Στο «τραπέζι» νέα εκεχειρία ΗΠΑ και Ιράν - Το πρώτο «όχι» του Τραμπ και η πρόταση της Τεχεράνης

Σε μια ακόμη κίνηση που κρατά τη διεθνή κοινότητα σε κατάσταση συναγερμού, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων εξελίξεων στο φλεγόμενο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, δηλώνοντας πως θα «μελετήσει» τη φρέσκια πρόταση της Ιράν, παρά το γεγονός ότι είχε προηγουμένως απορρίψει ανάλογη πρωτοβουλία με ιδιαίτερα σκληρή ρητορική.

Το τοπίο παραμένει θολό και εκρηκτικό, παρά την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου, που έβαλε προσωρινό φρένο σε έναν κύκλο περίπου 40 ημερών αδιάκοπων αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών και σφοδρών ιρανικών αντιποίνων, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Reuters.

Στρατιωτικές πηγές από την Τεχεράνη δεν κρύβουν την ανησυχία τους, προειδοποιώντας πως η επιστροφή στις εχθροπραξίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι κάτι παραπάνω από πιθανή. Οι συνομιλίες που διεξήχθησαν στο Ισλαμαμπάντ αποδείχθηκαν άκαρπες, αφήνοντας βαθιά ρήγματα σε κρίσιμα ζητήματα, από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ μέχρι το ακανθώδες πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο Τραμπ, μέσω της πλατφόρμας Truth Social, εμφανίστηκε επιφυλακτικός, δηλώνοντας πως δύσκολα θα μπορούσε να αποδεχθεί μια πρόταση από μια χώρα που, όπως υποστηρίζει, «δεν έχει πληρώσει το τίμημα» για τη στάση της τις τελευταίες δεκαετίες. Την ίδια στιγμή, απέφυγε να αποκλείσει ένα νέο κύμα στρατιωτικών επιχειρήσεων, κρατώντας όλα τα σενάρια στο τραπέζι.

Σχέδιο 14 σημείων - Oι όροι της Τεχεράνης

Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, η Τεχεράνη κατέθεσε, μέσω Πακιστάν, ένα πολυσέλιδο σχέδιο που φιλοδοξεί να οδηγήσει σε τερματισμό της σύγκρουσης εντός 30 ημερών.

Μεταξύ άλλων, το Ιράν ζητά:

• αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιφέρειά του
• άρση του αποκλεισμού λιμανιών
• αποδέσμευση δεσμευμένων κεφαλαίων
• καταβολή επανορθώσεων
• άρση κυρώσεων
• ρύθμιση για τα Στενά του Ορμούζ
• συνολικό τέλος των συγκρούσεων, ακόμη και στο μέτωπο του Λίβανος

Ωστόσο, η απουσία αναφοράς στο πυρηνικό πρόγραμμα προκαλεί ερωτήματα, καθώς πρόκειται για βασικό «αγκάθι» στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον και το Ισραήλ.

Σκηνικό έντασης και διπλωματικό μπρα-ντε-φερ

Παρά τις διπλωματικές κινήσεις, η καχυποψία κυριαρχεί. Ιρανοί αξιωματούχοι κατηγορούν τις ΗΠΑ για αναξιοπιστία, ενώ από την άλλη πλευρά, η Ουάσιγκτον διατηρεί στρατιωτική παρουσία και ενισχύει τις δυνάμεις της στην περιοχή, παρά τους ισχυρισμούς περί «τερματισμού» των επιχειρήσεων.

Την ίδια ώρα, ο Τραμπ ανεβάζει τους τόνους και προς την Ευρώπη, απειλώντας ακόμη και με περαιτέρω αποσύρσεις στρατευμάτων, εκφράζοντας έντονη δυσαρέσκεια για τη στάση των συμμάχων ενώ η σύγκρουση έχει ήδη αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην παγκόσμια οικονομία. Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύονται, ενώ το de facto κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ενέργειας, πυροδοτεί αλυσιδωτές αντιδράσεις.

Οι ΗΠΑ απαντούν με αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, μετατρέποντας τη σύγκρουση σε έναν πολυεπίπεδο οικονομικό και γεωπολιτικό πόλεμο.