Το κινητό σου σε παρακολουθεί – Ειδικός αποκαλύπτει στο Flash.gr πώς σε «διαβάζουν» οι αλγόριθμοι

«Κίνδυνος εξαφάνισης! Το αγαπημένο σας προϊόν έχει σχεδόν εξαντληθεί! Μας απομένουν μόνον εννέα τεμάχια για το προϊόν στο καλάθι σας! Αγοράστε άμεσα!

Κάπως έτσι προσπαθούν να σε δελεάσουν ν’ αγοράσεις προϊόντα. Πλατφόρμες που επισκέπτεσαι, δώρα που έχεις βάλει στο καλάθι σου για τα αγαπημένα σου πρόσωπα, ακόμα και επιθυμίες που εκφράζεις δυνατά… δίπλα στο κινητό σου. Όλα δημιουργούν το αγοραστικό προφίλ σου online. Ένα προφίλ καταναλωτή που για την ακρίβεια το διαμορφώνεις μόνος σου, γιατί όπως εξηγεί στο Flash.gr και ο κύριος Βασίλης Ζωγράφος, υποψήφιος Διδάκτωρ στον τομέα της Πληροφορικής και της Επιστήμης των Δεδομένων, όταν χρησιμοποιείς κάτι και ψάχνεις να βρεις ποιο είναι το προϊόν προς πώληση προς τρίτους, εσύ είσαι το προϊόν προς πώληση προς τρίτους!

Κορυφαίες πλατφόρμες στο είδος προσέλκυσης αγοραστών, είναι οι γνωστές κινεζικές πλατφόρμες στις οποίες μπορείς να βρεις από μια καρφίτσα, μέχρι και έπιπλα. Τα παραδείγματα των e mails που καταφθάνουν καθημερινά στο ταχυδρομείο του καταναλωτή, πολλά και καθημερινά!

«Είναι η ημέρα των αγορών σας! Έχουμε μια λίστα μόνο για εσάς!
Περικοπή τιμής! Εξοικονομήστε χρήματα!
Ανακαλύψτε best seller που όλοι λατρεύουν!
Εξοικονομήστε 50 ευρώ ή περισσότερα! Ξεκλειδώστε την προσφορά σας!»

«Αυτός ο διαφημιστικός βομβαρδισμός που αναφέρεται σε αυτή την υψηλής συχνότητας και υψηλής στοχοποίησης προβολής προωθητικού περιεχομένου προς έναν χρήστη προσαρμόζεται καθαρά στο προφίλ του, στη συμπεριφορά του ή σε πρόσφατες ενέργειες που έκανε μέσα στον κυβερνοχώρο. Το φαινόμενο αυτό εκδηλώνεται κυρίως με διάφορους τρόπους:

• o πρώτος, είναι τα κοινωνικά δίκτυα, όπου όταν επισκέπτομαι ένα κοινωνικό δίκτυο βομβαρδίζομαι από συγκεκριμένες διαφημίσεις ή περιεχόμενο που σχετίζεται με οτιδήποτε έψαξα ή το ενδιαφέρον που έχω. 
• Ένας δεύτερος, είναι από ηλεκτρονικά μηνύματα που μπορεί να μου έρχονται, λόγω των επισκέψεων μου σε μια ιστοσελίδα και το ενδιαφέρον που έχω δείξει σε κάποια προϊόντα, από μια αγορά που έχω ολοκληρώσει ή την έχω αφήσει στη μέση.»

Ο κοινός παρονομαστής, τονίζει ο κ. Ζωγράφος, είμαστε εμείς οι ίδιοι και η συμπεριφορά που δείχνουμε online. Υπάρχει όμως και μια ακόμη λεπτομέρεια, μας λέει, που κρύβεται πίσω από τους όρους διαχείρισης τους οποίους αποδεχόμαστε χωρίς να τους διαβάζουμε, πριν ξεκινήσουμε να χρησιμοποιούμε μια πλατφόρμα κι αυτοί δεν απαιτούν πάντα τη χρήση πληκτρολογίου. Γι αυτό και πολλές φορές, όταν μιλάμε με τους φίλους μας για μια αγορά ή για επιθυμίες που έχουμε π.χ. για ένα ταξίδι αναψυχής, τότε και πάλι δημιουργούμε το προσωπικό προφίλ καταναλωτή και δεχόμαστε διαρκώς ανάλογο περιεχόμενο στις συσκευές μας. Πώς;

