Το «κόκκινο Βαλεντίνο» με το ανεξίτηλο σημάδι στην υψηλή ραπτική και το νυφικό της Αθηνάς Ωνάση
«Νομίζω ότι μια γυναίκα ντυμένη στα κόκκινα είναι πάντα υπέροχη, είναι η τέλεια εικόνα μιας ηρωίδας», έγραψε ο Βαλεντίνο στο βιβλίο «Rosso» (Κόκκινο), που κυκλοφόρησε το 2022.
Μια ηλικιωμένη γυναίκα στην Όπερα της Βαρκελώνης... Αυτή ήταν η πρώτη μούσα του Βαλεντίνο, του εμβληματικού σχεδιαστή μόδας, που άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 93 ετών στο σπίτι του στη Ρώμη, τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026.
Αυτή η γυναίκα έδωσε την πρώτη έμπνευση στον έφηβο τότε Βαλεντίνο Γκαραβάνι, ο οποίος έμελλε να γίνει ένας από τους θρύλους της υψηλής ραπτικής, με το όνομά του να είναι συνώνυμο της κομψότητας -και του κόκκινου.
Ένα μείγμα από καρμίνη (ιδιαίτερη κόκκινη χρωστική που βρίσκεται στο έντομο κοχενίλη) και σκάρλετ (έντονο κόκκινο), με μια νότα πορτοκαλί. Μια νέα απόχρωση, εμπνευσμένη από τη γυναίκα στην Όπερα της Βαρκελώνης, η κομψότητα της οποίας εντυπωσίασε τον Βαλεντίνο.
Μια απόχρωση που εισήχθη στον κόσμο της μόδας αρκετά χρόνια αργότερα, το 1959, με ένα στράπλες κοκτέιλ φόρεμα από ντραπέ τούλι. Μια απόχρωση που φέρει το όνομα του εμβληματικού σχεδιαστή από τότε. Το «κόκκινο Βαλεντίνο», που αποτέλεσε το σήμα κατατεθέν του ομώνυμου ιταλικού οίκου μόδας.
«Νομίζω ότι μια γυναίκα ντυμένη στα κόκκινα είναι πάντα υπέροχη, είναι η τέλεια εικόνα μιας ηρωίδας», έγραψε ο Βαλεντίνο στο βιβλίο «Rosso» (Κόκκινο), που κυκλοφόρησε το 2022. Ο Ιταλός μόδιστρος θα συμπεριλάμβανε τουλάχιστον ένα κόκκινο φόρεμα σε κάθε μία από τις συλλογές του στη διάρκεια της τεράστιας καριέρας του.
Το νυφικό της Αθηνάς Ωνάση
Ανάμεσα στις διάσημες κυρίες που έχει ντύσει σε σημαντικές στιγμές της ζωής τους ο Βαλεντίνο, είναι και η Αθηνά Ωνάση. Η εγγονή του Αριστοτέλη Ωνάση επέλεξε τον διάσημο Ιταλό μόδιστρο για να δημιουργήσει το νυφικό της στον γάμο της με τον Ντόντα Ντε Μιράντα Νέτο, που έγινε στο Σάο Πάολο στις 3 Δεκεμβρίου 2005.
Ο Βαλεντίνο εμπνεύστηκε μια ιβουάρ στράπλες δημιουργία που άφησε άφωνους τους περίπου 750 καλεσμένους που βρέθηκαν στην τελετή.
«Αγαπώ την ομορφιά»
Μαζί με τον Τζιόρτζιο Αρμάνι και τον Καρλ Λάγκερφελντ, ο Βαλεντίνο κατατάχθηκε ως ο τελευταίος μιας κορυφαίας γενιάς σχεδιαστών, από μια εποχή πριν η μόδα γίνει μια άκρως εμπορική βιομηχανία που διοικείται τόσο από χρηματοδότες και στελέχη μάρκετινγκ όσο και από μόδιστρους.
Ανεβαίνοντας στον Όλυμπο της υψηλής ραπτικής, ήταν ο πρώτος Ιταλός που εμφανίστηκε στις αποκλειστικές πασαρέλες υψηλής ραπτικής του Παρισιού.
Παθιασμένος με τον κινηματογράφο, ονειρευόταν ως νεαρός άνδρας να ντύσει τις «όμορφες κυρίες της μεγάλης οθόνης», όπως τις αποκαλούσε. Ανάμεσά τους οι σταρ του Χόλιγουντ της δεκαετίας του 1950, Λάνα Τέρνερ και Τζούντι Γκάρλαντ.
Ο Βαλεντίνο τελικά σχεδίασε το νυφικό της Ελίζαμπεθ Τέιλορ και ήταν η πρώτη επιλογή πολλών βραβευμένων με Όσκαρ ηθοποιών, όπως η Σάρον Στόουν και η Πενέλοπε Κρουζ.
Τα ρομαντικά σχέδιά του, απλά με την πρώτη ματιά, ήταν γεμάτα περίπλοκες λεπτομέρειες, όπως σημειώνει το Reuters. «Λατρεύω την ομορφιά», έλεγε ο Βαλεντίνο. «Δεν είναι δικό μου λάθος. Και ξέρω τι θέλουν οι γυναίκες: θέλουν να είναι όμορφες».
Ο σχεδιαστής, ο οποίος έντυσε επίσης την Τζάκι Κένεντι, δημιούργησε μια επιχειρηματική αυτοκρατορία με το όνομά του πριν την πουλήσει το 2008 για να οδηγηθεί στη συνταξιοδότησή του.
