Κύπρος: Σφοδρές αντιδράσεις Αμερικανών βουλευτών για τα τουρκικά F-16 στα κατεχόμενα

Ισχυρές αντιδράσεις προκάλεσε στην Ουάσιγκτον η απόφαση της Τουρκίας να αναπτύξει μαχητικά αεροσκάφη F-16 και συστήματα αεράμυνας στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου, με τον Αμερικανό βουλευτή Γκρέγκορι Μικς να εκφράζει δημόσια την έντονη αντίθεσή του. Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων τόνισε ότι η κίνηση αυτή πλήττει την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Επιτροπής, ο Μικς υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη των τουρκικών στρατιωτικών μέσων «υπονομεύει την κυριαρχία της Κύπρου και συμβάλλει μόνο στην αύξηση των εντάσεων στην περιοχή», καλώντας παράλληλα τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, να αναθεωρήσει άμεσα τη στάση του.

Η αντίδραση του Αμερικανού βουλευτή ακολούθησε την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας ότι έξι μαχητικά αεροσκάφη F-16, μαζί με συστήματα αεράμυνας, μεταφέρθηκαν τη Δευτέρα στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, το οποίο βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή. Η Άγκυρα υποστήριξε ότι η ανάπτυξη αυτή πραγματοποιήθηκε με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας της τουρκοκυπριακής κοινότητας, στο πλαίσιο των ευρύτερων εξελίξεων που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν.

Νομικές και πολιτικές προεκτάσεις

Τα τουρκικά F-16 είναι αμερικανικής κατασκευής και έχουν αποκτηθεί μέσω προγραμμάτων πώλησης στρατιωτικού εξοπλισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Βάσει της αμερικανικής νομοθεσίας και ειδικότερα του Νόμου περί Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων (Arms Export Control Act), ο εξοπλισμός που πωλείται σε άλλες χώρες πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για σκοπούς νόμιμης άμυνας ή για χρήσεις που έχουν εγκριθεί από την αμερικανική κυβέρνηση.

Η ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων σε περιοχές που συνδέονται με στρατιωτική κατοχή ή σε εδάφη που δεν αναγνωρίζονται διεθνώς μπορεί να θεωρηθεί ότι παραβιάζει τους όρους με τους οποίους εγκρίθηκε η μεταφορά τους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ως μοναδικό νόμιμο κράτος στο νησί την Κυπριακή Δημοκρατία. Στο ίδιο ύφος και οι αναρτήσεις των Ελληνοαμερικανών βουλευτών Γκας Μπιλιράκη και Τίνα Τάιτους που εξέφρασαν την έντονη αντίδρασή τους για την ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών F-16 στην Κύπρο.

Συγκεκριμένα ανάρτηση της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η Ντίνα Τάιτους καταδίκασε την απόφαση της Άγκυρας, χαρακτηρίζοντάς την αχρείαστα προκλητική και κλιμακωτική. Όπως σημείωσε, η κίνηση αυτή αυξάνει την ένταση στην περιοχή και ενισχύει τις ανησυχίες για τη στάση της Τουρκίας ως συμμάχου. Παράλληλα υποστήριξε ότι αποτελεί ακόμη έναν λόγο για τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα πρέπει να προχωρήσουν στην πώληση μαχητικών F-35 στην Άγκυρα.

Η ίδια κάλεσε επίσης τον Αμερικανό πρόεδρο να μην άρει τις κυρώσεις CAATSA που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία. Η χρήση αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού στην Κύπρο έχει προκαλέσει και στο παρελθόν έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις στην Ουάσιγκτον. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το Κογκρέσο είχε επιβάλει προσωρινό εμπάργκο όπλων στην Τουρκία, εκτιμώντας ότι αμερικανικά όπλα χρησιμοποιήθηκαν με τρόπο που παραβίαζε τους όρους εξαγωγής τους.