«Φρένο» από την ΕΕ σε Τουρκία - Καταδίκη για την κατοχή στην Κύπρο και τις παραβιάσεις στο Αιγαίο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στέλνει σαφές μήνυμα προς την Τουρκία και τη Γεωργία ότι η ευρωπαϊκή τους προοπτική παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τον σεβασμό των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου.

Μέσα από δύο ξεχωριστές εκθέσεις προόδου που εγκρίθηκαν την Τετάρτη (17/6), οι ευρωβουλευτές εκφράζουν έντονη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στις δύο χώρες, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος στην ενταξιακή τους πορεία.

Ειδικά για την Τουρκία, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις παραμένουν ουσιαστικά «παγωμένες», ενώ για τη Γεωργία η ΕΕ θέτει ως βασική προϋπόθεση για κάθε περαιτέρω συνεργασία την αναστροφή της αντιευρωπαϊκής και αντιδημοκρατικής πορείας της κυβέρνησης. Πιο αναλυτικά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναφέρει:

Τουρκία

Παρότι η πολιτική διεύρυνσης της ΕΕ ανακτά δυναμική στις μέρες μας, η Τουρκία χάνει αυτή την ευκαιρία λόγω έλλειψης δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων, καταλήγουν οι ευρωβουλευτές σε ψήφισμα που εγκρίθηκε την Τετάρτη με 381 ψήφους υπέρ, 107 κατά και 171 αποχές.

Παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις της τουρκικής κυβέρνησης που επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή της για ένταξη στην ΕΕ, εξακολουθούν να παραμένουν άλυτες βασικές αδυναμίες που επηρεάζουν την ενταξιακή διαδικασία, επισημαίνει το Κοινοβούλιο. Οι ευρωβουλευτές καλούν την τουρκική κυβέρνηση να λάβει μέτρα για τις επίμονες ελλείψεις στους τομείς του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών προτύπων, της ελευθερίας του Τύπου και άλλων θεμελιωδών ελευθεριών καθώς και να σεβαστεί τις σχέσεις καλής γειτονίας και το διεθνές δίκαιο.

Ακόμη, ασκεί κριτική στην περιορισμένη αντίδραση άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και πολλών κρατών μελών στις εξελίξεις αυτές, καλώντας τα να υιοθετήσουν ισχυρότερη στάση υπέρ της προάσπισης των δημοκρατικών προτύπων και του κράτους δικαίου στην Τουρκία. Παρότι η ενταξιακή διαδικασία βρίσκεται ουσιαστικά σε αδιέξοδο από το 2018, η Τουρκία παραμένει χώρα στρατηγικής και γεωπολιτικής σημασίας και σύμμαχος του ΝΑΤΟ, αναφέρεται στην έκθεση.

Όσον αφορά τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς και το ρόλο της στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, η έκθεση περιελάμβανε εκτενείς αναφορές ήδη από την ψηφοφορία σε επίπεδο κοινοβουλευτικής επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της απερίφραστης καταδίκης της συνεχιζόμενης κατοχής στην Κύπρο και της παραβίασης από την Τουρκία των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών της ΕΕ. Μεταξύ άλλων τροπολογιών που εγκρίθηκαν, κατά την ψηφοφορία στην ολομέλεια προστέθηκε στην έκθεση ρητή αναφορά στο νόμιμο δικαίωμα της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ. βάσει της Σύμβασης των ΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, ενώ επεκτάθηκε και το περιεχόμενο που σχετίζεται με τις ζώνες εθνικής κυριαρχίας της Ελλάδας και τις παραβιάσεις τους από την Τουρκία.

Ο εισηγητής Sancho Nachez Amor (Σοσιαλιστές, Ισπανία) δήλωσε: «Η Τουρκία εξακολουθεί να κινείται με ταχείς ρυθμούς προς ένα πλήρως αυταρχικό μοντέλο. Η πρόσφατη υπόθεση με στόχο το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, το CHP, και τη νόμιμη ηγεσία του, αποτελεί το πιο πρόσφατο παράδειγμα μιας ευρύτερης διάβρωσης του δημοκρατικού πλουραλισμού και του κράτους δικαίου, αναδεικνύοντας τον ρόλο ενός δικαστικού σώματος που εργαλειοποιείται για πολιτικούς σκοπούς. Μπροστά σε μία τόσο σοβαρή κατάσταση, μας ανησυχεί βαθιά η υποτονική απάντηση της Επιτροπής, της ΕΥΕΔ και των κρατών μελών, τα οποία εξακολουθούν να εθελοτυφλούν όσον αφορά τη συνεχιζόμενη αποδόμηση της δημοκρατίας στην Τουρκία. Η σιωπή αυτή υπονομεύει την εικόνα και την αξιοπιστία της ΕΕ και αποξενώνει περαιτέρω τα πιο φιλοευρωπαϊκά και φιλοδημοκρατικά τμήματα της τουρκικής κοινωνίας, με συνέπειες που μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να αναστραφούν».

Γεωργία

Υπό το βάρος της σοβαρής και συνεχιζόμενης δημοκρατικής οπισθοδρόμησης στη Γεωργία, οι ευρωβουλευτές εκφράζουν τη βαθιά τους ανησυχία για το γεγονός ότι το κυβερνών κόμμα «Γεωργιανό Όνειρο» δεν έχει λάβει κανένα μέτρο για την αναστροφή των αρνητικών εξελίξεων. Η έκθεση τονίζει ότι η συνεργασία της ΕΕ και των κρατών μελών με τις γεωργιανές αρχές θα πρέπει να εξαρτάται αυστηρά από τη λήψη συγκεκριμένων και επαληθεύσιμων μέτρων για την αντιστροφή της πορείας δημοκρατικής οπισθοδρόμησης, την άρση των περιορισμών και την ανάσχεση της έντονης φιλορωσικής εστρατείας παραπληροφόρησης κατά της ΕΕ. Το ψήφισμα, το οποίο εγκρίθηκε την Τετάρτη με 436 ψήφους υπέρ και 145 κατά και 47 αποχές, εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη του προς τον γεωργιανό λαό, ο οποίος συνεχίζει τον αγώνα του για μια ευρωπαϊκή και δημοκρατική Γεωργία απέναντι στη δημοκρατική διολίσθηση. Παράλληλα, στην έκθεση διατηρείται η προηγούμενη θέση του Κοινοβουλίου, όσον αφορά τη μη αναγνώριση της νομιμότητας του κοινοβουλίου της Γεωργίας και του προέδρου που εξελέγη από αυτό.

«Το καθεστώς του ‘Γεωργιανού Ονείρου’ συνεχίζει να αποδυναμώνει τους δημοκρατικούς θεσμούς και να φιμώνει τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης. Παράλληλα, η χώρα συγκαταλέγεται πλέον στις χώρες της περιοχής με τους περισσότερους πολιτικούς κρατούμενους, μεταξύ των οποίων και η βραβευμένη με το Βραβείο Ζαχάρωφ, Mzia Amaglobeli. Αυτό είναι απαράδεκτο για μια υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ, χώρα. Πρέπει τώρα να κινηθούμε προς την επιβολή συντονισμένων κυρώσεων σε επίπεδο ΕΕ κατά όσων ευθύνονται για την καταστολή και την άλωση του κράτους», δήλωσε η εισηγήτρια Rasa Juknevičienė (ΕΛΚ, Λιθουανία).