Πώς διαμορφώνεται η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη μετά την απόφαση Τραμπ για τη Γερμανία

Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν στην απόσυρση περίπου 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, σε μια κίνηση που έρχεται στον απόηχο της έντασης ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς για τον πόλεμο στο Ιράν. Σύμφωνα με το Reuters, η αποχώρηση αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους 6 έως 12 μήνες, μειώνοντας αισθητά το αμερικανικό στρατιωτικό αποτύπωμα στη Γερμανία.

Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Γερμανία παραμένει ο βασικός κόμβος της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Παράλληλα, η εξέλιξη καταγράφεται σε μια περίοδο αυξανόμενης τριβής ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ, με φόντο το Ιράν, την επιβάρυνση της συμμαχικής συνοχής και τις αμερικανικές πιέσεις για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συνεισφορά στην ασφάλεια.

Σύμφωνα με στοιχεία του Defense Manpower Data Center (DMDC) που επικαλείται το Reuters, τον Δεκέμβριο του 2025 οι ΗΠΑ διέθεταν περίπου 68.000 εν ενεργεία στρατιωτικούς με μόνιμη παρουσία στην Ευρώπη. Στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι δυνάμεις που μετακινούνται εκ περιτροπής για ασκήσεις ή αποστολές. Οι αμερικανικές δυνάμεις αναπτύσσονται σε 31 μόνιμες βάσεις και σε ακόμη 19 στρατιωτικές εγκαταστάσεις στις οποίες το Πεντάγωνο έχει πρόσβαση.

Ο «χάρτης» της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη

Η Γερμανία φιλοξενεί τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη. Στη χώρα υπηρετούσαν στο τέλος του 2025 36.436 στρατιωτικοί, με επίκεντρο κρίσιμες υποδομές όπως η αεροπορική βάση Ράμσταϊν, που αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους αμερικανικούς στρατιωτικούς κόμβους εκτός ΗΠΑ.

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Ιταλία, με 12.662 Αμερικανούς στρατιωτικούς, ενώ ακολουθεί το Ηνωμένο Βασίλειο με 10.156. Στην Ισπανία η μόνιμη παρουσία φτάνει τους 3.814 στρατιωτικούς. Αντίθετα, στην Πολωνία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία το μόνιμο προσωπικό είναι σαφώς μικρότερο, αλλά ενισχύεται από χιλιάδες στρατιώτες που αναπτύσσονται εκ περιτροπής στο πλαίσιο της αμερικανικής αποτρεπτικής παρουσίας στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Η αμερικανική στρατιωτική δομή στην Ευρώπη τελεί υπό την εποπτεία της USEUCOM, η οποία συντονίζει τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στην ήπειρο μέσω επιμέρους διοικήσεων που καλύπτουν τον Στρατό Ξηράς, το Ναυτικό, την Πολεμική Αεροπορία, το Σώμα Πεζοναυτών, τις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων και τη Διαστημική Δύναμη. Οι βασικές διοικήσεις έχουν έδρα κυρίως στη Γερμανία και την Ιταλία.

Η απόσυρση των 5.000 στρατιωτών ερμηνεύεται από αναλυτές ως ένα ακόμη μήνυμα της κυβέρνησης Τραμπ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, ότι θα πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος για τη δική τους άμυνα. Το Βερολίνο, από την πλευρά του, αντέδρασε συγκρατημένα, με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας να υπογραμμίζει ότι η εξέλιξη ενισχύει την ανάγκη για ισχυρότερη ευρωπαϊκή αμυντική αυτάρκεια.

Τι ισχύει για την Ελλάδα

Η Ελλάδα δεν συγκαταλέγεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη μόνιμη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, τουλάχιστον με βάση τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters για το τέλος του 2025.

Ωστόσο, η γεωστρατηγική σημασία της χώρας θεωρείται ιδιαίτερα υψηλή για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, κυρίως λόγω της βάσης της Σούδας στην Κρήτη, η οποία αποτελεί κομβικό σημείο υποστήριξης αμερικανικών ναυτικών και αεροπορικών επιχειρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική.