Ριζικές αλλαγές στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης: Νέα κίνητρα για χιλιάδες εργαζόμενους

Η δημιουργία «ανοιχτών» Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, η πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων και ένα νέο μοντέλο φορολόγησης των παροχών βρίσκονται στον πυρήνα του νομοσχεδίου για την επαγγελματική ασφάλιση, το οποίο βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία για κατάθεση στη Βουλή.

Στόχος της κυβέρνησης είναι να δώσει νέα ώθηση στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, διευρύνοντας σημαντικά τη συμμετοχή εργαζομένων, αυτοαπασχολούμενων και επιχειρήσεων στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), σε μια περίοδο όπου η ανάγκη δημιουργίας συμπληρωματικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος γίνεται ολοένα και πιο έντονη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο νόμου έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί και δεν αποκλείεται να πάρει τον δρόμο προς τη Βουλή ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι.

Τα «ανοιχτά» ΤΕΑ αλλάζουν το τοπίο

Η σημαντικότερη θεσμική αλλαγή αφορά τη δημιουργία των λεγόμενων «ανοιχτών» Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.

Πρόκειται για ταμεία στα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν μικρές επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, χωρίς να απαιτείται η ίδρυση ξεχωριστού επαγγελματικού ταμείου από κάθε εργοδότη.

Η παρέμβαση επιχειρεί να καλύψει ένα διαχρονικό κενό της ελληνικής αγοράς, καθώς η μεγάλη πλειονότητα των επιχειρήσεων είναι μικρού ή πολύ μικρού μεγέθους και δε διαθέτει την οργανωτική και οικονομική δυνατότητα να δημιουργήσει αυτόνομο συνταξιοδοτικό σχήμα για το προσωπικό της.

Με το νέο μοντέλο, η πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση αναμένεται να γίνει ευκολότερη και για χιλιάδες εργαζόμενους που μέχρι σήμερα βρίσκονταν εκτός του συστήματος.

Ελεύθερη μεταφορά των ασφαλιστικών δικαιωμάτων

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης πλήρη φορητότητα των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων. Έτσι, ένας εργαζόμενος που αλλάζει εργοδότη θα μπορεί να μεταφέρει χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες και χωρίς απώλειες τις αποταμιεύσεις και τα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα από ένα Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης σε άλλο.

Η δυνατότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε μια αγορά εργασίας όπου οι μετακινήσεις εργαζομένων μεταξύ επιχειρήσεων είναι πλέον πολύ συχνότερες σε σχέση με το παρελθόν.

Νέο μοντέλο φορολόγησης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αλλαγές που εξετάζονται στη φορολογική μεταχείριση των παροχών των ΤΕΑ.

Η βασική κατεύθυνση είναι η φορολόγηση να μην εξαρτάται πλέον από τα έτη ασφάλισης, αλλά από την ηλικία του ασφαλισμένου κατά τη στιγμή που θα λάβει την παροχή.

Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Εργασίας, η αλλαγή αυτή αναμένεται να απλοποιήσει σημαντικά το υφιστάμενο πλαίσιο, να περιορίσει τις αμφισβητήσεις και τις διαφορετικές ερμηνείες που έχουν οδηγήσει ακόμη και σε δικαστικές διαμάχες, ενώ παράλληλα θα προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους ασφαλισμένους.

Το νέο σύστημα αναμένεται να συνοδευτεί και από πρόσθετα φορολογικά κίνητρα, με στόχο να ενισχυθεί η συμμετοχή εργαζομένων και εργοδοτών στα επαγγελματικά ταμεία.

Ίδιοι κανόνες για ΤΕΑ και ομαδικά ασφαλιστήρια

Παράλληλα, το υπουργείο επιχειρεί να άρει τις στρεβλώσεις που έχουν αναπτυχθεί μεταξύ των ΤΕΑ και των ομαδικών ασφαλιστικών προγραμμάτων που προσφέρουν οι ασφαλιστικές εταιρείες.

Στο πλαίσιο αυτό προωθείται η εναρμόνιση των κανόνων λειτουργίας, εποπτείας και φορολογικής μεταχείρισης μεταξύ των ΤΕΑ και του νέου Ομαδικού Ασφαλιστικού Προϊόντος Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), ώστε να διαμορφωθούν ίσοι όροι ανταγωνισμού για όλα τα σχήματα του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης.

Η επαγγελματική ασφάλιση στην Ελλάδα παραμένει σημαντικά υποαναπτυγμένη σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Σήμερα λειτουργούν μόλις 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης με περίπου 55.000 ασφαλισμένους, ενώ το συνολικό ενεργητικό τους αντιστοιχεί σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ΑΕΠ. Για λόγους σύγκρισης, στις χώρες του ΟΟΣΑ το αντίστοιχο ποσοστό προσεγγίζει κατά μέσο όρο το 50% του ΑΕΠ.

Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο, το υπουργείο Εργασίας φιλοδοξεί να πολλαπλασιάσει τη συμμετοχή εργαζομένων και επιχειρήσεων, να δημιουργήσει νέα επαγγελματικά ταμεία και να ενισχύσει τον ρόλο της επαγγελματικής ασφάλισης ως συμπληρωματικής πηγής συνταξιοδοτικού εισοδήματος για τις επόμενες δεκαετίες.