Οι αντιδράσεις σε ΗΠΑ, Γερμανία και ΝΑΤΟ για το σχέδιο Τραμπ να αποσύρει την ταξιαρχία

Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές και γερουσιαστές -πρόεδροι κοινοβουλευτικών επιτροπών Ένοπλων Δυνάμεων- εξέφρασαν σήμερα, Σάββατο 2 Μαΐου, την ανησυχία τους για το σχέδιο της κυβέρνησης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει περίπου 5.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς από τη Γερμανία.

«Είμαστε πολύ ανήσυχοι για την απόφαση απόσυρσης μιας αμερικανικής ταξιαρχίας από τη Γερμανία», δήλωσαν ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ και ο βουλευτής Μάικ Ρότζερς σε κοινή ανακοίνωσή τους που δημοσιεύθηκε σήμερα.

Ο Ρότζερς είναι πρόεδρος της Επιτροπής Ένοπλων Δυνάμεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ ο Γουίκερ προεδρεύει της Επιτροπής Ένοπλων Δυνάμεων της Γερουσίας.

Το 15% των δυνάμεων

Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε χθες Παρασκευή ότι θα αποσύρει περίπου 5.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς από τη Γερμανία σε διάστημα ενός έτους, δηλαδή περίπου το 15% των δυνάμεων που είναι παρούσες στη χώρα, ένα μέτρο που ανακοινώθηκε αφού ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την ενόχλησή του για τις δηλώσεις του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς αναφορικά με τον πόλεμο στο Ιράν.

Στην ανακοίνωσή τους, οι δύο Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες τόνισαν ότι η Γερμανία ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις του Ρεπουμπλικανού προέδρου Τραμπ αυξάνοντας σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες. Τόνισαν επίσης τη συνεργασία του Βερολίνου στον πόλεμο με το Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης δικαιωμάτων υπερπτήσεων.

Ενώ σύμμαχοι αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες, αυτό δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε αξιόπιστο αποτρεπτικό μέσο, ​υποστήριξαν οι Ρότζερς και Γουίκερ. Μέχρι να το κάνουν αυτό, τονίζουν, οι ΗΠΑ θα πρέπει να διατηρήσουν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στο πεδίο.

Μια πρόωρη μείωση στρατευμάτων κινδυνεύει να «υπονομεύσει την αποτροπή και να στείλει λάθος μήνυμα στον (Ρώσο πρόεδρο) Βλαντίρι Πούτιν», δήλωσαν.

«Αντί για απόσυρση εντελώς των δυνάμεων από την ήπειρο, είναι προς το συμφέρον της Αμερικής να διατηρήσει ισχυρό αποτρεπτικό μέσο στην Ευρώπη μετακινώντας αυτές τις 5.000 αμερικανικές δυνάμεις προς τα ανατολικά», πρότειναν.

Ψυχραιμία αλλά και κριτική στη Γερμανία

Την ίδια ώρα με ψυχραιμία, αλλά και κριτική διάθεση αντιδρούν οι Γερμανοί πολιτικοί στην ανακοίνωση του Πενταγώνου περί απόσυρσης 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από βάσεις επί γερμανικού εδάφους.

Μετά τον υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, ο οποίος έκανε λόγο για «αναμενόμενη» εξέλιξη και τόνισε την ανάγκη οι Ευρωπαίοι να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους, ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της Bundestag Τόμας Ρέβενκαμπ χαρακτήρισε την ανακοίνωση από τις ΗΠΑ ως «κλήση αφύπνισης», συνέστησε όμως ταυτόχρονα ψυχραιμία. Η πιθανή απόσυρση 5.000 στρατιωτών «δεν συνιστά λόγο πανικού», δήλωσε στη Rheinische Post, επέκρινε ωστόσο την «ασυντόνιστη» προσέγγιση του προέδρου των ΗΠΑ: «Μια εταιρική σχέση ασφαλείας δεν είναι εμπορική συμφωνία και το ΝΑΤΟ δεν είναι παζάρι. Επομένως, οι συνεχείς προκλήσεις του Αμερικανού προέδρου είναι απαράδεκτες», τόνισε.