«Χρειάζεσαι πολλή υπομονή»
Ο Βαλεντίνο ήταν μοναχοπαίδι, γεννημένος σε μια εύπορη οικογένεια στη Βόγκερα, νότια του Μιλάνου, όπου ο πατέρας του διατηρούσε μια εταιρεία ηλεκτρικών ειδών.
Έχοντας αρχίσει να σχεδιάζει και να εκτιμά τα πολυτελή ρούχα από νεαρή ηλικία, σπούδασε υψηλή ραπτική στο Μιλάνο και το Παρίσι, όπου στη συνέχεια εργάστηκε ως μαθητευόμενος για τον σχεδιαστή Jean Dessès. Επέστρεψε στην πατρίδα του το 1960, ανοίγοντας τον δικό του οίκο μόδας στην καρδιά της Ρώμης.
Εκείνη τη χρονιά, η Ελίζαμπεθ Τέιλορ επέλεξε ένα λευκό φόρεμα Valentino για την πρεμιέρα της επιτυχημένης ταινίας «Σπάρτακος».
Επίσης, το 1960, γνώρισε τον Giancarlo Giammetti σε ένα καφέ της Ρώμης. Ο Giammetti θα γινόταν ο σύντροφός του στις επιχειρήσεις και στη ζωή.
«Το να μοιράζεσαι τη ζωή με έναν άνθρωπο για όλη σου την ύπαρξη - κάθε στιγμή, χαρά, πόνο, ενθουσιασμό, απογοήτευση - είναι κάτι που δεν μπορεί να οριστεί», είχε πει ο Βαλεντίνο γι' αυτόν.
Ο Giammetti ανέλαβε το διοικητικό κομμάτι της επιχείρησης, αφήνοντας τα δημιουργικά ζητήματα στον σχεδιαστή.
«Το να είσαι με τον Βαλεντίνο ως φίλος, ως εραστής και ως υπάλληλος είναι λίγο το ίδιο: χρειάζεσαι πολλή υπομονή», είχε πει ο Giancarlo Giammetti στο «Valentino: The Last Emperor», ένα ντοκιμαντέρ που ακολούθησε τον σχεδιαστή τα τελευταία δύο χρόνια της καριέρας του.
Τα υφάσματα georgette, τα βολάν από σιφόν και τα περίτεχνα διακοσμητικά στοιχεία του Valentino, συμπεριλαμβανομένης της αποκλειστικής τεχνικής budellini - όπου μακριές λωρίδες από μαλλί προβάτου τυλίγονται στο χέρι σε σωλήνες, μαζί με μετάξι και ράβονται μεταξύ τους - του χάρισαν πληθώρα βραβείων, συμπεριλαμβανομένης της υψηλότερης πολιτικής διάκρισης της Γαλλίας το 2006.
«Η φήμη και η περιουσία δεν τον άλλαξαν», είχε πει τότε ο Giammetti. «Είναι ακόμα ο νεαρός που γνώρισα πριν από 45 χρόνια».
Δεισιδαίμων και εσωστρεφής, ο Βαλεντίνο λάτρευε τη σοκολάτα, το σκι και τα σκυλιά του, ράτσας pug. Είχε δηλώσει στην Corriere το 2017 ότι φοβόταν τον θάνατο.
«Η ιδανική στιγμή να πεις αντίο»
Το 2007, εντυπωσίασε τη Ρώμη με πολυτελείς εκδηλώσεις για να γιορτάσει τις δεκαετίες του στη μόδα - μια τριήμερη γιορτή που περιελάμβανε δείπνα, πάρτι και εκθέσεις με χιλιάδες καλεσμένους από όλο τον κόσμο.
Μήνες αργότερα ανακοίνωσε ότι θα σταματούσε να σχεδιάζει για την εταιρεία του, την οποία δεν έλεγχε πλέον αφότου την πούλησε σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα για περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια.
«Αποφάσισα ότι αυτή είναι η ιδανική στιγμή να αποχαιρετήσω τον κόσμο της μόδας», είχε πει. «Όπως λένε οι Άγγλοι, θα ήθελα να φύγω από το πάρτι όταν είναι ακόμα γεμάτο».
Η τελευταία του επίδειξη μόδας πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2008 στο Παρίσι, μια πόλη που αποκαλούσε δεύτερο σπίτι του και η οποία, όπως είπε, τον είχε μάθει να αγαπά τη μόδα και τη ζωή.
Η επιχείρηση που φέρει το όνομά του αγοράστηκε από το καταριανό fund Mayhoola για 700 εκατομμύρια ευρώ το 2012. Ο γαλλικός όμιλος ειδών πολυτελείας Kering αγόρασε ποσοστό 30% το 2023, με δέσμευση να αποκτήσει πλήρως την επιχείρηση από το 2026, αλλά στη συνέχεια ανέβαλε τη μετακίνηση για το 2028.
Οι Valentino και Giammetti παρέμειναν ενεργοί στην υποστήριξη των τεχνών. Το ίδρυμά τους άνοιξε την γκαλερί PM23 στο κέντρο της Ρώμης το 2025, δίπλα στα κεντρικά γραφεία του Valentino.
Η εναρκτήρια έκθεση - «Horizons/Red» - επικεντρώθηκε στο χρώμα που συνδέεται στενότερα με τον Βαλεντίνο.
«Το κόκκινο δεν είναι απλώς ένα χρώμα», είχε πει τότε ο Giancarlo Giammetti. «Είναι ένα σύμβολο και μια αίσθηση εξαιρετικής δύναμης».
Η κηδεία του θα γίνει στη Ρώμη, την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026, στην «Εκκλησία των Καλλιτεχνών», στην Piazza del Popolo.
