Φάε παγωτό για να προλάβεις τον διαβήτη, λένε οι ειδικοί

Άνθρωποι που έτρωγαν συχνά παγωτό είχαν χαμηλότερες πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, όπως δείχνουν δύο μεγάλες μελέτες για τα γαλακτοκομικά. Οι επιστήμονες ακόμα προσπαθούν να εξηγήσουν αυτό το παράδοξο αποτέλεσμα, που δεν ταιριάζει με την παραδοσιακή εικόνα του παγωτού ως γλυκού με ζάχαρη, λιπαρά και πολλές θερμίδες. Συνήθως, το παγωτό θεωρείται απόλαυση και όχι τρόφιμο που προλαμβάνει ασθένειες.

Απρόσμενα στοιχεία από τις μελέτες

Από τις πρώτες ενδείξεις, η σχέση μεταξύ γαλακτοκομικών και διαβήτη μπορεί να είναι πιο σύνθετη. Ανάλυση μιας μακροχρόνιας μελέτης το 2000 έδειξε ότι τα γαλακτοκομικά συνδέονταν γενικά με μικρότερο κίνδυνο αντίστασης στην ινσουλίνη, ένα προάγγελο του διαβήτη, στους υπέρβαρους συμμετέχοντες. Ωστόσο, ένα στοιχείο ξεχώριζε: η κατανάλωση «γλυκών με βάση τα γαλακτοκομικά», δηλαδή κυρίως παγωτού, συνδεόταν με δραματικά μειωμένες πιθανότητες ανάπτυξης του συνδρόμου. Μάλιστα, το προστατευτικό αποτέλεσμα των γλυκών ήταν περίπου 2,5 φορές ισχυρότερο από αυτό που παρατηρήθηκε για το κανονικό γάλα.

Τα ευρήματα δεν ήταν μεμονωμένα. Το 2005, η μελέτη Health Professionals Follow-up Study, που παρακολουθούσε περισσότερους από 41.000 άνδρες στις ΗΠΑ, έδειξε παρόμοια αποτελέσματα. Παρόλο που η δημοσίευση έδινε έμφαση στα οφέλη των χαμηλών λιπαρών γαλακτοκομικών, τα δεδομένα έδειξαν ότι όσοι κατανάλωναν παγωτό δύο ή περισσότερες φορές την εβδομάδα είχαν σαφώς χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 συγκριτικά με όσους το έτρωγαν λιγότερο από μία φορά το μήνα. Σε σχετική μελέτη, παρατηρήθηκε ότι άτομα με διαβήτη που κατανάλωναν περίπου μισό φλιτζάνι παγωτού την ημέρα είχαν μικρότερο κίνδυνο καρδιολογικών προβλημάτων.

Γιαούρτι vs Παγωτό: Τι δείχνουν τα δεδομένα

Όταν οι ερευνητές συνδύασαν δεδομένα από μεγάλες μελέτες του Χάρβαρντ και άλλες μακροχρόνιες έρευνες, αποδείχτηκε ότι μια μερίδα γιαουρτιού την ημέρα συνδέεται με 18% χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Αυτό ήταν πιο εύκολο να εξηγηθεί, καθώς τα ζυμωμένα γαλακτοκομικά με προβιοτικά συνδέονται λογικά με την υγεία του εντέρου και τον μεταβολισμό. 

Πιθανές εξηγήσεις για το παράδοξο αποτέλεσμα

Οι επιστήμονες πρότειναν τρεις πιθανές εξηγήσεις για αυτό το απρόβλεπτο αποτέλεσμα. Πρώτον, όσοι παρουσιάζουν πρώιμα σημάδια μεταβολικών προβλημάτων συνήθως περιορίζουν την κατανάλωση γλυκών, ενώ οι υγιείς δεν χρειάζεται να το κάνουν. Δεύτερον, οι άνθρωποισυχνά υποτιμούν τρόφιμα που θεωρούν «κακά», δημιουργώντας ψευδή συσχέτιση μεταξύ κατανάλωσης παγωτού και καλής υγείας. Τρίτον, ανεξερεύνητοι βιολογικοί μηχανισμοί: το παγωτό έχει σχετικά χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη λόγω λίπους και πρωτεϊνών, και τα γαλακτοκομικά λιπαρά περιβάλλονται από μία μεμβράνη που παραμένει ανέπαφη στο παγωτό, κάτι που ίσως έχει μεταβολικά προστατευτική δράση.

Συνολικά, το παγωτό δεν είναι φάρμακο και τα δεδομένα δεν το καθιστούν τρόφιμο πρόληψης διαβήτη. Ωστόσο, η επανειλημμένη εμφάνιση αυτού του απρόσμενου σήματος σε μεγάλες μελέτες υποδηλώνει ότι η σχέση μεταξύ διαφορετικών γαλακτοκομικών και μεταβολισμού ίσως είναι πιο σύνθετη από ό,τι γνωρίζουμε. Η επιστημονική κοινότητα προτείνει προσοχή στην ερμηνεία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων ανακαλύψεων στο μέλλον.