French Response: Η στρατηγική του γαλλικού ΥΠΕΞ στο Χ γελοιοποιεί τους αντιπάλους της Γαλλίας

Μπορεί το υπουργείο Εξωτερικών μιας ευρωπαϊκής χώρας να διατηρεί επίσημο λογαριασμό στο Χ, με σκοπό να απαντά ειρωνικά σε όσους ασκούν κριτική στην εξωτερική πολιτική της; Στη Γαλλία συμβαίνει ήδη. Οι διαχειριστές του επίσημου λογαριασμού του υπουργείου Εξωτερικών στο X (πρώην Twitter) απαντούν εξαιρετικά αιχμηρά στις κριτικές που ασκούνται στη Γαλλία, σημειώνοντας εντυπωσιακή επιτυχία στους ακολούθους του χάρη στο χιούμορ. Από τη δημιουργία του, στο τέλος του καλοκαιριού του 2025, ο λογαριασμός French Response (Σ.σ Γαλλική Απάντηση) απολαμβάνει μιας εντυπωσιακής δημοφιλίας που καθημερινά αυξάνεται: μετρά ήδη 80.000 ακολούθους ενώ οι αναρτήσεις του αναδημοσιεύονται και στο εξωτερικό όπου συχνά χρησιμοποιούνται και από τους αντιπάλους του Τραμπ. Η ιδέα είναι απλή: η στρατηγική της ειρωνείας φέρνει σε αμηχανία τους αντιπάλους της Γαλλίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έτσι αναδεικνύεται και μεταδίδεται το γαλλικό πολιτικό αφήγημα.

«Αφού θα έρθουν οι πυροσβέστες, ας κάψουμε τώρα το σπίτι»

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έγινε ένας από τους «στόχους» του French Response. «Εάν η Γροιλανδία δεχόταν επίθεση από τη Ρωσία ή κάποιον άλλον, εμείς θα συρόμασταν στην σύρραξη- γι' αυτό είναι καλύτερα να δράσουμε τώρα», είχε δηλώσει ο Μπέσεντ σε συνέντευξή του σε αμερικανικό δίκτυο. «Αν ξεσπούσε φωτιά κάποια μέρα, οι πυροσβέστες θα παρέμβαιναν. Γι' αυτό, μπορούμε κάλλιστα να κάψουμε τώρα το σπίτι. Εάν μια μέρα είχαμε επίθεση από καρχαρία, θα υπήρχε παρέμβαση- γι' αυτό, καλύτερα ας φάμε τώρα το ναυαγοσώστη», του απάντησε ο λογαριασμός French Response σε μια ανάρτηση που διάβασαν 2 εκατομμύρια χρήστες.

Αυτό το νέο είδος απάντησης του υπουργείου Εξωτερικών μιας χώρας μέλους μιας συμμαχίας σε υπουργό συμμάχου χώρας έχει ήδη προκαλέσει σύγχυση εντός και εκτός Γαλλίας αφού υπερβαίνει τις οριοθετημένες πρακτικές της διπλωματίας. Το υπουργείο, παρά τις αντιδράσεις, διαμηνύει πως αναλαμβάνει την ευθύνη. «Ο συγκεκριμένος λογαριασμός είναι η απάντηση στα τεχνάσματα των αντιπάλων μας στο "ενημερωτικό πεδίο". Δεν ενδιαφέρονται όλοι για την αλήθεια και συχνά υπερβαίνουν τα όρια, γι' αυτό κι εμείς τους απαντάμε με χιούμορ ενώ συγχρόνως αποκαθιστούμε την αλήθεια. Αυτό είναι το πνεύμα του French Response», εξηγεί διπλωματική πηγή.

Η φήμη πως ο Μακρόν είναι χρήστης κοκαΐνης

Πώς ξεκίνησε όλο αυτό; Η πρακτική του επίσημου λογαριασμού στα μέσα δικτύωσης του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών-όπως και όλων των επίσημων λογαριασμών της κυβέρνησης-ήταν ανέκαθεν η αναμετάδοση των ανακοινώσεων των υπόλοιπων υπουργείων ή των δηλώσεων των υπουργών. Με 6 δισεκατομμύρια ανθρώπους συνδεδεμένους στο διαδίκτυο, με 1 στους 5 με λογαριασμό σε τουλάχιστον ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης και σχεδόν 500 εκατομμύρια χρήστες στο Χ, η αλλαγή στρατηγικής στην επικοινωνία μοιραία ήταν επιβεβλημένη.