«Μη ξεχνάτε πως αυτή τη στιγμή έχουμε, για παράδειγμα, ηχητικούς βοηθούς στα κινητά μας. Αυτοί τι μου επιτρέπουν; Να δώσω κάποια φωνητική εντολή στο κινητό μου τηλέφωνο για να την εκτελέσουν. Όταν λέω «Hey» και ξεκινάω και ζητάω κάτι, αυτό το «Hey» ενεργοποιεί τον βοηθό και τι σημαίνει αυτό; Ότι συνέχεια με ακούει. Συνέχεια με ακούει.

Και περιμένει αυτή τη λέξη κλειδί για να εκτελέσει την εντολή. Όσο με ακούει όμως, καταγράφει κι άλλα πράγματα. Γι' αυτό και πάρα πολλές φορές, όταν εμείς συζητάμε κάτι με μια παρέα και λέμε για ένα προϊόν ή έναν τόπο τουριστικό που θέλουμε να επισκεφτούμε, μετά αρχίζει ο βομβαρδισμός των συγκεκριμένων διαφημιστικών με αυτό που λέγαμε. Και λες, πώς είναι δυνατόν; Ε, από εκεί είναι δυνατόν. Και αυτό, όμως, μπορείς να το απενεργοποιήσεις. Μπαίνεις μέσα στις ρυθμίσεις και το απενεργοποιείς. Οπότε σταματάει να σε ακούει επίσημα.»

Πώς επιτρέπουμε να σκιαγραφούν το προφίλ μας – Γνωρίζουν από τη διεύθυνση μέχρι και τις καθημερινές μας συνήθειες

Η συχνή προβολή προωθητικού περιεχομένου προς έναν χρήστη, προσαρμοσμένου στο προφίλ, στη συμπεριφορά ή στη δραστηριότητα του στο διαδίκτυο, εκδηλώνεται συνήθως στα κοινωνικά δίκτυα, στο δίκτυο ιστού αλλά και στα προσωπικά ηλεκτρονικά μηνύματα. Πώς συλλέγονται όμως αυτά τα δεδομένα, μας εξηγεί ο υποψήφιος Διδάκτωρ στον τομέα της Πληροφορικής και της Επιστήμης των Δεδομένων…

«Τα δεδομένα που τροφοδοτούν τους αλγόριθμους προέρχονται από πολλαπλές πηγές, συχνά συνδυασμένες σε πραγματικό χρόνο. Κύριες τεχνολογίες είναι οι ακόλουθες:

Cookies πρώτου και τρίτου μέρους

Τα Cookies είναι μικρά αρχεία που αποθηκεύονται στον περιηγητή κατά την επίσκεψη σε μια ιστοσελίδα. Περιέχουν πληροφορίες που βοηθούν μια πλατφόρμα να αναγνωρίζει τον χρήστη σε επόμενη επίσκεψη.

CRM δεδομένα από αγορές

Το CRM (Customer Relationship Management) είναι ένα σύστημα που αποθηκεύει δεδομένα πελατών. Όταν αγοράζεις κάτι online, το όνομά σου, το email σου, το κινητό σου, η ημερομηνία αγοράς και οι προτιμήσεις σου καταχωρούνται εκεί. Στη συνέχεια αυτά τα δεδομένα: • χρησιμοποιούνται για στοχευμένες καμπάνιες, • συνδυάζονται με άλλα δεδομένα παρακολούθησης, • συχνά μοιράζονται με διαφημιστικά δίκτυα. Αυτός είναι ο λόγος που μπορεί να λαμβάνεις email ή διαφημίσεις μετά από μία αγορά.

