Κύπρος: Παραμένει εξακομματική η νέα Βουλή με δύο νέους σχηματισμούς

Η Κύπρος μπαίνει πλέον σε μια νέα, κρίσιμη πολιτική περίοδο, με τη σύνθεση της Βουλής να αλλάζει αισθητά, όχι τόσο στην κορυφή όσο στη δομή του κομματικού συστήματος. Με καταμετρημένο περίπου το 90% των ψηφοδελτίων, στη νέα Βουλή εισέρχονται έξι κόμματα: Δημοκρατικός Συναγερμός, ΑΚΕΛ, Δημοκρατικό Κόμμα, ΕΛΑΜ, Άλμα και Άμεση Δημοκρατία. Εκτός μένουν, με βάση την έως τώρα καταμέτρηση, η ΕΔΕΚ, η ΔΗΠΑ και οι Οικολόγοι.

Η εικόνα των εδρών δείχνει ότι ο Δημοκρατικός Συναγερμός παραμένει πρώτη δύναμη με 17 έδρες, όσες είχε και στην απερχόμενη Βουλή. Το ΑΚΕΛ ακολουθεί με 15 έδρες, επίσης διατηρώντας την κοινοβουλευτική του δύναμη.

Το Δημοκρατικό Κόμμα περιορίζεται στις 8 έδρες, ενώ το ΕΛΑΜ ανεβαίνει στις 8, διπλασιάζοντας ουσιαστικά την παρουσία του σε σχέση με τις 4 έδρες που είχε στην προηγούμενη Βουλή.

Το Άλμα και η Άμεση Δημοκρατία εισέρχονται για πρώτη φορά με 4 έδρες το καθένα.

Η νέα κατανομή των εδρών

Σύμφωνα με την εικόνα της καταμέτρησης στο 90%, οι έδρες κατανέμονται ως εξής:

• ΔΗΣΥ - 17
• ΑΚΕΛ - 15
• ΔΗΚΟ - 8
• ΕΛΑΜ - 8
• Άλμα - 4
• Άμεση Δημοκρατία - 4

Η νέα Βουλή παραμένει αριθμητικά εξακομματική, αλλά πολιτικά είναι πολύ διαφορετική από την προηγούμενη. Η ΕΔΕΚ, κόμμα με ιστορική παρουσία από το 1970, φαίνεται να μένει εκτός Βουλής, ενώ την ίδια τύχη έχουν η ΔΗΠΑ και οι Οικολόγοι, που στην απερχόμενη σύνθεση είχαν 4 και 3 έδρες αντίστοιχα.

Το κέντρο πληρώνει τον λογαριασμό

Το Δημοκρατικό Κόμμα χάνει μία έδρα, αλλά διασώζει τον βασικό του ρόλο. Αντίθετα, η ΕΔΕΚ και η ΔΗΠΑ υφίστανται πολιτικό πλήγμα με υπαρξιακά χαρακτηριστικά. Η έξοδος της ΕΔΕΚ από τη Βουλή, εφόσον επιβεβαιωθεί από τα τελικά αποτελέσματα, θα αποτελεί ιστορική τομή. Δεν πρόκειται για απλή εκλογική αποτυχία, αλλά για κατάρρευση μιας πολιτικής παράδοσης που για δεκαετίες είχε σταθερή θέση στο κομματικό σύστημα της Κύπρου.

Η ΔΗΠΑ, η οποία είχε στηρίξει την προεδρική εκλογή Νίκου Χριστοδουλίδη, επίσης φαίνεται να μένει εκτός. Αυτό δημιουργεί πρόβλημα και για τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς η κοινοβουλευτική γεωγραφία των δυνάμεων που τον στήριξαν το 2023 αποδυναμώνεται αισθητά.

