέχοντες έλαβαν προσωπική καθοδήγηση για πιο υγιεινές αγορές, πρόσβαση σε διατροφικά πλάνα με λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, αλλά και πρακτικές συμβουλές μαγειρικής.
Ο ερευνητής Samuel Dicken σημειώνει ότι δεν αρκεί απλώς να λέμε στους ανθρώπους να «μαγειρεύουν πιο υγιεινά».
«Αν κάποιος δεν έχει κουζίνα, ψυγείο ή βασικό εξοπλισμό, είναι πολύ δύσκολο να αλλάξει τις διατροφικές του συνήθειες», εξηγεί.
Μετά το τέλος της εξάμηνης έρευνας, οι συμμετέχοντες ανέφεραν μείωση κατά 25% στην κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, ενώ παρουσίασαν απώλεια βάρους, χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος και βελτιωμένη ψυχική ευεξία.
Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google
