Νέα μελέτη: Φάτε υγιεινά λιπαρά για να «ρυθμιστεί» το βιολογικό σας ρολόι

Νέα έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό Science δείχνει ότι η ποιότητα των λιπαρών στη διατροφή μας μπορεί να επηρεάσει το βιολογικό μας ρολόι και την ικανότητα του οργανισμού να προσαρμόζεται στις αλλαγές της ημέρας, με επιπτώσεις στη διάθεση, στον ύπνο και στην ενέργεια μας.

Πώς τα λιπαρά επηρεάζουν τον εγκέφαλο

Επιστήμονες από τις ΗΠΑ και τη Δανία διαπίστωσαν ότι τα λιπαρά που καταναλώνουμε καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ρυθμίζει τη δραστηριότητα μας σε σχέση με το φυσικό φως της ημέρας. Όταν τα λιπαρά στη διατροφή είναι σε ισορροπία, το σώμα προσαρμόζεται φυσιολογικά στις εποχικές αλλαγές. Όμως η υπερβολική κατανάλωση συγκεκριμένων λιπαρών, όπως τα υδρογονωμένα έλαια που βρίσκονται σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα, μπλοκάρει αυτήν την προσαρμογή, αφήνοντας τον οργανισμό σε «καλοκαιρινό» ρυθμό ακόμα και τον χειμώνα.

Η σημασία της ισορροπημένης διατροφής

Όπως διαβάζουμε στο The Brighter Side News, στο επίκεντρο αυτής της διαδικασίας βρίσκεται μια πρωτεΐνη που ονομάζεται PER2, η οποία λειτουργεί ως χρονομετρητής σε σχεδόν κάθε κύτταρο. Μέσω μιας χημικής διαδικασίας που λέγεται φωσφορυλίωση, ελέγχει τον ύπνο, την όρεξη και τον μεταβολισμό. Στα ποντίκια που έλαβαν υψηλά λιπαρά, η διαδικασία αυτή ενεργοποιήθηκε με τρόπο που εμπόδιζε την προσαρμογή τους στις σύντομες νύχτες του χειμώνα. Αντίθετα, όταν τα ζώα τρέφονταν με ισορροπημένη διατροφή, η εσωτερική τους ώρα συγχρονιζόταν σωστά.

Η επίδραση διαφέρει ανάλογα με το είδος των λιπαρών. Τα υδρογονωμένα έλαια φαίνεται ότι εμποδίζουν την PER2 να ανταποκριθεί σωστά, ενώ τα φυσικά πολυακόρεστα λιπαρά που περιέχονται σε ψάρια, ξηρούς καρπούς και σπόρους ενισχύουν την προσαρμογή του οργανισμού. Ακόμη και σύντομες περιόδους νηστείας επηρεάζουν θετικά τον ρυθμό, «γυρνώντας» τον χρονομετρητή του εγκεφάλου και προκαλώντας πρόωρη δραστηριοποίηση, παρόμοια με το να ξυπνά κάποιος πριν την ανατολή του ήλιου.

Τι σημαίνει η έρευνα για τον σύγχρονο άνθρωπο

Οι άνθρωποι έχουν εξελιχθεί ώστε να ακολουθούν τους εποχικούς ρυθμούς. Η εποχική διαθεσιμότητα τροφής και η έκθεση στον ήλιο αποτελούσαν φυσικά σήματα για τον οργανισμό. Στη σύγχρονη ζωή, όμως, το τεχνητό φως και η διαρκής πρόσβαση σε επεξεργασμένα τρόφιμα με σταθερή περιεκτικότητα λιπαρών καταργούν αυτά τα σήματα. Η διαρκής αυτή «σύγχυση» μπορεί να συμβάλλει σε διαταραχές ύπνου, μεταβολικές ανισορροπίες, αύξηση βάρους και ακόμα και αλλαγές στη διάθεση.

Η έρευνα ανοίγει τον δρόμο για νέες στρατηγικές αντιμετώπισης σύγχρονων προβλημάτων υγείας. Τροποποιώντας τη σύνθεση των λιπαρών που καταναλώνουμε, προτιμώντας φυσικές πηγές πολυακόρεστων λιπαρών και περιορίζοντας τα επεξεργασμένα, καθώς και εφαρμόζοντας προγραμματισμένα γεύματα ή σύντομες περιόδους νηστείας, μπορεί κανείς να επαναφέρει την ισορροπία στον βιολογικό ρυθμό.