Ανακαινίσεις κατοικιών: Eπέκταση του φόρο-μπόνους το 2026 - Αναλυτικά τα κριτήρια και τα οφέλη

Έκπτωση στο φόρο εισοδήματος που φθάνει τα 16.000 ευρώ σε βάθος πενταετίας θα κερδίσουν όσοι προχωρήσουν σε ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση των κατοικιών ή των επαγγελματικών ακινήτων τους μέσα στο 2026 μετά την παράταση της ρύθμισης για ακόμη ένα χρόνο με κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Ενέργειας.

Με την επέκταση του μέτρου οι φορολογούμενοι που θα πραγματοποιήσουν δαπάνες για ανακαίνιση έως 16.000 ευρώ το 2026 και τις εξοφλήσουν με ηλεκτρονικό χρήμα,  θα έχουν μείωση του φόρου εισοδήματος έως 3.200 ευρώ κάθε έτος από το 2027 έως και το 2031. Αντίστοιχα όσοι προχωρήσουν φέτος στην ανακαίνιση της κατοικίας τους θα δουν το φόρο-μπόνους από το 2026 έως το 2030.

Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση οι δαπάνες ανακαίνισης και επισκευής των ακινήτων κατανέμονται στο έτος που πραγματοποιείται η δαπάνη ή μέρος αυτής και στα τέσσερα επόμενα με το ανώτατο ετήσιο ποσό μείωσης να ανέρχεται στο ποσό των 3.200 ευρώ. Σημειώνεται ότι για τη μείωση του φόρου οι δαπάνες αγοράς υλικών που λαμβάνονται υπόψη δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 1/3 της δαπάνης εκτέλεσης εργασιών.

Στην περίπτωση που το ποσό της μείωσης που δικαιούται ο φορολογούμενος για το οικείο φορολογικό έτος είναι μεγαλύτερο από τον φόρο που αναλογεί, το πλεονάζον ποσό δεν επιστρέφεται, δεν συμψηφίζεται με άλλη φορολογική υποχρέωση, δεν μεταφέρεται και δεν εκπίπτει σε επόμενο φορολογικό έτος ούτε μεταφέρεται προς έκπτωση στον άλλο σύζυγο ή στο έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης.

Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας το ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης και η μείωση του φόρου εισοδήματος περιορίζονται με βάση το ποσοστό πλήρους κυριότητας του φυσικού προσώπου που πραγματοποίησε τη δαπάνη ενώ σε περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο που πραγματοποίησε τη δαπάνη έχει δικαίωμα επικαρπίας ή ψιλής κυριότητας στο κτίριο, το ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης και η μείωση του φόρου εισοδήματος περιορίζονται ανάλογα με την αξία του δικαιώματος επί της συνολικής αξίας του ακινήτου.

Παράδειγμα

- Φορολογούμενος που θα δαπανήσει φέτος για επισκευή της κατοικίας του 15.000 ευρώ θα έχει έκπτωση φόρου 3.000 ευρώ ετησίως και για πέντε χρόνια που θα δει στο εκκαθαριστικό του 2026, του 2027, του 2028, του 2029 και του 2030 (15.000/5=3.000 ευρώ). Αν οι δαπάνες του ανέλθουν σε 20.000 ευρώ η έκπτωση φόρου θα παραμείνει στις 16.000 ευρώ που είναι το ανώτατο όριο της ελάφρυνσης.

- Φορολογούμενος με δαπάνες ύψους 15.000 ευρώ το 2026 θα έχει έκπτωση φόρου 3.000 ευρώ κατ’ έτος για τα επόμενα πέντε χρόνια δηλαδή από το 2027 έως το 2031 ενώ για δαπάνη 2.000 ευρώ η ελάφρυνση διαμορφώνεται στις 2.400 ευρώ ετησίως.

- Για δαπάνη 10.000 ευρώ η έκπτωση φόρου θα είναι 2.000 ευρώ τον χρόνο η 10.000 ευρώ συνολικά στη πενταετία, για δαπάνη 8.000 ευρώ η έκπτωση φτάνει τα 1.600 ευρώ ετησίως, για δαπάνη 5.000 ευρώ τα 1.000 ευρώ και για δαπάνη 3.000 ευρώ το όφελος ανέρχεται σε 600 ευρώ.

Οι προϋποθέσεις για τη φορο-έκπτωση

Η φορο-έκπτωση χορηγείται υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

1. Τα κτίρια να μην έχουν ήδη ενταχθεί ή δεν εντάσσονται σε πρόγραμμα αναβάθμισης κτιρίων ή άλλα προγράμματα ή δράσεις επιχορήγησης και αναγνωρίζονται για τη μείωση του φόρου.