Κεντρικός παίκτης το ΕΛΑΜ

Η μεγάλη άνοδος του ΕΛΑΜ είναι από τα βασικά πολιτικά γεγονότα της βραδιάς. Το κόμμα από τις 4 έδρες ανεβαίνει στις 8, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη θεσμική του ενίσχυση μέχρι σήμερα. Το Reuters, μεταδίδοντας τα πρώτα αποτελέσματα, σημείωσε ότι το ΕΛΑΜ κατέγραφε σημαντική άνοδο σε σχέση με το 2021, όταν είχε λάβει 6,8%, ενώ στην αρχική καταμέτρηση εμφανιζόταν γύρω στο 11,1%.

Η άνοδος αυτή δεν είναι μόνο αριθμητική. Αλλάζει και τους συσχετισμούς στη Βουλή. Το ΕΛΑΜ παύει να είναι απλώς μια μικρή κοινοβουλευτική δύναμη διαμαρτυρίας και μετατρέπεται σε κόμμα με βαρύτητα σε νομοθετικές ισορροπίες, σε επιτροπές, σε κοινοβουλευτικές συμμαχίες και πιθανώς σε μελλοντικές προεδρικές εξισώσεις.

Για ένα πολιτικό σύστημα που επί χρόνια λειτουργούσε με προβλέψιμους πόλους, η ενίσχυση του ΕΛΑΜ δείχνει μετακίνηση μέρους του εκλογικού σώματος προς σκληρότερες θέσεις, κυρίως στα ζητήματα μετανάστευσης, ασφάλειας, Κυπριακού και αντισυστημικής ψήφου.

Οι δύο νέοι στη Βουλή

Η είσοδος του Άλματος και της Άμεσης Δημοκρατίας στη Βουλή αποτελεί το δεύτερο μεγάλο μήνυμα της κάλπης. Και τα δύο κόμματα εξασφαλίζουν από 4 έδρες, καταλαμβάνοντας χώρο που μέχρι χθες θεωρείτο διαθέσιμος κυρίως για τα κόμματα του κέντρου και μικρότερους παραδοσιακούς σχηματισμούς.

Το Άλμα του Οδυσσέα Μιχαηλίδη αξιοποίησε το κλίμα δυσπιστίας προς τους θεσμούς, τη συζήτηση περί διαφθοράς και την εικόνα σύγκρουσης με το παλαιό πολιτικό σύστημα. Το Reuters σημείωσε ότι το Άλμα εμφανίστηκε ως νέο κίνημα με ατζέντα λογοδοσίας και πολιτικής μεταρρύθμισης.

Η Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου, από την άλλη, κεφαλαιοποίησε την ψηφιακή επιρροή, την αντισυμβατική πολιτική επικοινωνία και την κόπωση ενός τμήματος των πολιτών από τα παραδοσιακά κόμματα. Το ερώτημα είναι αν η είσοδος στη Βουλή θα μετατραπεί σε πολιτική παραγωγή ή αν θα μείνει στο επίπεδο της επικοινωνιακής κινητοποίησης. Η Βουλή, δυστυχώς για τους λάτρεις του αλγορίθμου, δεν λειτουργεί με likes.

Μειωμένη η κυριαρχία των παλιών

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός και το ΑΚΕΛ διατηρούν τις κοινοβουλευτικές τους δυνάμεις, με 17 και 15 έδρες αντίστοιχα. Αυτό δείχνει αντοχή των δύο μεγάλων κομματικών μηχανισμών. Ωστόσο, η πολιτική τους κυριαρχία δεν είναι ίδια με το παρελθόν.

Ο ΔΗΣΥ παραμένει πρώτος, αλλά δεν φαίνεται να ανακτά την παλαιότερη ηγεμονική του θέση. Το ΑΚΕΛ διατηρείται ισχυρό, αλλά επίσης δεν εμφανίζει δυναμική ανατροπής. Και τα δύο κόμματα παραμένουν οι βασικοί πυλώνες του συστήματος, αλλά γύρω τους πλέον υπάρχει πιο έντονη πίεση από κόμματα που αντλούν ψήφους από απογοήτευση, οργή και αντισυστημική διάθεση.

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι το εκλογικό σώμα δεν εγκατέλειψε πλήρως τα μεγάλα κόμματα, αλλά τους έστειλε προειδοποίηση.