Τα 14 σημεία της Συμφωνίας ΗΠΑ - Ιράν: Τι ζητά η Ουάσιγκτον και τι κερδίζει η Τεχεράνη

Σε μια προσπάθεια να τερματιστεί η πολυετής κρίση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και να αποφευχθεί μια ευρύτερη στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία - πλαίσιο που περιλαμβάνει 14 βασικά σημεία.

Σύμφωνα με πληροφορίες από διπλωματικές πηγές, τα βασικά στοιχεία της υπό διαμόρφωση συμφωνίας είναι

1. Άμεση κατάπαυση πυρός σε όλα τα μέτωπα όπου εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα οι δύο πλευρές.
2. Πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν για διάστημα έως και 15 ετών.
3. Μεταφορά του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου σε τρίτη χώρα υπό διεθνή εποπτεία.
4. Απαγόρευση λειτουργίας υπόγειων εγκαταστάσεων εμπλουτισμού σε Φορντό και άλλες στρατηγικές τοποθεσίες.
5. Αυστηρές και αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας.
6. Πλήρης καταγραφή και έλεγχος των πυρηνικών αποθεμάτων του Ιράν.
7. Περιορισμοί στην ανάπτυξη προηγμένων φυγοκεντρητών νέας γενιάς.
8. Διακοπή κάθε δραστηριότητας που θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατασκευή πυρηνικού όπλου.
9. Σταδιακή άρση οικονομικών κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.
10. Απελευθέρωση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.
11. Επαναφορά των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου στις διεθνείς αγορές χωρίς περιορισμούς.
12. Εγγυήσεις ασφαλείας ότι δεν θα υπάρξει στρατιωτική επίθεση όσο τηρούνται οι όροι της συμφωνίας.
13. Σταδιακή επαναλειτουργία των θαλάσσιων εμπορικών οδών, συμπεριλαμβανομένων των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ.
14.  Μηχανισμός επίλυσης διαφορών και επαναφοράς κυρώσεων, σε περίπτωση που κάποια από τις δύο πλευρές παραβιάσει τους όρους.

Το κρίσιμο σημείο

Το μεγαλύτερο αγκάθι παραμένει η απαίτηση της Ουάσιγκτον για ουσιαστική αποδυνάμωση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη ζητά άμεση οικονομική ανακούφιση και εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν οι κυρώσεις ή στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται στην πιο προχωρημένη φάση των τελευταίων ετών, χωρίς όμως να έχει ακόμη επιτευχθεί οριστική συμφωνία.