2. Τα ακίνητα βρίσκονται στην Ελλάδα και η προμήθεια των αγαθών και η παροχή των σχετικών υπηρεσιών πραγματοποιείται από επιχειρήσεις οι οποίες έχουν τη φορολογική κατοικία τους ή διατηρούν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα και δεν έχουν εκπέσει ως δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδα επιχειρηματικής δραστηριότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΦΕ.

3. Η απόδειξη πραγματοποίησης των δαπανών αυτών, με νόμιμα παραστατικά (Τιμολόγιο ή στοιχείο λιανικής πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών), στα οποία αναγράφεται διακριτά το είδος και η αξία των αγαθών και υπηρεσιών, τα στοιχεία (ονοματεπώνυμο, ΑΦΜ) του προσώπου καθώς και τα στοιχεία του ακινήτου (ΑΤΑΚ), εκτός αν πρόκειται για κοινόχρηστα, για τα οποία αρκεί μόνο η διεύθυνση του ακινήτου.

4. Το ποσό της δαπάνης για την αγορά υλικών, που λαμβάνεται υπόψη για τη μείωση του φόρου, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/3 του ποσού των δαπανών για τη λήψη υπηρεσιών.

5. Η τμηματική ή εξολοκλήρου εξόφληση των δαπανών, ανεξαρτήτως του ύψους τους, να έχει πραγματοποιηθεί, εντός του οικείου φορολογικού έτους, με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών. Ως «ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής», νοείται κάθε μέσο πληρωμής, που απαιτεί τη μεσολάβηση ενός τηλεπικοινωνιακού ή ηλεκτρονικού δικτύου, όπως π.χ. η μεταφορά χρημάτων μέσω ειδικών διαδικτυακών εφαρμογών («e-banking»), καρτών, το «ηλεκτρονικό πορτοφόλι», κ.λπ. Το μέρος των δαπανών για την αγορά αγαθών και τη λήψη υπηρεσιών που δεν εξοφλείται με τους ως άνω τρόπους δεν αναγνωρίζεται προς έκπτωση.

6. Τα παραστατικά πρέπει να έχουν διαβιβασθεί στην ΑΑΔΕ.

Οι δαπάνες λήψης υπηρεσιών που αναγνωρίζονται για την εξασφάλιση της έκπτωσης, χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, ενεργειακές και λειτουργικές-αισθητικές.

Ενεργειακές δαπάνες

Οι ενεργειακές δαπάνες είναι οι ακόλουθες:

-Τοποθέτηση θερμομόνωσης.

-Αντικατάσταση κουφωμάτων, υαλοπινάκων και εξωτερικών προστατευτικών φύλλων.

- Εγκατάσταση ή αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ ψύξης καθώς και των αναγκαίων υποδομών και στοιχείων ώστε να καθίσταται πλήρως λειτουργικό.

- Εγκατάσταση διατάξεων αυτόματου ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης/ψύξης.

- Εγκατάσταση συστήματος αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (με ενεργειακό συμψηφισμό), καθώς και συστημάτων ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες) όταν συνδυάζονται με φωτοβολταϊκά συστήματα.

- Εγκατάσταση συστήματος παραγωγής ζεστού νερού με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

- Εγκατάσταση συστήματος μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.

- Αναβάθμιση φωτισμού των κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικίας.

Οι λειτουργικές/αισθητικές δαπάνες είναι οι εξής:

- Τοποθέτηση/αντικατάσταση υδραυλικής εγκατάστασης.

- Τοποθέτηση/αντικατάσταση ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.

- Συντήρηση/επισκευή στέγης.

- Επισκευή τοιχοποιίας/Χρωματισμού εσωτερικά και εξωτερικά των κτιρίων.

- Τοποθέτηση σταθερών ή κινητών συστημάτων σκίασης.

- Αναβάθμιση ή εγκατάσταση ανελκυστήρα.

- Εγκατάσταση οικιακών σημείων επαναφόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων.

- Αλλαγή ή επισκευή δαπέδων.

Δαπάνες αγοράς υλικών

Οι δαπάνες αγοράς υλικών που αναγνωρίζονται είναι οι ακόλουθες:

- Υλικά θερμομόνωσης.

- Κουφώματα, υαλοπινάκων και εξωτερικών προστατευτικών φύλλων προς αντικατάσταση

- Σύστημα αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (με ενεργειακό συμψηφισμό), καθώς και συστήματα ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες), όταν συνδυάζονται με φωτοβολταϊκά συστήματα.

- Σύστημα παραγωγής ζεστού νερού με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

- Σύστημα μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.

- Υλικά υδραυλικής εγκατάστασης.

- Υλικά ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.

- Υλικά τοιχοποιίας/χρωματισμού εσωτερικά και εξωτερικά των κτηρίων, κ.λπ.