Τα κέρδη Ερντογάν στη μεταπολεμική Γάζα, οι προνομιακές σχέσεις με τη Χαμάς και οι ύμνοι Τραμπ

Οι τελευταίες εξελίξεις στη Λωρίδα της Γάζας και η  ιστορική συμφωνία κατάπαυση του πυρός που υπέγραψαν Ισραήλ και Χαμάς, έφεραν χαμόγελα στην Τουρκία, καθώς εκτός από το τέλος της αιματοχυσίας, καθιστούν και επίσημα  τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως ένας από τους βασικούς συνομιλητές των ΗΠΑ, στο εύφλεκτο περιβάλλον της Μέσης Ανατολής.

Τους στενούς δεσμούς με τη Χαμάς φαίνεται πως εξαργυρώνει η Τουρκία, καθώς οι επαφές των Τούρκων αξιωματούχων με την πλευρά της ισλαμιστικής παλαιστινιακής οργάνωσης έπαιξαν καθοριστικό ρόλο προκειμένου να υπάρξουν σε πρώτη φάση συνομιλίες και στη συνέχεια η υπογραφή της συμφωνίας στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου.

«Ο δρόμος άνοιξε στη Νέα Υόρκη»

Καθοριστικής σημασίας για την ενεργή εμπλοκή της Τουρκίας σε ρόλο διαμεσολαβητή, έπαιξε η σύνοδος που οργάνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στη Νέα Υόρκη για τη Γάζα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος συνάντησε τους ηγέτες αραβικών κρατών στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, προκειμένου να συζητήσουν για το πως θα μπορούσε να σταματήσει ο πόλεμος, αλλά και για την επόμενη μέρα στον παλαιστινιακό θύλακα.

Σε αυτή τη διάσκεψη ο Ταγίπ Ερντογάν προσκλήθηκε την τελευταία στιγμή (η συμμετοχή του υπήρξε αιτία αναβολής της συνάντησης του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη), και κάθισε δίπλα στον Αμερικανό πρόεδρο, ένα πλάνο που στην Τουρκία μεταφράστηκε ως  η αρχή αναβάθμισης του ρόλου της στην περιοχή.

«Ο Τραμπ έδωσε στον Ερντογάν ότι του στερούσε ο Μπάιντεν»

Η αναλύτρια του ινστιτούτου Μέση Ανατολής, Γκιονούλ Τόλ, αναφέρει ότι κλειδί για την ουσιαστική εμπλοκή της Άγκυρας στις διαπραγματεύσεις σε ρόλο διαμεσολαβητή, ήταν η καλή σχέση Ντόναλντ Τραμπ και Ταγίπ Ερντογάν.

Η Τουρκάλα ακαδημαϊκός, σημειώνει ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν  είχε θέσει την Τουρκία, στο περιθώριο λόγω των τεταμένων σχέσεων που είχε με τον Τούρκο πρόεδρο.

Αυτό το δεδομένο, όπως υπογραμμίζει άλλαξε με την κυβέρνηση Τραμπ η οποία έδωσε ρόλο ξανά στην Τουρκία στην περιοχή, προσθέτοντας ότι η περιφερειακή απομόνωση του Ισραήλ αλλά και η αποδυναμωμένη θέση της Χαμάς έστρωσαν το έδαφος για την Άγκυρα.

Καλίν ο άνθρωπος «κλειδί» για την Τουρκία 

Ο Ιμπραήμ  Καλίν ήταν ο αξιωματούχος κλειδί σύμφωνα με τα τουρκικά μέσα, που μεσολάβησε ανάμεσα στις αντιμαχόμενες πλευρές, κρατώντας ανοιχτό δίαυλο με τη Χαμάς, ενώ συμμετείχε παράλληλα σε υψηλού επιπέδου επαφές με αξιωματούχους από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και το Κατάρ.

Ο  επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών βρέθηκε μετέβη στην Αίγυπτο 7 Οκτωβρίου, όπου συμμετείχε σε κλειστές συσκέψεις με τον υπουργό Εξωτερικών του Κατάρ Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, τον αρχηγό της αιγυπτιακής υπηρεσίας πληροφοριών Χασάν Μαχμούντ Ρασάντ, τον Ισραηλινό υπουργό Ρον Ντέρμερ, και τους Αμερικανούς αξιωματούχους Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ.

Ο Καλίν, σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα Γενί Σαφάκ επέμεινε η διοίκηση της Γάζας να περάσει στα χέρια των ίδιων των Παλαιστινίων, προωθώντας το δόγμα της Άγκυρας περί “τοπικής ηγεσίας και αυτοδιάθεσης”.

Παλαιστινιακές πηγές, που επικαλείται η Γενί Σαφάκ κάνουν λόγο για «καθοριστική συμβολή της Τουρκίας» και «επιμονή του Καλίν να κρατήσει τη Χαμάς στο τραπέζι», ανοίγοντας – όπως γράφει η εφημερίδα – τον δρόμο για μια πολιτική λύση με τουρκική σφραγίδα στη μεταπολεμική Γάζα.