Οι κρίσιμες εκλογές του Νοεμβρίου

Ο ειδικός για θέματα εξωτερικής πολιτικής από το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) Γιούργκεν Χαρτ εκτίμησε ότι η στάση του Ντόναλντ Τραμπ οφείλεται στα δυσμενή για τον ίδιο αποτελέσματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων. «Ο Τραμπ βλέπει ότι χάνει έδαφος στις δημοσκοπήσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η ανακοίνωση ωστόσο είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς υπονομεύει την αξιοπιστία του αφηγήματος περί αποτροπής, ότι δηλαδή οι ΗΠΑ θα υπερασπιστούν την Ευρώπη σε περίπτωση που δεχθεί επίθεση», σημείωσε.

Από την αντιπολίτευση, η εκπρόσωπος των Πρασίνων για θέματα εξωτερικής πολιτικής Σάρα Νανί ζήτησε μια «συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση» και πρόσθεσε ότι θα ήταν απαραίτητο να καταδειχθεί «πού και πώς οι ΗΠΑ εξαρτώνται επίσης από ην Ευρώπη στην επιδίωξη των συμφερόντων τους». Η Νανί κατηγόρησε τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς ότι «αμφιταλαντεύεται μεταξύ εγγύτητας και απόστασης από τον πρόεδρο Τραμπ».

«Βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση»

Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς Σέρεν Πέλμαν τόνισε στην Welt am Sonntag ότι «οι στρατιωτικές επιχειρήσεις που διεξάγονται από γερμανικό έδαφος είναι ασυμβίβαστες με την συνταγματική εντολή για ειρήνη και, επομένως, κάθε στρατιώτης που εγκαταλείπει τη Γερμανία είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση».

Από την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), ο συμπρόεδρος του κόμματος Τίνο Χρουπάλα, σε συνέντευξή του στο ARD, παρέπεμψε στο πρόγραμμα του κόμματός του, όπου κατοχυρώνεται η αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων. Αυτό που ανακοίνωσαν τώρα είναι το πρώτο βήμα, δήλωσε. «Η Γερμανία και η Ευρώπη πρέπει να είναι οι ίδιες σε θέση να αμυνθούν και επομένως πρέπει να εξοπλιστούν αναλόγως», πρόσθεσε. Από το ίδιο κόμμα, ο ειδικός σε θέματα αμυντικής πολιτικής Γιαν Νόλτε έκανε λόγο για ένα «περισσότερο συμβολικό βήμα που δεν αλλάζει την αποτρεπτική ικανότητα του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη».

Σε αναβρασμό το ΝΑΤΟ

Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε επαφή με τις ΗΠΑ προκειμένου να αποσαφηνίσει τις λεπτομέρειες της απόφασης για την απόσυρση 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, σε μια κίνηση που έρχεται στον απόηχο της έντονης αντιπαράθεσης ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Όπως μεταδίδει ο Guardian, η εκπρόσωπος της Συμμαχίας, Άλισον Χαρτ, ανέφερε ότι το ΝΑΤΟ «εργάζεται με τις ΗΠΑ για να κατανοήσει τις λεπτομέρειες της απόφασης σχετικά με τη διάταξη δυνάμεων στη Γερμανία».

Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι η ανακοίνωση της απόσυρσης έγινε ουσιαστικά ως μονομερής αμερικανική κίνηση, χωρίς να έχει προηγηθεί εμφανής συντονισμός με τους Ευρωπαίους συμμάχους. Η Χαρτ υπογράμμισε παράλληλα ότι η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ακόμη περισσότερο την ανάγκη να επενδύσει η Ευρώπη περισσότερα στην άμυνά της και να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη συλλογική ασφάλεια.

Η στάση του Βερολίνου

Η αμερικανική απόφαση, σύμφωνα με το Reuters, θα υλοποιηθεί μέσα στους επόμενους 6 έως 12 μήνες. Έρχεται λίγες ημέρες μετά τη δημόσια σύγκρουση Τραμπ – Μερτς, όταν ο Γερμανός καγκελάριος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από την ιρανική ηγεσία. Ο Τραμπ απάντησε μέσω Truth Social ότι ο Μερτς «δεν ξέρει τι λέει» και λίγο αργότερα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γερμανία.

