«Wealth Migrants»: Οι νέοι νομάδες της εποχής μας

Η μετανάστευση είναι ένα φαινόμενο που απασχολεί έντονα τις κοινωνίες από την απαρχή της ανθρωπότητας. Στη Δύση και την Ευρώπη η συζήτηση για την αύξηση ή περιστολή της μετανάστευσης είναι κυρίαρχη στην πολιτική ατζέντα. Όταν στο τραπέζι πέφτει η λέξη «μετανάστευση» σχεδόν αυτόματα η εικόνα που περνά στο μυαλό μας είναι βάρκες με μετανάστες από χώρες της Αφρικής ή της Ασίας που χρημάτισαν σύγχρονους «δουλέμπορους» για να εξασφαλίσουν έναν τρόπο εισόδου σε μια ευρωπαϊκή χώρα προς αναζήτηση καλύτερης τύχης.

Επειδή τίποτα δεν είναι στη ζωή μονοσήμαντο έτσι και στη μετανάστευση δεν υπάρχει μόνο ο μετανάστης που αναζητά καλύτερες συνθήκες διαβίωσης αποκλειστικά και μόνο για να ξεφύγει από την ανέχεια ή την καταπίεση.

Το προφίλ των «wealth migrants»

Πάμπλουτοι, αλλά μετανάστες Όσο και αν εκπλήσσει, υπάρχουν και πλούσιοι μετανάστες. Ναι, καλά διαβάσατε υπάρχει και η λεγόμενη «wealth migration», που έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Εκατοντάδες χιλιάδες εκατομμυριούχοι και πολύ εύποροι ιδιώτες αναζητούν νέες βάσεις διαμονής για να μειώσουν φορολογικά βάρη, να προστατεύσουν περιουσιακά στοιχεία ή να εξασφαλίσουν καλύτερο κλίμα και ασφάλεια για τις οικογένειές τους.

Οι εκθέσεις δείχνουν ρεκόρ μετακινήσεων, με χιλιάδες HNWIs (high-net-worth individuals) να αλλάζουν χώρα ετησίως, όπως αναφέρεται σε μελέτη της Henley & Partners.

Φόροι, υγρασία αλλά και θερμοκρασία

Ο πρώτος κινητήριος λόγος είναι η φορολογία και το ρυθμιστικό περιβάλλον. Κράτη με ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς — όπως τα ΗΑΕ, η Ελβετία ή συγκεκριμένες πολιτείες των ΗΠΑ —προσελκύουν κεφάλαια και επιχειρηματίες που θέλουν φορολογική ευελιξία ή λιγότερους κεφαλαιακούς περιορισμούς. Την ίδια ώρα, πολιτικές αλλαγές (π.χ. μεταρρυθμίσεις σε προγράμματα «golden visa») αναδιαμορφώνουν τις επιλογές. Για η αναθεώρηση του πορτογαλικού προγράμματος Golden Visa το 2023–2024 είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα που άλλαξε τη ροή των επενδύσεων σε ακίνητα, όπως επισημαίνει δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Ένας δεύτερος παράγοντας είναι το κλίμα και η ασφάλεια. Η ανησυχία για φυσικούς κινδύνους, όπως πλημμύρες, φωτιές αλλά και γεωπολιτικές εντάσεις ωθούν ορισμένους πλούσιους να προτιμούν «ασφαλείς» προορισμούς με σταθερές υποδομές και καλό σύστημα υγείας — από τη Σιγκαπούρη μέχρι επιλεγμένες μεσογειακές πόλεις, σύμφωνα με μελέτη της Singapore Bullion Market Association.

Οι χώρες ανταγωνίζονται ενεργά, ώστε να προσφέρουν βίζες, φορολογικά κίνητρα και υπηρεσίες VIP για να προσελκύσουν επενδυτές και τα έξοδα τους (εκπαίδευση, ιατρική περίθαλψη, διαβίωση) θεωρούνται επενδύσεις σε τοπική ανάπτυξη.

Τα δεδομένα που καταγράφει το Forbes, δείχνουν ότι το 2024–2025 η ροή εκατομμυριούχων προς ΗΑΕ, Σιγκαπούρη, ΗΠΑ και επιλεγμένα ευρωπαϊκά κράτη ήταν ιδιαίτερα έντονη.

Ωστόσο, η «εκροή» πλούτου δεν είναι χωρίς συνέπειες. Προκαλεί πίεση στις τοπικές αγορές ακινήτων, αυξάνει την ανισότητα και φέρνει κοινωνικές αντιδράσεις, ιδίως όταν η ζήτηση ακίνητης περιουσίας ανεβάζει τις τιμές. Στο Tax Justice Network υπάρχει δημοσιευμένη κριτική που επισημαίνει ότι τα στατιστικά για «μαζικές αποχωρήσεις» πρέπει να ερμηνεύονται προσεκτικά — σε πολλές χώρες ο αριθμός των νέων εκατομμυριούχων εξακολουθεί να αυξάνεται παρά τις μετακινήσεις.