Νέο μήνυμα Χαμενεΐ στις ΗΠΑ: Δεν θα έχετε πλέον «ασφαλές καταφύγιο» στον Κόλπο

Με νέο μήνυμά του την Τρίτη 26 Μαΐου, ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, προειδοποίησε ότι οι χώρες του Κόλπου δεν θα λειτουργούν πλέον ως «ασπίδα» για τις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή, ενώ υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα διαθέτουν πλέον «ασφαλές καταφύγιο» στη Μέση Ανατολή.

Οι δηλώσεις δημοσιεύθηκαν μέσω του καναλιού του στο Telegram, σε μια περίοδο κατά την οποία Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση πλαισίου που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό της τρίμηνης σύγκρουσης μεταξύ των δύο πλευρών.

«Οι δείκτες του χρόνου δεν γυρίζουν πίσω και τα έθνη και τα εδάφη της περιοχής δεν θα χρησιμεύουν πλέον ως ασπίδα για τις αμερικανικές βάσεις. Η Αμερική δεν θα έχει πλέον ασφαλές καταφύγιο για το κακό ή για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή», έγραψε ο Χαμενεΐ.

Παράλληλα, αναφέρθηκε και στη νίκη του «άξονα αντίστασης» , συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, λέγοντας ότι οι ιρανικές δυνάμεις διδαχθήκαν ένα μάθημα στους Αμερικανούς και την «σιωνιστική οντότητα». Ο Χαμενεΐ κάλεσε τα ισλαμικά έθνη και άλλες χώρες να μοιραστούν κοινά συμφέροντα που θα διαμορφώσουν τη νέα τάξη πραγμάτων και το μέλλον της περιοχής και του κόσμου. «Με ειλικρίνεια και αγνότητα, προσκαλώ όλες τις ισλαμικές χώρες και κυβερνήσεις σε φιλία και συνεργασία για το κοινό καλό» έγραψε χαρακτηριστικά.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ανέλαβε την ηγεσία της χώρας τον Μάρτιο, μετά τον θάνατο του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε αεροπορικές επιδρομές που αποδίδονται σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ. Μέχρι στιγμής πάντως, ο νέος ανώτατος ηγέτης δεν έχει πραγματοποιήσει δημόσια εμφάνιση.

Νέο χτύπημα των ΗΠΑ στο Ιράν

Νέα αμερικανικά πλήγματα στο νότιο Ιράν ανακοίνωσε το βράδυ της Δευτέρας (25/5) η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), την ώρα που Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εξακολουθούν να μιλούν για πρόοδο στις επαφές τους με στόχο μια συμφωνία που θα μπορούσε να δώσει πιο μόνιμο τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, οι επιθέσεις στόχευσαν εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη που φέρονταν να ποντίζουν νάρκες, στο πλαίσιο «νόμιμης άμυνας» για την προστασία αμερικανικών δυνάμεων.

Όπως μεταδίδει το Reuters, η ανακοίνωση της CENTCOM ήρθε έπειτα από εβδομάδες αδιεξόδου, αλλά και αυξημένης κινητικότητας στο διπλωματικό πεδίο. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε εμφανιστεί το Σαββατοκύριακο αισιόδοξος ότι μια λύση είναι κοντά, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε από την Ινδία ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα μπορούσε να χρειαστεί ακόμη μερικές ημέρες, καθώς οι συζητήσεις επικεντρώνονται πλέον κυρίως στις ακριβείς διατυπώσεις του αρχικού κειμένου.

Στην Τεχεράνη, ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις στην περιοχή της Μπαντάρ Αμπάς, ενώ η κρατική τηλεόραση ανέφερε αργότερα πως η κατάσταση εξομαλύνθηκε και ότι βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για τα αίτια των εκρήξεων. Από αμερικανικής πλευράς, η CENTCOM υποστήριξε ότι επέδειξε «αυτοσυγκράτηση» παρά το γεγονός ότι η κατάπαυση του πυρός, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου, παραμένει εύθραυστη.

Στο μεταξύ, η εύθραυστη διπλωματική δυναμική δέχθηκε νέα πίεση και από το μέτωπο του Λιβάνου. Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ θα εντείνει τα πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ, υποστηρίζοντας ότι η οργάνωση συνεχίζει τις επιθέσεις παρά την εκεχειρία του Απριλίου. Σύμφωνα με το Reuters, η κλιμάκωση αυτή απειλεί να επηρεάσει αρνητικά και τις παράλληλες επαφές ΗΠΑ - Ιράν.

Και οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται...

Παρά τα νέα πλήγματα, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται. Υψηλόβαθμη ιρανική αντιπροσωπεία, στην οποία συμμετέχουν ο πρόεδρος της Βουλής και επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, βρίσκεται στη Ντόχα για συνομιλίες με την ηγεσία του Κατάρ. Σύμφωνα με το Reuters, στο επίκεντρο αυτών των συζητήσεων βρίσκονται το Στενό του Ορμούζ και το ζήτημα του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν από τα βασικά διακυβεύματα της κρίσης. Ο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι, κατά την αμερικανική θέση, «κάθε στενό πρέπει να είναι ανοικτό» και ότι το πέρασμα αυτό «θα ανοίξει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο». Η ασφυκτική πίεση στη ναυσιπλοΐα έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, αν και οι τιμές του πετρελαίου εμφάνισαν μικτή εικόνα μετά τις τελευταίες εξελίξεις, με το WTI να υποχωρεί και το Brent να κινείται ανοδικά.

Στο πυρηνικό ζήτημα, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να κρατούν διαφορετική ατζέντα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το ιρανικό απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου θα πρέπει είτε να μεταφερθεί στις ΗΠΑ είτε να καταστραφεί, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι η διαπραγμάτευση σε αυτή τη φάση επικεντρώνεται πρωτίστως στον τερματισμό του πολέμου και στο άνοιγμα του Ορμούζ, όχι σε μια πλήρη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Την ίδια ώρα, το διπλωματικό παρασκήνιο διευρύνεται και πέρα από τη Μέση Ανατολή. Το Πακιστάν και η Κίνα συνεχίζουν να εμφανίζονται υπέρ μιας πολιτικής λύσης, με το Πεκίνο να επαινεί δημοσίως τη μεσολαβητική προσπάθεια του Ισλαμαμπάντ στις επαφές ΗΠΑ - Ιράν.

Παρά τις θετικές δηλώσεις των τελευταίων ημερών, η εικόνα παραμένει αντιφατική: η διπλωματία συνεχίζεται, αλλά τα όπλα δεν έχουν σιγήσει. Αυτό σημαίνει ότι η πορεία προς μια συνολική συμφωνία εξακολουθεί να περνά μέσα από εύθραυστες ισορροπίες, τόσο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όσο και στο πεδίο.