Το Βερολίνο επιχείρησε να υποβαθμίσει την ένταση, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως λίγο-πολύ αναμενόμενη. Εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Άμυνας ανέφερε ότι ήταν γνωστό πως η Ουάσιγκτον μπορεί να επανεξετάσει την παρουσία της στην Ευρώπη, προσθέτοντας ότι η απόφαση επιβεβαιώνει την ανάγκη ενίσχυσης του «ευρωπαϊκού πυλώνα» μέσα στο ΝΑΤΟ. Ο ίδιος εκτίμησε ότι σήμερα βρίσκονται στη Γερμανία περίπου 40.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, η απόσυρση αναμένεται να αφορά κυρίως μια αμερικανική brigade combat team που ήδη βρίσκεται στη Γερμανία, καθώς και την ακύρωση σχεδιαζόμενης ανάπτυξης μονάδας πυροβολικού μεγάλου βεληνεκούς. Δεν αποκλείεται επίσης να επηρεαστούν και άλλες δυνάμεις.

Αντιδράσεις και στο εσωτερικό των ΗΠΑ

Η κίνηση αυτή ανοίγει και εσωτερικό μέτωπο στις ΗΠΑ. Βάσει στοιχείων του US Defense Manpower Data Center, στην Ευρώπη υπηρετούν μόνιμα περίπου 68.000 εν ενεργεία Αμερικανοί στρατιωτικοί. Ωστόσο, το αμερικανικό Κογκρέσο είχε θέσει πέρυσι ως όριο οι δυνάμεις στην Ευρώπη να μην πέσουν κάτω από τις 76.000, έπειτα από προηγούμενη αποχώρηση ταξιαρχίας από τη Ρουμανία, ζητώντας αυστηρή αξιολόγηση πριν από οποιαδήποτε νέα σημαντική αλλαγή στη στρατιωτική διάταξη.

Την ίδια ώρα, αυξάνονται και οι ανησυχίες στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για καθυστερήσεις στην παράδοση αμερικανικών όπλων. Σύμφωνα με τους Financial Times, η κυβέρνηση Τραμπ έχει προειδοποιήσει συμμάχους όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Πολωνία, η Λιθουανία και η Εσθονία να αναμένουν μεγάλες καθυστερήσεις, καθώς το Πεντάγωνο δίνει προτεραιότητα στην αναπλήρωση αποθεμάτων που εξαντλήθηκαν στον πόλεμο με το Ιράν. Την ίδια στιγμή, το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενέκρινε στρατιωτικές πωλήσεις άνω των 8,6 δισ. δολαρίων προς το Ισραήλ, το Κατάρ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Όλο και πιο βαθύ το ρήγμα

Το ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις έχει επιδεινωθεί σημαντικά μετά την άρνηση πολλών ευρωπαϊκών συμμάχων να εμπλακούν στον πόλεμο με το Ιράν. Ο Μερτς είχε προτείνει τη συνδρομή γερμανικών ναρκαλιευτικών για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, αλλά μόνο υπό τον όρο ύπαρξης μόνιμης εκεχειρίας και εντολής από τον ΟΗΕ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε συνέντευξή του στο Der Spiegel επέμεινε ότι, παρότι διαφωνεί με τον πόλεμο, εξακολουθεί να προσπαθεί να διατηρήσει καλή προσωπική σχέση με τον Τραμπ.

Η απόσυρση των 5.000 στρατιωτών δεν ανατρέπει άμεσα τη συνολική στρατιωτική ισορροπία στην Ευρώπη, όμως λειτουργεί ως ισχυρό πολιτικό μήνυμα. Για το ΝΑΤΟ και το Βερολίνο, η αμερικανική απόφαση έρχεται να υπογραμμίσει με τον πιο σαφή τρόπο ότι η Ευρώπη καλείται πλέον να προετοιμαστεί για μεγαλύτερη αμυντική ευθύνη — όχι ως θεωρητικό ενδεχόμενο, αλλά ως νέα πραγματικότητα.