Από έμμεσους φόρους σχεδόν τα μισά κρατικά έσοδα - Αποκαλυπτικά στοιχεία του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα
Έκθεση-καμπανάκι από τον ΟΟΣΑ για το βάρος της φορολογίας που «κουβαλούν» οι καταναλωτές.
Στις πρώτες θέσεις των χωρών του ΟΟΣΑ με τους υψηλότερους έμμεσους φόρους βρίσκεται η Ελλάδα καθώς το μερίδιο τους στο σύνολο των εσόδων του δημοσίου ανέρχεται στο 40,1% ενώ ο μέσος όρος είναι 31,2%.
Το φορολογικό φορτίο από ΦΠΑ και Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, που αποτελεί μία από τις βασικές πηγές της ακρίβειας, πλήττει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και κυρίως τα φτωχά νοικοκυριά ενώ δημιουργεί ανισότητες στην κατανομή των φορολογικών βαρών.
Οι έμμεσοι φόροι με αιχμή το ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης αποτελούν τη βασική πηγή των φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα τα οποία το 2024 ανήλθαν στο 39,8% του ΑΕΠ πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (34,1%) με τη χώρα μας να κατατάσσεται στη 10η θέση όσον αφορά στα ποσοστά των φορολογικών εσόδων σε σχέση με το ΑΕΠ ενώ σε υψηλό επίπεδο κινούνται οι ασφαλιστικές εισφορές επιβαρύνοντας σημαντικά το κόστος εργασίας.
Ειδικότερα σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ:
- Η Ελλάδα έχει πολύ υψηλή εξάρτηση από το ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους, καταλαμβάνοντας την 5η θέση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Αντλεί περίπου 40,7% των συνολικών φορολογικών της εσόδων από φόρους κατανάλωσης με το 22,5% να προέρχεται από το ΦΠΑ και το 18,2% από ειδικούς φόρους κατανάλωσης (καύσιμα, καπνός κ.λπ.) ενώ ο μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι 31,3%
- Οι ασφαλιστικές εισφορές είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη καθώς αντιστοιχούν στο 28,8% των συνολικών φορολογικών εσόδων όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 25,5%.
- Ο φόρος εισοδήματος είναι χαμηλότερος από τον μέσο όρο καθώς αποφέρει το 15,5% των συνολικών εσόδων έναντι 23,7% γεγονός που δείχνει ότι στην Ελλάδα σε αντίθεση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες το μερίδιο των άμεσων φόρων στο σύνολο των εσόδων είναι χαμηλό. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα αντίστοιχα ποσοστά στη Δανία είναι 57,2 % και στη Σουηδία 26,9%
- Στην Ελλάδα το ποσοστό των φορολογικών εσόδων ως προς το ΑΕΠ είναι πάνω από το 38% όταν στη Γερμανία είναι 38% στην Ισπανία 36,7% και στο Ηνωμένο Βασίλειο 34,4%.
- Μεγάλη είναι η συνεισφορά των μισθωτών και των συνταξιούχων στα φορολογικά έσοδα με τον ΟΟΣΑ να επισημαίνει ότι τα έσοδα από φόρο εισοδήματος στην Ελλάδα προέρχονται κυρίως από μισθωτούς και συνταξιούχους ενώ τα έσοδα από ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους είναι αναλογικά χαμηλότερα σε σχέση με άλλες χώρες.
- Από το 2010 έως το 2024 η Ελλάδα παρουσίασε άνοδο 7,4 ποσοστιαίων μονάδων στα φορολογικά έσοδα ως προς ΑΕΠ, καταγράφοντας την 3η μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ μετά τη Σλοβακία με 7,7 ποσοστιαίες μονάδες και την Ιαπωνία με 7,5.