Στην «κόψη του ξυραφιού» η εκεχειρία ΗΠΑ, Ιράν- Η νέα συνάντηση στο Κατάρ και το «αγκάθι» του Ορμούζ

Το Ιράν και οι ΗΠΑ ανήγγειλαν χθες Δευτέρα συνομιλίες αντιπροσωπειών τους στο Κατάρ, που αναμένεται να αρχίσουν εντός της ημέρας, μετά τις ανταλλαγές πληγμάτων των τελευταίων ημερών, ωστόσο η Τεχεράνη αναφέρθηκε σε επαφές τεχνικού επιπέδου, όχι απευθείας διαπραγματεύσεις με την αντίπαλη πλευρά, ενώ η Ουάσιγκτον έκανε λόγο για «συναντήσεις υψηλού επιπέδου».

Τα δυο μέρη αποφάσισαν, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο, να σταματήσουν την ανταλλαγή πληγμάτων που διεξάγονταν παρά την υπογραφή καταρχήν συμφωνίας ανάμεσά τους, του «μνημονίου κατανόησης», στα μέσα του Ιουνίου, με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω Truth Social --με όλα τα γράμματα κεφαλαία-- ότι «το Ιράν ζήτησε συνάντηση» και «θα γίνει αύριο (σ.σ. σήμερα Τρίτη) στη Ντόχα!».

Λίγο αργότερα η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ ανέφερε στο Fox News ότι οι απεσταλμένοι του προέδρου, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, μεταβαίνουν στο εμιράτο για να «συμμετάσχουν σε συναντήσεις υψηλού επιπέδου» μέσα στην εβδομάδα.

Διπλωματική πηγή ενήμερη σχετικά επιβεβαίωσε στο AFP συνάντηση «τεχνικών ομάδων τις επόμενες ημέρες» προσθέτοντας πως πλέον «είναι επιχειρησιακοί δίαυλοι επικοινωνίας για την αποκλιμάκωση συμβάντων».

Εντάσεις για τα Στενά του Ορμούζ

Αφού αρχικά διέψευσε ότι θα γίνει οποιαδήποτε συνάντηση, η ιρανική διπλωματία αργότερα χθες Δευτέρα επιβεβαίωσε ότι στέλνει «αντιπροσωπεία εμπειρογνωμόνων» στη Ντόχα αυτή την εβδομάδα. Ωστόσο «τις επόμενες ημέρες δεν θα διαπραγματευτούμε με την αμερικανική πλευρά σε κανένα επίπεδο», επέμεινε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.

Οι εντάσεις είναι επικεντρωμένες στη διαχείριση του στρατηγικής σημασίας Στενού του Ορμούζ, όπου η κίνηση επανήλθε στο ρελαντί το Σαββατοκύριακο, έπειτα από δυο επιθέσεις εναντίον πλοίων.

Συνολικά, 29 πλοία που μετέφεραν πρώτες ύλες διέσχισαν το στενό το Σάββατο και άλλα 12 προχθές Κυριακή, σύμφωνα με δεδομένα της εταιρείας παρακολούθησης της κίνησης των πλοίων Kpler, αριθμοί πολύ χαμηλότεροι από αυτούς των προηγούμενων ημερών.

Η Τεχεράνη επαναλαμβάνει εδώ κι εβδομάδες, παρά την αντίθεση της Ουάσιγκτον, ότι το στενό δεν θα επανέλθει στην προπολεμική κατάσταση, όταν η διέλευσή του γινόταν δωρεάν. Και απειλεί τα πλοία που προσπαθούν να παρακάμψουν το καθορισμένο δρομολόγιο.

Από την περασμένη Πέμπτη, δυο πλοία χτυπήθηκαν από βλήματα άγνωστης προέλευσης -- οι επιθέσεις αποδόθηκαν στην Τεχεράνη από τον αμερικανικό στρατό, ο οποίος δυο ημέρες αργότερα βομβάρδισε το Ιράν. Η Ισλαμική Δημοκρατία ανταπέδωσε εξαπολύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εναντίον γειτόνων της στον Κόλπο, ιδίως του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν.

Η αναζωπύρωση απειλούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση της καταρχήν συμφωνίας που υπέγραψαν οι πρόεδροι των δυο χωρών τη 17η Ιουνίου.

