Η σεμαγλουτίδη (Ozempic) μειώνει την εξάρτηση από κοκαΐνη, δείχνει μελέτη
Ένα φάρμακο για αδυνάτισμα φαίνεται να μειώνει έντονα την επιθυμία για κοκαΐνη, ανοίγοντας νέο δρόμο στην απεξάρτηση.
Η σεμαγλουτίδη, η φαρμακευτική ουσία στα δημοφιλή Ozempic και Wegovy, φαίνεται πώς είναι δραστική κατά της εξάρτησης από κοκαΐνη. Ερευνητές σε Σουηδία και ΗΠΑ διαπίστωσαν ότι η εν λόγω ουσία μπορεί να περιορίσει την επιθυμία για τη συγκεκριμένη ψυχοδραστική ουσία, μειώνοντας τόσο τη χρήση όσο και την πιθανότητα υποτροπής. Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύεται στο European Neuropsychopharmacology τα αποτελέσματα ανοίγουν έναν νέο δρόμο στην αντιμετώπιση της εξάρτησης.
Ένα νέο φάρμακο για ένα παλιό πρόβλημα
Η κοκαΐνη, αναφέρεται στο The Brighter Side News, αποτελεί μία από τις πιο δύσκολες ουσίες για διακοπή. Παρά τα προγράμματα απεξάρτησης και τις ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα εγκεκριμένο φάρμακο που να βοηθά ουσιαστικά στη διαχείριση των έντονων εξαρτήσεων. Οι επιστήμονες που συμμετείχαν στη νέα μελέτη επέλεξαν να εξετάσουν κάτι διαφορετικό: αν μια ουσία που έχει ήδη αποδειχθεί αποτελεσματική στον έλεγχο της όρεξης μπορεί να «χαμηλώσει» και την επιθυμία για χρήση ναρκωτικών. Η επιλογή της σεμαγλουτίδης δεν ήταν τυχαία, αφού δρα σε υποδοχείς του οργανισμού που σχετίζονται με την παρόρμηση και την ανταμοιβή.
Για να αξιολογήσουν την επίδραση του φαρμάκου, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν πειραματόζωα τα οποία έθισαν στην κοκαΐνη. Μετά την εκμάθηση της συμπεριφοράς, χορηγήθηκαν διαφορετικές δόσεις σεμαγλουτίδης και στη συνέχεια παρακολουθήθηκε η ανταπόκριση των ζώων. Ο στόχος ήταν να φανεί αν μειώνεται όχι μόνο η χρήση της ουσίας, αλλά και η ένταση της επιθυμίας για αυτήν. Παράλληλα εξετάστηκε η συμπεριφορά τους, ώστε να αποκλειστεί η πιθανότητα το φάρμακο να τα καθιστά απλώς νωθρά.
Τι έδειξαν τα πειράματα
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Σε μεσαίες και υψηλές δόσεις, η σεμαγλουτίδη μείωσε σημαντικά την πρόσληψη κοκαΐνης, ενώ η προθυμία των ζώων να «κοπιάσουν» για την ουσία μειώθηκε σχεδόν στο μισό. Αυτό σημαίνει ότι το φάρμακο δεν επηρέασε απλώς την πρόσβαση στην ουσία, αλλά άλλαξε την ίδια τη διάθεση για χρήση. Ακόμη πιο ενθαρρυντικά ήταν τα ευρήματα σχετικά με την υποτροπή: όταν τα ζώα λάμβαναν μια μικρή υπενθύμιση της ουσίας, το φάρμακο περιόριζε δραστικά την επαναφορά της εξαρτημένης συμπεριφοράς.
Για να εξηγηθεί αυτό το φαινόμενο, οι επιστήμονες στράφηκαν στην περιοχή του εγκεφάλου που συνδέεται άμεσα με το αίσθημα ευχαρίστησης και ανταμοιβής. Η κοκαΐνη προκαλεί μια ιδιαίτερα έντονη αύξηση στην απελευθέρωση ντοπαμίνης, γεγονός που κάνει την ουσία εξαιρετικά εθιστική. Με τη χορήγηση σεμαγλουτίδης, η «έκρηξη» ντοπαμίνης μετά τη χρήση κοκαΐνης ήταν σημαντικά μειωμένη, χωρίς όμως να επηρεάζονται τα φυσιολογικά επίπεδα του νευροδιαβιβαστή. Με απλά λόγια, η κοκαΐνη έπαυε να «εκτοξεύει» την ευχαρίστηση στον εγκέφαλο, μειώνοντας αυτόματα την ανάγκη για επανάληψη της χρήσης.
Σημαντικό είναι ότι δεν καταγράφηκαν ενδείξεις ναυτίας ή δυσλειτουργίας στα ζώα, κάτι που καθησυχάζει σχετικά με την ασφάλεια του φαρμάκου και την επίδρασή του στη συμπεριφορά. Η ήπια μείωση στην όρεξη και στο βάρος ήταν αναμενόμενη λόγω του μηχανισμού δράσης της ουσίας. Το εύρημα αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η σεμαγλουτίδη να μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς να επιβαρύνει τον οργανισμό πέρα από τα γνωστά, ελεγχόμενα συμπτώματα που εμφανίζονται και στα άτομα που τη λαμβάνουν για απώλεια βάρους ή διαβήτη.
Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην κατανόηση του πώς η πείνα, η ανταμοιβή και η εξάρτηση μπορεί να συνδέονται στο ίδιο νευροβιολογικό σύστημα. Δείχνει επίσης πως η λύση στο πρόβλημα των ναρκωτικών ίσως έρθει από φάρμακα που ήδη γνωρίζουμε.
