«Ή δραπετεύεις ή πεθαίνεις»: Πώς η Ρωσία παγίδευσε Αφρικανούς στον πόλεμο της Ουκρανίας
Αφρικανοί άνδρες καταγγέλλουν ότι εξαπατήθηκαν με υποσχέσεις για μισθούς, μπόνους και υπηκοότητα, μόνο και μόνο για να εξαναγκαστούν να πολεμήσουν για τη Μόσχα. «Από τη στιγμή που μπαίνεις στον ρωσικό στρατό, ή δραπετεύεις ή πεθαίνεις», λένε.
Πήγαν στη Ρωσία για δουλειά. Κατέληξαν στην πρώτη γραμμή του πολέμου στην Ουκρανία. Η Αν Νταρούα παλεύει να συγκρατήσει τα δάκρυά της όταν μιλά για τον μοναχογιό της. Πριν από έξι μήνες, ο Φράνσις Ντούνγκου Νταρούα πήγε στη Ρωσία, αφού του υποσχέθηκαν δουλειά ηλεκτρολόγου μηχανικού. Από τον Οκτώβριο δεν έχει καταφέρει να επικοινωνήσει μαζί του και πλέον δεν είναι σίγουρη αν ζει.
Τον Δεκέμβριο, κάποιος έστειλε στην Αν ένα βίντεο, στο οποίο ο γιος της προειδοποιεί άλλους Αφρικανούς να μην ταξιδέψουν στη Ρωσία για καμία προσφορά εργασίας.
«Καταλήγεις να σε παίρνουν στον στρατό, ακόμη κι αν δεν έχεις υπηρετήσει ποτέ, και σε στέλνουν στο μέτωπο. Και εκεί υπάρχουν πραγματικοί θάνατοι. Πολλοί φίλοι έχουν πεθάνει στο όνομα του χρήματος».
Λίγες ημέρες αργότερα, ένα σοκαριστικό βίντεο του Φράνσις έγινε viral στα social media. Φορώντας στρατιωτική στολή, με μια νάρκη δεμένη στο στήθος του, φαίνεται τρομοκρατημένος, ενώ ένας άνδρας που μιλά ρωσικά, χρησιμοποιώντας ρατσιστικές ύβρεις, λέει ότι θα χρησιμοποιηθεί ως «ανοιχτήρι κονσέρβας» για να διασπάσει τις θέσεις του ουκρανικού στρατού.
«Είναι τόσο τραυματικό», λέει η μητέρα του, εξηγώντας ότι δεν άντεξε να δει το βίντεο. Δέχθηκε να μιλήσει στο CNN μόνο ως έσχατη προσπάθεια να κινητοποιήσει τις κυβερνήσεις της Κένυας και της Ρωσίας.
«Τους είπαν ψέματα για πραγματικές δουλειές και τώρα βρίσκονται σε πόλεμο, με τη ζωή τους σε κίνδυνο».
Υποσχέσεις για δουλειά, κατάληξη στο μέτωπο
Ο 35χρονος Φράνσις ήταν άνεργος και ζούσε με τη μητέρα του σε μια μικρή κοινότητα έξω από την πρωτεύουσα της Κένυας πριν φύγει, έχοντας πληρώσει περίπου 620 δολάρια σε έναν μεσάζοντα για να «κλείσει» τη δουλειά. Όταν έφτασε στη Ρωσία, ενημέρωσε την οικογένειά του ότι εξαναγκάστηκε σε στρατιωτική εκπαίδευση και στάλθηκε στην Ουκρανία μετά από μόλις τρεις εβδομάδες.
Η περίπτωσή του δεν είναι μοναδική. Έρευνα αποκάλυψε ότι ολοένα και περισσότεροι Αφρικανοί στρατολογούνται με παρόμοιο τρόπο, αν και ο ακριβής αριθμός παραμένει άγνωστος.
Δεκάδες συνομιλίες, συμβόλαια, βίζες και μαρτυρίες μαχητών δείχνουν πώς οι υποσχέσεις για πολιτικές θέσεις εργασίας μετατρέπονται σε αναγκαστική στρατιωτική θητεία και αιματηρές αποστολές στην πρώτη γραμμή.
Αρκετές αφρικανικές κυβερνήσεις έχουν αναγνωρίσει το πρόβλημα, προειδοποιώντας τους πολίτες τους να μην παρασύρονται από τέτοιες προσφορές.
«Δεν έχω πληρωθεί ούτε ένα σεντ»
Δώδεκα Αφρικανοί μαχητές που βρίσκονται ακόμη στην Ουκρανία λένε ότι τους υποσχέθηκαν δουλειές ως οδηγοί ή φύλακες, μπόνους έως 13.000 δολάρια, υψηλούς μισθούς και ρωσική υπηκοότητα.
Αντ' αυτού, καταγγέλλουν ότι εξαναγκάστηκαν να υπογράψουν συμβόλαια στα ρωσικά, χωρίς μετάφραση, ότι στάλθηκαν στο μέτωπο με ελάχιστη εκπαίδευση και ότι σε ορισμένους κατασχέθηκαν τα διαβατήρια.
«Είμαι εδώ επτά μήνες και δεν έχω πληρωθεί ούτε ένα σεντ. Συνεχίζουν να υπόσχονται, αλλά τίποτα δεν γίνεται».
Άλλοι μιλούν για κλοπές χρημάτων, ρατσισμό από διοικητές και συναδέλφους, αλλά και για συντρόφους τους που σκοτώθηκαν χωρίς καμία αποζημίωση για τις οικογένειές τους.
Social media vs πραγματικότητα
Στα social media, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Βίντεο δείχνουν Αφρικανούς με ρωσικές στολές να παρουσιάζουν τον στρατό ως «εύκολη» και «επικερδή» επιλογή, μιλώντας σε γλώσσες όπως τα σουαχίλι, τα ιγκμπό ή τα τουί.
Στην πραγματικότητα, σχεδόν όλοι όσοι μίλησαν περιέγραψαν έναν πόλεμο με τεράστιες απώλειες, ψυχολογική κακοποίηση και καμία διέξοδο διαφυγής.
«Ο πόλεμος εδώ είναι πολύ σκληρός και πολλοί άνθρωποι πεθαίνουν και από τις δύο πλευρές».
«Ή δραπετεύεις ή πεθαίνεις»
Ο Πάτρικ Κουόμπα, 39 ετών, πείστηκε να καταταγεί από φίλο του που ήδη υπηρετούσε. Πλήρωσε μεσάζοντα, εκπαιδεύτηκε για τρεις εβδομάδες και στάλθηκε στην Ουκρανία.
Τραυματίστηκε σε επίθεση με drone και χειροβομβίδα. Όταν ζήτησε βοήθεια, λέει ότι ο Ρώσος σύντροφός του στράφηκε εναντίον του.
«Από τη στιγμή που μπαίνεις στον ρωσικό στρατό, ή δραπετεύεις ή πεθαίνεις. Δεν σε αφήνουν να φύγεις». Κατάφερε να αποδράσει όταν πήρε αναρρωτική άδεια και επέστρεψε στην Κένυα. Γνωρίζει, όπως λέει, ότι στάθηκε τυχερός.
Ουκρανία: «Σταματήστε»
Η Ουκρανία καλεί τις αφρικανικές χώρες να βάλουν τέλος στη ροή ανδρών προς τον ρωσικό στρατό. «Αν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, είναι εχθροί μας και η Ουκρανία αμύνεται. Αυτός ο αγωγός ανθρώπων πρέπει να σταματήσει».