Έξοδα υπηρεσιών

Το Ιράν και το Ομάν λένε πως θα ασκήσουν τα κυριαρχικά δικαιώματά τους ως προς τη διέλευση του στενού και ετοιμάζονται να προχωρήσουν στην επιβολή τελών για την παρεχόμενη υπηρεσία.

Ωστόσο η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (CNUDM), που υιοθετήθηκε το 1982, αλλά δεν έχει επικυρώσει η Τεχεράνη εγγυάται δικαίωμα «διέλευσης» από στενά που εξυπηρετούν τη διεθνή ναυσιπλοΐα, όπως αυτό του Ορμούζ, που συνδέει τον Κόλπο με τον υπόλοιπο κόσμο.

Το στενό, που έκλεισε de facto η Ισλαμική Δημοκρατία όταν ξέσπασε ο πόλεμος την 28η Φεβρουαρίου, με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της, κάτι που αποσταθεροποίησε το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων και απογείωσε τις τιμές του πετρελαίου, άνοιξε ξανά μόλις την περασμένη εβδομάδα.

Πλην όμως η Τεχεράνη δεν επιτρέπει να χρησιμοποιείται παρά μόνο μια πορεία, κατά μήκος των ακτών της.

Στην άλλη πλευρά, το Ομάν παραμένει αόριστο και ανακοίνωσε τη διάνοιξη εναλλακτικής προσωρινής ρότας, που παρουσιάστηκε από σουλτανάτο ως πρωτοβουλία σε συντονισμό με τον ΟΗΕ για να απομακρυνθούν τα πληρώματα και τα πλοία που είχαν αποκλειστεί στον Κόλπο για μήνες.

Ο Χάιθαμ μπιν Ταρίκ, ο σουλτάνος του Ομάν, και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συνηγόρησαν χθες υπέρ της «ελεύθερης ναυσιπλοΐας, χωρίς όρους ούτε περιορισμούς», και συμφώνησαν να διεξαγάγουν «επιχειρήσεις άρσης ναρκών από κοινού». Κάτι στο οποίο η ιρανική διπλωματία αντέδρασε καλώντας το Παρίσι να μην «περιπλέκει ακόμη περισσότερο» την κατάσταση.

«Αποφασιστικότητα»

Στον Λίβανο, που συμπεριλήφθηκε κατ’ απαίτηση της Τεχεράνης στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, ο στρατός του Ισραήλ συνέχισε το σαββατοκύριακο να εξαπολύει αεροπορικές επιδρομές και να διεξάγει επιχειρήσεις καταστροφών παρά την υπογραφή στην Ουάσιγκτον την Παρασκευή συμφωνίας-πλαισίου με σκοπό να αποκατασταθεί «διαρκής ειρήνη».

Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου, νέο πλήγμα του Ισραήλ καταγράφτηκε χθες στο νότιο τμήμα της χώρας.

Η συμφωνία-πλαίσιο προβλέπει ότι το Ισραήλ θα συνεχίσει να κατέχει τμήμα του νοτίου Λιβάνου, όπως συμβαίνει από την αρχή του νέου πολέμου εναντίον της Χεζμπολάχ, τη 2η Μαρτίου, όσο το σιιτικό κίνημα που πρόσκειται στο Ιράν δεν καταθέτει τα όπλα.

Πρόκειται για απαίτηση που προβάλλεται για δεκαετίες και η λιβανική κυβέρνηση δεν έχει μπορέσει να ικανοποιήσει παρά την πίεση των ΗΠΑ.

Χθες ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν εξέφρασε την «αποφασιστικότητα» των αρχών να επιβληθεί η εξουσία του κράτους ως τα σύνορα με το Ισραήλ με την ανάπτυξη του στρατού -- στο νότιο τμήμα της χώρας, οχυρό της Χεζμπολάχ.

Η Χεζμπολά κατηγορείται πως έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή στις αρχές Μαρτίου, όταν εκτόξευσε ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ για να εκδικηθεί τον θάνατο του Ιρανού ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε τις πρώτες ώρες της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου. Σε αντίποινα, το Ισραήλ ορκίστηκε να «εξαλείψει» τον εχθρό κι εξαπέλυσε ευρείας κλίμακας βομβαρδισμούς και χερσαία εισβολή στον νότιο Λίβανο, σκοτώνοντας πάνω από 4.200 ανθρώπους, σύμφωνα με τους αριθμούς του υπουργείου Υγείας στη Βηρυτό.

(Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)