Δεδομένα τοποθεσίας

Η τοποθεσία σου συλλέγεται, μεταξύ άλλων, από:

• GPS της συσκευής,
• διεύθυνση IP,
• ιστορικό μετακινήσεων μέσω χαρτών ή εφαρμογών.

Αυτά επιτρέπουν γεωγραφική στόχευση διαφημίσεων, π.χ. να σου δείξουν προσφορές κοντά σου ή να χαρτογραφήσουν τις διαδρομές σου για ανάλυση συμπεριφοράς. Αυτά τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για ασφάλεια, στατιστικά ή διαφημιστικούς σκοπούς. Ο server “θυμάται” κάθε σου επίσκεψη σε επίπεδο υποδομής.

Συλλογή δεδομένων

Κάθε ενέργεια που κάνεις στις πλατφόρμες μετατρέπεται σε σήμα πληροφορίας. Παραδείγματα δεδομένων που συλλέγονται:

• Ποιες αναρτήσεις βλέπεις, πόση ώρα τις κοιτάς, πού κάνεις scroll
• Που πατάς like ή καρδούλα
• Ποιον ακολουθείς ή ποιον αγνοείς
• Ποιες σελίδες ή ομάδες επισκέπτεσαι
• Τι είδους βίντεο βλέπεις, πόση ώρα παραμένεις σε αυτά, πότε τα σταματάς
• Με ποιο περιεχόμενο αλληλεπιδράς έμμεσα, για παράδειγμα, αφήνοντας ένα σχόλιο ή κοινοποιώντας κάτι. Τα δεδομένα δεν μένουν μεμονωμένα, αλλά ενσωματώνονται σε προφίλ ενδιαφερόντων και συμπεριφορών που χτίζονται διαρκώς.

Ανάλυση και πρόβλεψη

Αφού συγκεντρωθούν τα δεδομένα, εφαρμόζονται μοντέλα μηχανικής μάθησης που προβλέπουν τι είναι πιο πιθανό να σε κρατήσει στην πλατφόρμα.»

Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τα προσωπικά μας δεδομένα σε κινητό και υπολογιστή

Και το ερώτημα είναι αν υπάρχει τρόπος να περιοριστεί αυτός ο βομβαρδισμός στοχευμένου περιεχομένου. Αν υπάρχουν τεχνικές προστασίας από τη συλλογή δεδομένων από πλατφόρμες που έχεις επισκεφθεί και από τα κοινωνικά δίκτυα που χρησιμοποιείς καθημερινά. Ο κύριος Βασίλης Ζωγράφος μας απαντά καταφατικά και μας δείχνει τον τρόπο…

«Ο χρήστης μπορεί να ακολουθήσει αποτελεσματικούς τρόπους για να περιορίσει στο μέγιστο την ιχνηλάτηση και τη συλλογή δεδομένων από διάφορες πλατφόρμες. Αυτοί οι τρόποι συνδυάζουν τεχνικές προστασίας, αλλαγές ρυθμίσεων, εργαλεία και συμπεριφορικές πρακτικές. Για παράδειγμα…

Email και αγορές

1. Ο χρήστης μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετική διεύθυνση email για συνδρομές και αγορές από αυτή που χρησιμοποιεί για προσωπική επικοινωνία.
2. Mπορεί να απενεργοποιεί το αυτόματο φόρτωμα εικόνων στα email, περιορίζοντας έτσι την ενεργοποίηση tracking pixels.
3. Μπορεί να χρησιμοποιεί προσωρινές ή disposable διευθύνσεις email για εγγραφές σε ιστοσελίδες χαμηλής αξιοπιστίας.

Επιπλέον προληπτικές συμπεριφορές

• O χρήστης μπορεί να είναι φειδωλός στην παραχώρηση αδειών σε εφαρμογές, όπως κάμερα, μικρόφωνο ή επαφές.
• Μπορεί να απενεργοποιεί φωνητικούς βοηθούς όταν δεν τους χρειάζεται, για να αποτρέψει τυχαία ενεργοποίηση
  μικροφώνου.
• Μπορεί να ασκεί τα δικαιώματά του σύμφωνα με τον GDPR, ζητώντας διαγραφή δεδομένων από εταιρείες.»