Το επικοινωνιακό πεδίο έγινε σχεδόν αποκλειστικά χώρος συγκρούσεων τόσο για κυβερνήσεις όσο και για ιδιώτες. Ο τομέας της ενημέρωσης έγινε ο ίδιος αυτόνομη εξουσία και μοχλός ισχύος στις διεθνείς σχέσεις. «Διανύουμε τον πόλεμο της πληροφορίας, ο καθένας είναι μόνος του και όλα τα χτυπήματα επιτρέπονται», είχε δηλώσει χωρίς περιστροφές η ΓΓ του γαλλικού ΥΠΕΞ Αν Μαρί Ντεκότ το φθινόπωρο. Για πρώτη φορά, την περασμένη άνοιξη ένας κυβερνητικός λογαριασμός κλήθηκε να απαντήσει σε μια φήμη που οργίαζε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με την οποία ο Εμανουέλ Μακρόν είναι χρήστης κοκαΐνης. Αφορμή: η φωτογραφία με ένα χαρτομάντηλο μπροστά στον Γάλλο πρόεδρο στο τραπέζι του τρένου προς το Κίεβο στο οποίο επέβαιναν επίσης ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ και ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. «Αυτό είναι ένα χαρτομάντηλο. Για να σκουπίζεις τη μύτη σου», είχε απαντήσει με ανάρτησή του τότε το Ελιζέ. Εντυπωσιακά ασυνήθιστος τόνος που δεν άφηνε περιθώρια για άλλες ερμηνείες.

«Οι αντίπαλοί μας ξέρουν πως θα τους γελοιοποιήσουμε»

Ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών, Ζαν Νοέλ Μπαρό, μιλώντας σε Γάλλους διπλωμάτες πριν από μερικές ημέρες, ανέλυσε το σκεπτικό πίσω από τη νέα στρατηγική επικοινωνίας: «΄Ετσι απαντάμε κάθε φορά που περιεχόμενο που διακινείται στο διαδίκτυο έχει σκοπό να πλήξει την εικόνα της χώρας. Η στρατηγική έχει και την αποστολή της αποτροπής γιατί οι αντίπαλοί μας γνωρίζουν τώρα πως εάν καταστρέφουν την εικόνα της Γαλλίας, μπορεί να γελοιοποιηθούν από το French Response».

Πρώτη δημοσίευση του λογαριασμού ήταν στις 22 Σεπτεμβρίου όταν η Γαλλία αναγνώρισε την Παλαιστίνη. «Οι δηλώσεις των διπλωματών μας έγιναν στόχος χιλιάδων σχολίων. ΄Ηταν απαραίτητο να εξηγήσουμε τι κάναμε», σχολιάζουν πηγές του γαλλικού ΥΠΕΞ. Το French Response ανέλαβε δράση. Οι δηκτικές απαντήσεις έθεταν στο στόχαστρο τους Ρώσους, την παραπληροφόρηση στην Αφρική και, σταδιακά, τις επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μία από τις αναρτήσεις έγινε πρώτο θέμα συζήτησης. Ο ΄Ιλον Μασκ αναρωτιόταν στο Χ «Γιατί η βρετανική κυβέρνηση είναι τόσο φασιστική;». Η απάντηση του French Response ήταν μία φωτογραφία του Μασκ με σηκωμένο το δεξί χέρι σε ναζιστικό χαιρετισμό. Η ανάρτηση του υπουργείου είχε 8 εκατομμύρια θεάσεις. «Σε αυτόν τον κόσμο των αρπακτικών, εάν φαινόμαστε αδύναμοι, δίνουμε την εικόνα του θηράματος. Για να είσαι ελεύθερος, πρέπει να σε φοβούνται», είχε σχολιάσει τότε η ΓΓ του υπουργείου.

Η νέα γραμματική της διπλωματίας

Οι Γάλλοι διπλωμάτες έχουν σήμερα, μεταξύ των υποχρεώσεών τους, την επιπρόσθετη αποστολή να μεταφέρουν στο υπουργείο Εξωτερικών την «ατμόσφαιρα» που επικρατεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης των χωρών όπου υπηρετούν και να ενημερώνουν ώστε να προετοιμάζεται άμεση απάντηση. Οι επιτελείς του υπουργείου δηλώνουν «πολύ υπερήφανοι γι΄αυτήν την αλλαγή στην ΄διπλωματική γραμματική΄ », όπως την αποκαλούν. Το French Response απευθύνει τα πνευματώδη και ιοβόλα σχόλιά του αποκλειστικά στο X γιατί «εκεί συγκεντρώνονται όλοι οι δημοσιογράφοι, οι πολιτικοί και οι επιδραστικές προσωπικότητες του κόσμου. Εκεί μπορούμε να εκπληρώσουμε το στόχο μας: να έχουμε αντίδραση από τα άτομα που στοχεύουμε, να εξηγούμε την πολιτική μας και να αποκλιμακώνουμε τις εχθρικές συζητήσεις», εξηγούν. Μια νέα εποχή στην πολιτική επικοινωνία ανατέλλει.