Νέα υποβρύχια: Στο «μικροσκόπιο» το Barracuda της Naval Group - Στρατηγική ισχύς και καινοτομία

Σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή παραμένουν ρευστές, δυναμική χαρακτηρίζεται η συζήτηση για την ενίσχυση του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού με τρία νέα υποβρύχια.

Με τον Νίκο Δένδια να έχει ανακοινώσει τον προγραμματισμό για την απόκτησή τους εντός της επόμενης δεκαετίας, το Πολεμικό Ναυτικό καλείται να εξετάσει τόσο την καινοτομία όσο και το συνολικό επιχειρησιακό «πακέτο», έχοντας δύο βασικές προϋποθέσεις:

• την απόκτηση στρατηγικής ισχύος μέσω πυραύλων μεγάλης εμβέλειας, ενσωματωμένων σε υποβρύχιο σχεδιασμένο να επιχειρεί σε περιβάλλοντα υψηλής απειλής, όπως το Αιγαίο —με ρηχά νερά, έντονο ακουστικό «θόρυβο», νησιωτικά συμπλέγματα και στενά περάσματα— αλλά και την Ανατολική Μεσόγειο όπου έχει στραφεί το βλέμμα του Πολεμικού Ναυτικού τα τελευταία χρόνια, όπου η υποβρύχια μάχη ευνοεί αθόρυβες, ευέλικτες και ανθεκτικές πλατφόρμες.
• την ουσιαστική συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας στο πρόγραμμα, στοιχείο που διατρέχει συνολικά τα εξοπλιστικά της «Ατζέντας 2030».

Με τη συζήτηση να βρίσκεται στη φάση της σταδιακής αξιολόγησης επιλογών, και ανώτατες πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας να χαρακτηρίζουν την απόκτηση των νέων υποβρυχίων «θέμα ευρύτερης πολιτικής», σε αυτή τη φάση επιβεβαιώνεται το ενδιαφέρον τριών μεγάλων διεθνών ομίλων: της ThyssenKrupp Marine Systems, της Naval Group και της Saab Kockums, με τη Naval Group, σύμφωνα με πληροφορίες του FLASH, να έχει από τον περασμένο Δεκέμβριο καταθέσει την πρότασή της έχοντας απαντήσει στο ελληνικό RFI (Request For Information).

Γαλλική καινοτομία

Η γαλλική πρόταση αφορά τα υποβρύχια Blacksword Barracuda, που αποτελούν μια από τις πιο προηγμένες επιλογές διεθνώς. Τα Barracuda είναι γνωστά κυρίως ως πυρηνοκίνητα υποβρύχια του γαλλικού πολεμικού ναυτικού, ωστόσο η Naval Group έχει αναπτύξει και συμβατικές εκδόσεις για εξαγωγή, προσαρμοσμένες στις ανάγκες χωρών που δεν διαθέτουν πυρηνική πρόωση, όπως η Ελλάδα.

Το βασικό χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει τα νέα αυτά σχέδια είναι η υιοθέτηση τεχνολογιών αιχμής, με κυριότερο το σύστημα πρόωσης που χρησιμοποιεί μπαταρίες λιθίου, οι οποίες αλλάζουν τα δεδομένα στις επιχειρήσεις κάτω από την επιφάνεια. Η χρήση μπαταριών λιθίου χαρακτηρίζεται από πολλούς ως το «μέλλον των συμβατικών υποβρυχίων», με τη Naval Group να έχει στραφεί συστηματικά προς αυτή την τεχνολογία ήδη από το 2018.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά υποβρύχια, οι μπαταρίες λιθίου προσφέρουν σημαντικά μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση, επιτρέποντας υψηλότερες «αθόρυβες» ταχύτητες έως και 20 κόμβους και καλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία. Αυτό σημαίνει ότι ένα υποβρύχιο τύπου Barracuda μπορεί να κινηθεί πιο γρήγορα, να αλλάξει θέση άμεσα και να ανταποκριθεί σε δυναμικά σενάρια μάχης, κάτι που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μεγάλες θαλάσσιες περιοχές όπως η Ανατολική Μεσόγειος.

Το Barracuda μπορεί να παραμείνει σε αποστολή κάτω από τη θάλασσα, με τη χρήση μπαταριών λιθίου, για περισσότερες από 12 ημέρες, ενώ έχει τη δυνατότητα να αναδυθεί με ασφάλεια ώστε να επαναφορτίσει μέσα σε λίγες ώρες τις μπαταρίες του από την γενική γεννήτρια, ώστε να συνεχίσει την αποστολή του χωρίς επιστροφή σε βάση ή λιμάνι.

Σε αντίθεση, τα κλασικά diesel-electric υποβρύχια με την αναερόβια τεχνολογία AIP (Air Independent Propulsion) μπορούν να παραμένουν βυθισμένα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα χωρίς ανάγκη ανάδυσης, όμως η διαδικασία επαναφόρτισης τους είναι πιο περιοριστική επιχειρησιακά, καθώς απαιτείται επιστροφή στη βάση.

