Έκρηξη εσόδων: Πώς η υπεραπόδοση «εκτόξευσε» το πρωτογενές πλεόνασμα

Υπέρβαση εσόδων κατά 2,083 δισ. ευρώ ή 3,6% έναντι του στόχου καταγράφουν τα νεότερα στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών. Η εντυπωσιακή επίδοση προέρχεται κυρίως από την καλύτερη των εκτιμήσεων είσπραξη φόρων – από εισόδημα, ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης.

Το πρωτογενές πλεόνασμα μάλιστα θα εμφανιζόταν ακόμη υψηλότερο, αν είχε εισρεύσει τον Οκτώβριο η 6η δόση του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας  ύψους 2,1 δισ. ευρώ, η οποία αναμένεται πλέον εντός του τελευταίου διμήνου του 2025. Με την αφαίρεση των περσινών φόρων (εισόδημα και ΕΝΦΙΑ) που πληρώθηκαν έως τον Φεβρουάριο, η «καθαρή» υπέρβαση εσόδων για το 2025 διαμορφώνεται στα 1,78 δισ. ευρώ· σε δημοσιονομικούς όρους το αντίστοιχο μέγεθος ανέρχεται σε 1,427 δισ. ευρώ, μετά την αφαίρεση ετεροχρονισμένων πληρωμών για εξοπλιστικά και άλλες δαπάνες.

Η υπεραπόδοση αυτή έχει ήδη ληφθεί υπόψη στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2026 και αξιοποιήθηκε για τα πρόσθετα φορολογικά μέτρα, τις αυξήσεις μισθών και τις παροχές σε συνταξιούχους και ενοικιαστές που ψηφίστηκαν πρόσφατα.

Πού «κάθεται» το ισοζύγιο – Τα βασικά μεγέθη

Στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025:

• Καταγράφεται πλεόνασμα κρατικού προϋπολογισμού 3,087 δισ. ευρώ, έναντι στόχου μόλις 212 εκατ. ευρώ. Πέρυσι το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 6,116 δισ. ευρώ.
• Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε 10,298 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο των 7,192 δισ. ευρώ (2024: 13,528 δισ.).

Δεν επηρεάζουν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα:

1. 2,542 δισ. ευρώ ετεροχρονισμένων μεταβιβάσεων του τακτικού προϋπολογισμού.
2. 904 εκατ. ευρώ καθυστερημένων πληρωμών για εξοπλιστικά.
3. 342 εκατ. ευρώ φόρων που λογίζονται στο 2024.
4. Η 6η δόση του ΤΑΑ (2,109 δισ.) που μετατίθεται χρονικά.

Αφαιρώντας όλα αυτά, η πραγματική υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα εκτιμάται σε 1,427 δισ. ευρώ.

Τα έσοδα στο δεκάμηνο – Τι πραγματικά αυξήθηκε

Τα καθαρά έσοδα ανήλθαν σε 60,957 δισ. ευρώ, εμφανίζοντας τεχνικά μείωση 2,7% έναντι στόχου, λόγω τριών μεγάλων «τεχνικών» παραγόντων:

• Της προγραμματισμένης αλλά μη ολοκληρωμένης είσπραξης του τιμήματος της Εγνατίας Οδού (1,35 δισ.).
• Της μεταφοράς 2,109 δισ. ευρώ από το ΤΑΑ.
• Της δημοσιονομικής ουδετερότητας της νέας Σύμβασης Παραχώρησης της Αττικής Οδού (784,8 εκατ. ευρώ).

Αν εξαιρεθούν αυτά, τότε τα καθαρά έσοδα αυξάνονται κατά 1,778 δισ. ευρώ, αποτυπώνοντας μια πολύ ισχυρή εισπρακτική δυναμική.

Οι φόροι κράτησαν το βάρος

• Τα έσοδα από φόρους προ επιστροφών έφτασαν τα 59,322 δισ. ευρώ, δηλαδή +2,083 δισ. ευρώ έναντι στόχου.
• Μετά τις επιστροφές, τα καθαρά φορολογικά έσοδα είναι αυξημένα κατά 1,804 δισ. ευρώ.

Οι επιστροφές φόρων διαμορφώθηκαν σε 7,318 δισ. ευρώ (ή 6,533 δισ. χωρίς την Αττική Οδό), δηλαδή 279 εκατ. ευρώ πάνω από τον στόχο.

Οκτώβριος: προσωρινό «φρένο»

Τον Οκτώβριο καταγράφεται μεγάλη υστέρηση εσόδων (2,238 δισ. ευρώ) αποκλειστικά λόγω της μη είσπραξης της 6ης δόσης του ΤΑΑ.

• Έσοδα από φόρους: 6,6 δισ. ευρώ, 0,1% κάτω από τον στόχο.
• Επιστροφές: 609 εκατ. ευρώ (–20 εκατ.).
• ΠΔΕ: μόλις 56 εκατ. ευρώ, 44 εκατ. λιγότερα από τον στόχο.

Το μέτωπο των δαπανών

Οι δαπάνες του προϋπολογισμού στο δεκάμηνο ανήλθαν σε 57,871 δισ. ευρώ, δηλαδή 4,556 δισ. ευρώ χαμηλότερα από τον στόχο, λόγω:

• Ετεροχρονισμένων μεταβιβάσεων 2,542 δισ. ευρώ προς ασφαλιστικά ταμεία και άλλους φορείς.
• Καθυστερημένων πληρωμών 904 εκατ. ευρώ για εξοπλιστικά.

Σημαντικές μεταβιβάσεις:

• 1,128 δισ. σε νοσοκομεία και ΥΠΕ-ΠΕΔΥ
• 400 εκατ. για ΥΚΩ
• 470 εκατ. για ΕΚΑΠΥ
• 308 εκατ. σε συγκοινωνιακούς φορείς
• 153 εκατ. σε ΑΕΙ

Την ίδια στιγμή, οι επενδυτικές δαπάνες του ΠΔΕ ανήλθαν σε 9,338 δισ. ευρώ (–399 εκατ. από τον στόχο), αλλά αυξημένες κατά 955 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2024. Μόνο το ΤΑΑ απορρόφησε 3,054 δισ. ευρώ, πάνω από τον στόχο κατά 257 εκατ.