Αυστραλία: Γιατί έχει αποτύχει η απαγόρευση των social media στους κάτω των 16 - Τι δείχνει έρευνα

Οι συνέπειες χρήσης των social media από τους εφήβους έχουν απασχολήσει σειρά χωρών με πολλές κυβερνήσεις να προχωρούν σε μέτρα απαγόρευσης πρόσβασης σε ηλικίες μικρότερες των 16 ετών. Μεταξύ αυτών των περιπτώσεων είναι και η Αυστραλία, όπου η κυβέρνηση έφερε νόμο τον περασμένο Δεκέμβριο, σύμφωνα με τον οποίο οι πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως Instagram, Snapchat, YouTube κ.ά, πρέπει να αποκλείουν τη χρήση τους από άτομα κάτω των 16 ετών και να απαγορεύουν τη δημιουργία λογαριασμών από αυτούς.

Οι διαχειριστές αυτών των εφαρμογών, μεταξύ άλλων, ορίζεται πως πρέπει να λάβουν μέτρα ταυτοποίησης και πολλαπλού ελέγχου για τον προσδιορισμό της ηλικίας των χρηστών. Παρόλ' αυτά, έρευνα που διεξήχθη στην Αυστραλία δείχνει πως το μέτρο έχει αποτύχει.

Πιο αναλυτικά, οι διαδικτυακές πλατφόρμες αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια υλοποίησης του νόμου ήδη από το πρώτο βήμα, δηλαδή του ελέγχου ηλικίας για τους χρήστες, σύμφωνα με μελέτη ομάδας που λειτούργησε ως σύμβουλος της κυβέρνησης για την εφαρμογή των περιορισμών. Συνεπώς οι περισσότεροι έφηβοι κάτω των 16 ετών εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση στις πλατφόρμες.

Καμία επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, μια ομάδα δοκιμαστών λογισμικού διαπίστωσε ότι οι πλατφόρμες δεν ζήτησαν αποδεικτικά στοιχεία ηλικίας σε κανέναν από τους 50 λογαριασμούς που άνοιξε μετά την έναρξη ισχύος του νόμου και στους οποίους δηλώθηκε ηλικία 16 ετών. Με άλλα λόγια, κάθε παιδί θα μπορούσε να δηλώσει ό,τι ηλικία ήθελε για να ανοίξει λογαριασμό στα social media και σε κανένα στάδιο δεν του ζητούταν κάποιο αποδεικτικό πως έχει κάνει αληθή δήλωση. 

«Θα έπρεπε να σου ζητείται να αποδείξεις πόσο χρονών είσαι, και ούτε μια φορά δεν μας ζητήθηκε να επαληθεύσουμε την ηλικία μας ή να χρησιμοποιήσουμε μέτρα διασφάλισης ηλικίας», δήλωσε στο Reuters ο Andrew Hammond, διευθυντής της εταιρείας δοκιμών KJR, η οποία διεξήγαγε την αρχική δοκιμή.

Ορισμένοι, μάλιστα, από αυτούς τους εικονικούς λογαριασμούς της ομάδας ελέγχου για την εφαρμογή του νόμου έλαβαν διαφημίσεις για τραπεζικά προϊόντα που απευθύνονται σε νέους, μια ένδειξη ότι η πλατφόρμα κατέγραψε το ηλικιακό εύρος του ατόμου, σύμφωνα με τον Hammond. Ενώ ένας λογαριασμός που εγγράφηκε στο X δηλώνοντας ηλικία 16 ετών έλαβε πορνογραφικό περιεχόμενο, συμπλήρωσε ο ίδιος.

Καμία από τις πλατφόρμες δεν επέτρεψε στους χρήστες να εγγραφούν εάν δήλωναν ότι ήταν κάτω των 16 ετών. Ωστόσο, μόνο μία, η πλατφόρμα ζωντανής ροής (live-streaming) Kick με έδρα την Αυστραλία, αρνήθηκε να επιτρέψει στους χρήστες να δημιουργήσουν λογαριασμό χωρίς απόδειξη ηλικίας, όπως διαπίστωσε η μελέτη.

Υψηλά πρόστιμα

Η Snap και το TikTok αρνήθηκαν να σχολιάσουν στο Reuters, ενώ η Google και το X επίσης δεν ανταποκρίθηκαν σε αιτήματα για σχολιασμό. Ένας εκπρόσωπος της Meta μόνο δήλωσε ότι η σκιώδης δοκιμή του Hammond φάνηκε να μην είναι συμβατή με τις οδηγίες της ρυθμιστικής αρχής για κλιμάκωση «σε επίσημη επαλήθευση ηλικίας όταν οι δείκτες συμπεριφοράς υποδηλώνουν ότι ο χρήστης ενδέχεται να είναι ανήλικος ή όταν γίνεται αναφορά για έναν λογαριασμό».

Για την ώρα το γεγονός της αποτυχίας εφαρμογής του νόμου από τις πλατφόρμες των social media οδήγησε την Αυστραλία να διπλασιάσει το μέγιστο πρόστιμο τον περασμένο μήνα για τυχόν παραβιάσεις των οδηγιών και να προειδοποιήσει τους τεχνολογικούς κολοσσούς με δικαστικές προσφυγές σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.