Το πόσο συχνά πας τουαλέτα επηρεάζεται από το DNA σου και τις βιταμίνες - Τι δείχνει νέα μελέτη

Αν και οι κενώσεις του εντέρου σπάνια γίνονται θέμα συζήτησης, αποτελούν έναν από τους πιο αξιόπιστους δείκτες για το πώς λειτουργεί το πεπτικό μας σύστημα. Η συχνότητα με την οποία πηγαίνουμε στην τουαλέτα αποκαλύπτει πόσο γρήγορα ή αργά κινείται η τροφή μέσα στο έντερο. Όταν αυτή η «ταχύτητα» διαταράσσεται, μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα όπως δυσκοιλιότητα, διάρροια ή το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS). Παρότι τα προβλήματα αυτά είναι εξαιρετικά συχνά, οι βιολογικοί μηχανισμοί που τα ρυθμίζουν παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ασαφείς.

Τι μας λένε οι κενώσεις για το πεπτικό σύστημα

Μια νέα διεθνής επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο περιοδικό Gut, επιχειρεί να φωτίσει αυτούς τους μηχανισμούς. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικά δεδομένα εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων για να εντοπίσουν ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη λειτουργία του εντέρου. Και ανάμεσα στα αναμενόμενα ευρήματα, προέκυψε και μια έκπληξη: η βιταμίνη Β1, γνωστή και ως θειαμίνη, φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στη συχνότητα των κενώσεων.

Όπως αναφέρεται στο SciTechDaily, η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία από περισσότερους από 268.000 συμμετέχοντες ευρωπαϊκής και ανατολικοασιατικής καταγωγής. Οι επιστήμονες συνδύασαν γενετικές αναλύσεις με ερωτηματολόγια υγείας, αναζητώντας κοινές παραλλαγές στο DNA που συνδέονται με το πόσο συχνά κάποιος πηγαίνει στην τουαλέτα. Με τη βοήθεια εξελιγμένων υπολογιστικών μεθόδων, κατάφεραν να χαρτογραφήσουν γονίδια και βιολογικά μονοπάτια που επηρεάζουν την κινητικότητα του εντέρου.

Η αποτελέσματα της γενετικής χαρτογράφησης της κινητικότητας του εντέρου

Τα αποτελέσματα έδειξαν 21 περιοχές του ανθρώπινου γονιδιώματος που σχετίζονται με τη συχνότητα των κενώσεων, εκ των οποίων οι 10 δεν είχαν εντοπιστεί σε προηγούμενες μελέτες. Πολλά από αυτά τα γενετικά «σήματα» επιβεβαίωσαν όσα ήδη γνώριζε η επιστήμη. Για παράδειγμα, εντοπίστηκαν μηχανισμοί που σχετίζονται με τα χολικά οξέα – ουσίες απαραίτητες για την πέψη των λιπών αλλά και για την επικοινωνία μέσα στο έντερο – καθώς και με τη νευρική σηματοδότηση που ελέγχει τις συσπάσεις των εντερικών μυών.

Γιατί η βιταμίνη Β1 μπήκε στο μικροσκόπιο των επιστημόνων

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, προέκυψε όταν οι ερευνητές εστίασαν σε δύο γονίδια που συνδέονται άμεσα με τη βιταμίνη Β1: τα SLC35F3 και XPR1. Τα γονίδια αυτά εμπλέκονται στη μεταφορά και την ενεργοποίηση της θειαμίνης στον οργανισμό. Για να διαπιστώσουν αν το εύρημα έχει πρακτική σημασία, οι επιστήμονες εξέτασαν και διατροφικά δεδομένα από τη βάση UK Biobank. Εκεί διαπίστωσαν ότι όσοι κατανάλωναν περισσότερη βιταμίνη Β1 μέσω της διατροφής τους είχαν, κατά μέσο όρο, πιο συχνές κενώσεις.

Η σχέση αυτή, όμως, δεν ήταν ίδια για όλους. Η επίδραση της βιταμίνης Β1 φάνηκε να εξαρτάται από το γενετικό «προφίλ» του κάθε ατόμου στα συγκεκριμένα γονίδια. Με απλά λόγια, οι κληρονομικές διαφορές στο πώς ο οργανισμός διαχειρίζεται τη θειαμίνη μπορεί να καθορίζουν το πόσο έντονα επηρεάζει το έντερο. Αυτό ενισχύει την ιδέα ότι η διατροφή και η γενετική δεν λειτουργούν ανεξάρτητα, αλλά αλληλεπιδρούν με πολύπλοκους τρόπους.

Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι τα ευρήματα αυτά συνδέονται με το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, μια πάθηση που ταλαιπωρεί εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η διαταραγμένη κινητικότητα του εντέρου βρίσκεται στον πυρήνα του IBS, της δυσκοιλιότητας και άλλων παρόμοιων προβλημάτων. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η ανάδειξη συγκεκριμένων βιολογικών οδών – και ιδιαίτερα της βιταμίνης Β1 – ανοίγει τον δρόμο για στοχευμένη έρευνα, τόσο σε εργαστηριακό επίπεδο όσο και σε μελλοντικές κλινικές μελέτες.

Αν και η βιταμίνη Β1 αναδείχθηκε ως σημαντικός σύμμαχος, η μελέτη δεν τη συστήνει ως «θεραπεία» για τις εντερικές διαταραχές, αλλά εισάγει ένα νέο, πιο σαφές πλαίσιο κατανόησης. Δείχνει ότι ακόμη και κάτι τόσο απλό και καθημερινό όσο μια βιταμίνη μπορεί να κρύβει σημαντικά μυστικά για τη λειτουργία του σώματός μας – αρκεί να τα δούμε μέσα από τον φακό της γενετικής.