Ανάλυση CNN: Οι επτά λόγοι που ο Τραμπ δεν έχει κερδίσει τον πόλεμο με το Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα δύσκολο παράδοξο. Έχει την ισχύ να πλήξει, αλλά όχι απαραίτητα και τη δυνατότητα να τελειώσει γρήγορα έναν πόλεμο που συνεχώς διευρύνεται.

Η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ μπορούν να παρουσιάζουν επιχειρησιακές επιτυχίες, όμως το ερώτημα της «νίκης» δεν κρίνεται μόνο με χτυπήματα, αλλά με το αν ο αντίπαλος μπορεί ακόμη να επιβάλλει κόστος και να διαμορφώσει το πεδίο.

Στο φόντο ενός πολέμου σχεδόν δύο εβδομάδων, η αμερικανική ηγεσία επιχειρεί να χτίσει αφήγημα «ολοκλήρωσης» της αποστολής. Ωστόσο, μια ψυχρή ανάγνωση των εξελίξεων δείχνει ότι η εικόνα απέχει από μια καθαρή, ελέγξιμη και πολιτικά αξιοποιήσιμη νίκη. Ακολουθούν επτά παράγοντες που παραθέτει ο αρθρογράφος του CNN, Stephen Collinson, και εξηγούν το γιατί.

1) Τα Στενά του Ορμούζ: Το σημείο που η στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν λειτουργεί ως η πιο χαρακτηριστική απόδειξη ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να «κλείσει» μόνο από τον αέρα. Πρόκειται για ένα θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο περνά περίπου το 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου, άρα οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή μεταφράζεται σε πίεση στις τιμές, στους προϋπολογισμούς νοικοκυριών και στο πολιτικό κεφάλαιο της κυβέρνησης.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι πως δεν υπάρχει «εύκολη» στρατιωτική λύση. Ακόμη κι αν ανοίξει προσωρινά η διέλευση, θα απαιτούνται μόνιμες συνοδείες και προστασία πλοίων σε ένα περιβάλλον κορεσμένο από αντιπλοϊκές απειλές και drones - μια αποστολή με υψηλό ρίσκο κλιμάκωσης.

2) Το κόστος της κλιμάκωσης: Απώλειες και «ατυχήματα» σε μαζική κινητοποίηση

Σε μεγάλες αναπτύξεις δυνάμεων, το κόστος δεν είναι μόνο οι μάχες. Η απώλεια αμερικανικού ιπτάμενου τάνκερ πάνω από το Ιράκ (που οι αξιωματούχοι περιέγραψαν ως ατύχημα), μαζί με τους ήδη καταγεγραμμένους θανάτους Αμερικανών, θυμίζει κάτι απλό: Η κλιμάκωση αυξάνει την τριβή και τα «μη γραμμικά» ρίσκα.

3) Εσωτερική ασφάλεια: Ο πόλεμος στο εξωτερικό μπορεί να δημιουργεί «αντίκτυπο» στο εσωτερικό

Βίαια περιστατικά στις ΗΠΑ (Βιρτζίνια, Μίσιγκαν) δεν αποδεικνύουν αυτομάτως σύνδεση με τον πόλεμο. Όμως, όταν οι Αρχές τα αντιμετωπίζουν σε κλίμα αυξημένης απειλής ως δυνητικά τρομοκρατικά ή ως στοχευμένη βία κατά κοινοτήτων, γίνεται σαφές ότι η κοινωνική ένταση ανεβαίνει. Αυτό υπονομεύει το επιχείρημα ότι η σύγκρουση «κάνει τους Αμερικανούς πιο ασφαλείς».

4) Το «αφήγημα νίκης» δεν πατά γερά όταν ο αντίπαλος αντέχει και προσαρμόζεται

Η κυβέρνηση μπορεί να μιλά για επιχειρησιακή επιτυχία: Πλήγματα σε δυνατότητες προβολής ισχύος του Ιράν, ζημιές σε υποδομές πυραύλων/drones, πίεση στο εσωτερικό σύστημα ασφάλειας. Όμως η νίκη απαιτεί κάτι παραπάνω. Να μην μπορεί ο αντίπαλος να ανασυνταχθεί ή να κρατήσει «μοχλούς» που παραλύουν την παγκόσμια οικονομία και τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

5) Το «πρόβλημα» της ηγεσίας στο Ιράν: Αλλαγή προσώπου δεν σημαίνει κατάρρευση του καθεστώτος

Η δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα σημείο καμπής. Όμως η γρήγορη ανάδειξη διαδόχου - και μάλιστα από τον στενό πυρήνα της εξουσίας - θολώνει τον στόχο «αλλαγής καθεστώτος».

Ακόμη χειρότερα για το αφήγημα, δίνει χώρο στην αντιπολίτευση στις ΗΠΑ να ισχυριστεί ότι μια επιχείρηση υψηλού συμβολισμού μπορεί να αποδείχτηκε τακτικά ατελής, αν η νέα ηγεσία είναι πιο σκληροπυρηνική ή αν το καθεστώς συσπειρώνεται.

6) Η απόσταση ΗΠΑ–Ισραήλ ως προς το «πότε τελειώνει» ο πόλεμος

Ακόμη κι αν ο Ντόναλντ Τραμπ αποφασίσει πολιτικά ότι θέλει έξοδο, δεν είναι βέβαιο ότι το Ισραήλ θα ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό.

Για το Ισραήλ, η περιφερειακή ασφάλεια λειτουργεί συχνά ως διαρκής αποστολή και όχι ως πόλεμος με καθαρή ημερομηνία λήξης. Όσο αποκλίνουν οι στόχοι και τα χρονοδιαγράμματα, τόσο δυσκολότερα «κλειδώνει» μια κοινή στρατηγική εξόδου.

7) Το πυρηνικό «υπόλοιπο»: Χωρίς τον έλεγχο του υλικού, η απειλή δεν μηδενίζεται

Ακόμη κι αν οι εγκαταστάσεις έχουν χτυπηθεί, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το Ιράν διατηρεί αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Αν ναι, η θεωρητική δυνατότητα επανεκκίνησης του προγράμματος παραμένει.

Σενάρια ειδικών επιχειρήσεων για «ανάκτηση» υλικού ανεβάζουν το ρίσκο σε επίπεδα που αντιφάσκουν με τη διακηρυγμένη αποφυγή χερσαίων εμπλοκών τύπου Ιράκ/Αφγανιστάν.

«Επιχειρησιακή επιτυχία» δεν ισοδυναμεί με νίκη

Εν κατακλείδι, σύμφωνα με το CNN, το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχει να αντιμετωπίσει ο Τραμπ είναι ότι δεν μπορεί να αποδείξει ότι κέρδισε τον πόλεμο, ακόμα κι αν τελικά το καταφέρει.

Την ίδια ώρα, το πεδίο γίνεται πιο σύνθετο, το οικονομικό κόστος αυξάνεται και ο αντίπαλος κρατά εργαλεία ασύμμετρης πίεσης (Ορμούζ, επιθέσεις σε πλοία, ενεργειακή ανασφάλεια).

Οι «πόλεμοι επιλογής» έχουν μια παγίδα: Στην αρχή μοιάζουν ελέγξιμοι επειδή η ισχύς είναι συντριπτική. Όσο περνούν οι μέρες, όμως, η έκβαση μετατρέπεται σε τεστ αντοχής.

Και τότε, ο πιο αδύναμος μπορεί να κερδίσει όχι επειδή υπερισχύει στρατιωτικά, αλλά επειδή αντέχει περισσότερο και επιβάλλει πολιτικό κόστος στον ισχυρότερο.