Οι «ύμνοι» Τραμπ φέρνουν χαμόγελα στην Άγκυρα

Στην Άγκυρα υπάρχει ικανοποίηση και για τις συνεχείς αναφορές αλλά και τα εγκώμια που επιφυλάσσει ο Ντόναλντ Τραμπ για τον Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με τον ρόλο που διαδραμάτισε προκειμένου να επιτευχθεί η συμφωνία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος στην τελευταία επίθεση φιλίας προς τον Τούρκο ομόλογο του, έκανε λόγο για φανταστική δουλεία που έκανε ο Ερντογάν με τη Χαμάς.

Εξάλλου, την Παρασκευή (3.10) ο Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από τον Ταγίπ Ερντογάν να πείσει τη Χαμάς να αποδεχτεί το σχέδιο των 20 σημείων για τη Γάζα, ενώ υπήρχαν και δημοσιεύματα από το Ισραήλ ότι η Άγκυρα ήρθε σε επαφή με ισλαμιστικές  ομάδες  παρακλάδια της Χαμάς που κρατούσαν τους Ισραηλινούς ομήρους.

Στην Άγκυρα παρακολουθώντας τις τελευταίες εξελίξεις νιώθουν δικαιωμένοι για τη στάση που κράτησαν απέναντι στη Χαμάς, την οποία  ουδέποτε χαρακτήρισαν τρομοκρατική οργάνωση, αλλά ένα κίνημα αντίστασης που μάχεται για την ελευθερία του.

Επίσης δεν είναι άγνωστο ότι αρκετά μέλη της Χαμάς τα τελευταία χρόνια είχαν βρει καταφύγιο σε Άγκυρα και Κωνσταντινούπολη, με τις πληροφορίες ωστόσο από αραβικά μέσα να αναφέρουν ότι Τούρκοι αξιωματούχοι διεμήνυσαν ότι δεν θα ήταν σε θέση να δίνουν πολιτική και διπλωματική κάλυψη στην οργάνωση αν αρνούνταν το σχέδιο Τραμπ.

Η τουρκική παρουσία στη μεταπολεμική Γάζα 

Η επόμενη μέρα μετά τη συμφωνία βρίσκει την Τουρκία να έχει λόγο για την επόμενη μέρα στη Γάζα, όντας κατα κάποιο τρόπο εγγυήτρια δύναμη με τη συμμετοχή της στην ομάδα εργασίας (Τask Force), την οποία απαρτίζουν ΗΠΑ, Κατάρ και Αίγυπτος.

Η ομάδα εργασίας, η θα έχει  ως  κύριο έργο την επιτήρηση  της κατάπαυσης του πυρός, την ανταλλαγή Παλαιστινίων κρατουμένων με Ισραηλινούς ομήρους, την εύρεση αγνοούμενων σορών και την αύξηση της διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η AFAD (υπηρεσία διαχείρισης καταστροφών) και η Ερυθρά Ημισέληνος θα αναλάβουν καθήκοντα εντός της ομάδας εργασίας. 

Παράλληλα η Άγκυρα όπως ανέφερε και ο Ταγίπ Ερντογάν, αναμένεται να συνδράμει και στην δύσκολη εξίσωση της ανοικοδόμησης του πολύπαθου παλαιστινιακού θύλακα.

Και στο βάθος τουρκικός στρατός...

Την ίδια ώρα ο τουρκικός τύπος παίζοντας κυρίως ένα παιχνίδι εντυπώσεων αφήνει να εννοηθεί ότι Τούρκοι στρατιώτες αναμένεται να στελεχώσουν την νέα ομάδα εργασίας που συστήνεται στη Γάζα.

Είναι χαρακτηριστικά ότι οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες Χουριέτ και  Aksam, είχαν στα πρωτοσέλιδα τους τίτλους, όπως ''Τούρκοι στρατιώτες στο δρόμο προς τη Γάζα'' και ''η Γάζα ανατίθεται στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις.

Το τουρκικό δίκτυο NTV,  το προχωράει ένα βήμα παραπάνω σημειώνοντας ότι ''οι πρώτοι Τούρκοι στρατιώτες (Mehmetçik) μπορεί να πατήσουν στη Γάζα μέχρι το τέλος Οκτωβρίου! Η αποστολή θα έχει ειρηνευτικό και σταθεροποιητικό χαρακτήρα, στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ειρήνης Γάζας, που υπεγράφη με τη διαμεσολάβηση Τουρκίας, Κατάρ, Αιγύπτου και ΗΠΑ.''

Μέσα σε αυτό το κλίμα πηγές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας άφηναν όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, τονίζοντας ότι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να εκπληρώσουν ότι αποστολή τους ζητηθεί.

Οι πανηγυρισμοί που επικρατούν στα τουρκικά μέσα αποτυπώνουν το κλίμα που επικρατεί στο Λευκό παλάτι στην Άγκυρα, καθώς δεν είναι λίγοι αυτοί που εκτιμούν ότι ο Ερντογάν κερδίζοντας στην πράξη την εμπιστοσύνη του Τραμπ όσον αφορά τον τρόπο που χειρίστηκε τη Χαμάς, ενδεχομένως μακροπρόθεσμα να κάμψεις της αντιστάσεις της Ουάσιγκτον όσον αφορά την άρση των κυρώσεων στην τουρκική αμυντική βιομηχανία, η οποία αποτελεί μέχρι σήμερα ανοιχτή πληγή στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.