Νέο φάρμακο επιβραδύνει τη γήρανση των κυττάρων και υπόσχεται μακροζωία

Ένα νέο φάρμακο φαίνεται να επιβραδύνει τη γήρανση σε κύτταρα, ανοίγοντας νέους δρόμους στην έρευνα για τη μακροζωία. Πρόκειται για το Rapalink-1, που βρίσκεται ήδη σε κλινικές δοκιμές για την αντιμετώπιση του καρκίνου και δείχνει ότι μπορεί να παρατείνει τη διάρκεια ζωής των ζυμομυκήτων μέσω ενός μηχανισμού που συνδέει τον μεταβολισμό με την κύρια οδό γήρανσης των κυττάρων. Η ανακάλυψη αυτή δίνει νέες προοπτικές για το πώς τα φάρμακα, η διατροφή και οι μικροοργανισμοί του εντέρου μπορεί να επηρεάζουν τη μακροζωία.

Η σημασία της οδού TOR στην κυτταρική γήρανση

Στην καρδιά της μελέτης, που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature Communications Biology  βρίσκεται η οδός TOR (Target of Rapamycin), ένας βασικός ρυθμιστής ανάπτυξης και μεταβολισμού που υπάρχει σε όλα τα ζωντανά όντα, από ζύμες έως ανθρώπους. Η υπερδραστηριότητα του TORC1, μιας από τις δύο κύριες μορφές του TOR, συνδέεται με τον καρκίνο, τις μεταβολικές ασθένειες και τις νόσους γήρανσης. Το Rapalink-1 είναι μια εξελιγμένη μορφή της ραπαμυκίνης, ενός φαρμάκου γνωστού για την επιβράδυνση της γήρανσης, το οποίο στοχεύει πιο συγκεκριμένα το TORC1, μειώνοντας την υπερβολική ανάπτυξη των κυττάρων.

Όπως διαβάζουμε στο The Brighter Side News, σε πειράματα με ζυμομύκητες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το Rapalink-1 όχι μόνο επιβράδυνε την κυτταρική ανάπτυξη, αλλά επέτρεπε στα κύτταρα να συνεχίσουν τη διαίρεση με πιο ήπιο τρόπο, διατηρώντας παράλληλα την ικανότητά τους να επιβιώνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Το φάρμακο μείωσε την παραγωγή πρωτεϊνών και «αφύπνισε» μοριακές αλλαγές που κατευθύνουν τα κύτταρα στη διατήρηση ενέργειας και στην επιδιόρθωση βλαβών, δημιουργώντας ένα είδος «διακόπτη» που στρέφει το κύτταρο από την ανάπτυξη στη συντήρηση.

Τι έδειξαν οι αναλύσεις DNA

Μέσα από γενετικά πειράματα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι τα γονίδια που σχετίζονται με τη σύνθεση πρωτεϊνών ή τη λειτουργία των μιτοχονδρίων κάνουν τα κύτταρα πιο ευαίσθητα στο φάρμακο, ενώ όσα εμπλέκονται στην αυτοφαγία ή την αίσθηση θρεπτικών συστατικών βοηθούν τα κύτταρα να αντέχουν. Το Rapalink-1 προκάλεσε επίσης πιο εκτεταμένες αλλαγές στην έκφραση γονιδίων σε σύγκριση με τη ραπαμυκίνη, επηρεάζοντας πάνω από 500 γονίδια και ανοίγοντας νέες προοπτικές για την κατανόηση της κυτταρικής γήρανσης.

Μια ιδιαίτερη ανακάλυψη αφορά τα ένζυμα αγματινάσες, που εμπλέκονται στο μεταβολισμό του αμινοξέος αργινίνη. Η παρουσία τους φάνηκε να βοηθά στη διατήρηση χαμηλών επιπέδων TORC1, δημιουργώντας ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και μακροζωίας. Ακόμη και η προσθήκη μορίων αγματίνης ή πουτρεσκίνης στα κύτταρα επιμήκυνε τη διάρκεια ζωής τους, υποδεικνύοντας ότι αυτά τα προϊόντα του μεταβολισμού συμβάλλουν στην ίδια οδό μακροζωίας που ενεργοποιείται από το Rapalink-1.

Προοπτικές για ανθρώπινη υγεία

Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι μηχανισμοί αυτοί δεν περιορίζονται στις ζύμες. Το TOR, ο μεταβολισμός της αργινίνης και οι πολυαμίνες είναι κοινά σε πολλά είδη, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων. Η μελέτη ανοίγει νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη φαρμακευτικών και διατροφικών στρατηγικών που θα στοχεύουν στη μακροζωία και την υγεία του μεταβολισμού, αν και απαιτείται προσοχή πριν από οποιαδήποτε χρήση συμπληρωμάτων.