Συνολικά, τα Barracuda μπορούν για παράδειγμα να επιχειρούν για διάστημα 60 - 80 ημερών, προσφέροντας σημαντική ευελιξία και δυνατότητα εκτέλεσης πολλαπλών αποστολών σε συνδυασμό με το κατάλληλο οπλικό configuration (διαμόρφωση).

Βασικά χαρακτηριστικά

Με την Ολλανδία να έχει επιλέξει τα Barracuda συμβατικής πρόωσης για την αντικατάσταση των υποβρυχίων κλάσης Walrus, το γαλλικό υποβρύχιο των περίπου 3.000 τόνων με την βελτιωμένη υδροδυναμική θεωρείται ιδιαίτερα αθόρυβο, με τη σχεδίασή του να επιτρέπει αυξημένα επίπεδα ηχομόνωσης. Επιπλέον, διαθέτει προηγμένα συστήματα sonar, ικανά να εντοπίζουν στόχους ακόμη και όταν κινείται με υψηλή ταχύτητα.

Ακολουθώντας τη «γαλλική σχολή», αντίστοιχη με αυτή που εφαρμόστηκε και στις φρεγάτες FDI HN Belharra, τα Barracuda αποτελούν πλατφόρμες «χειρουργικής ακρίβειας» ικανές να:

• ελέγχουν θαλάσσιες περιοχές
• καταστρέφουν στόχους στην ξηρά
• υποστηρίζουν στρατηγικές αποστολές

Δυνατότητα στρατηγικού πλήγματος

Τα Blacksword Barracuda μπορούν να φέρουν ένα πλήρες φάσμα όπλων:

• πυραύλους cruise (στρατηγικά πλήγματα)
• αντιπλοϊκούς πυραύλους
• τορπίλες βαρέως τύπου
• νάρκες
• μέσα ειδικών επιχειρήσεων (όπως μη επανδρωμένα συστήματα)

Επιπλέον, οι αναλύσεις μετά την επίσημη παρουσίαση κάνουν λόγο για 6 τορπιλοσωλήνες. Ωστόσο, σημαντικότερο όλων είναι ότι μπορεί σε μία αποστολή να μεταφέρει έως και 30 βαρέα όπλα (μείγμα τορπιλών, πυραύλων και ναρκών).

Χρονοδιάγραμμα και ναυπήγηση

Πληροφορίες αναφέρουν ότι βασική επιδίωξη της ελληνικής πλευράς είναι το πρώτο υποβρύχιο να ενταχθεί στον Στόλο το 2034. Ωστόσο, όλα εξαρτώνται από την ημερομηνία υπογραφής της τελικής σύμβασης και κυρίως από το μοντέλο ναυπήγησης που θα επιλεγεί — είτε εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα είτε για παράδειγμα με το πρώτο υποβρύχιο να κατασκευάζεται στο εξωτερικό και τα επόμενα δύο στη χώρα μας, με την γαλλική πρόταση να είναι ανοικτή σε όλα τα ενδεχόμενα.

Συμμετοχή ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας

Η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Γαλλίας έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, δημιουργώντας ένα ευνοϊκό περιβάλλον για νέα εξοπλιστικά προγράμματα. Η Naval Group, ως βασικός γαλλικός αμυντικός όμιλος στον ναυπηγικό τομέα, επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη θετική συγκυρία.

Έχοντας ήδη αποκτήσει σημαντική παρουσία στην Ελλάδα μέσω του προγράμματος των φρεγατών Belharra, προχωρά σε ένα πιο ολοκληρωμένο μοντέλο συνεργασίας, με τη στρατηγική της να βασίζεται σε τρεις άξονες:

• Μεταφορά τεχνογνωσίας
• Τοπική βιομηχανική συμμετοχή
• Μακροχρόνια υποστήριξη συστημάτων

Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη προχωρήσει στην υπογραφή Μνημονίων Συνεργασίας με σημαντικούς ελληνικούς φορείς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, τα οποία διαθέτουν εκτεταμένη εμπειρία, με στόχο τη ναυπήγηση ή συναρμολόγηση υποβρυχίων στην Ελλάδα και τη μεταφορά τεχνογνωσίας.

Παράλληλα, η συνεργασία με τη METLEN (πρώην Mytilineos) αποσκοπεί στην ένταξη της ελληνικής βιομηχανίας στην εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς και στην υποστήριξη και συντήρηση των συστημάτων.

Τέλος, η Naval Group, επενδύοντας στην στρατηγική συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας που αναμένεται να ανανεωθεί τον επόμενο μήνα, και έχοντας τα τελευταία χρόνια έρθει σε επαφή με το εγχώριο αμυντικό οικοσύστημα μέσα από το επιτυχημένο - και εντός χρονοδιαγράμματος - πρόγραμμα των φρεγατών Belharra, επιδιώκει τη διεύρυνση του ελληνικού βιομηχανικού αποτυπώματος μέσω νέων συμφωνιών με εξειδικευμένες εταιρείες.