Το ακριβό αδιέξοδο της Ουάσιγκτον απέναντι στο Ιράν

Παρά τους μήνες κλιμάκωσης, τις απειλές, τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και τη διεθνή πίεση, η μεγάλη εικόνα παραμένει εξαιρετικά σύνθετη και πολιτικά επικίνδυνη για τον Ντόναλντ Τραμπ. Δεν υπήρξε αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη. Το ιρανικό σύστημα εξουσίας όχι μόνο άντεξε, αλλά εμφανίζεται να διατηρεί τον έλεγχο, ακόμη και υπό συνθήκες πρωτοφανούς πίεσης.

Δεν υπάρχει επίσης κανένα σημάδι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να επηρεάσουν τη διαδοχή του επόμενου Ανώτατου Ηγέτη, ένα ζήτημα κρίσιμο για το μέλλον της Ισλαμικής Δημοκρατίας και την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή. Την ίδια ώρα, οι βασικοί πυλώνες της ιρανικής στρατηγικής ισχύος παραμένουν όρθιοι. Τα δίκτυα συμμάχων και πληρεξουσίων της Τεχεράνης από τον Λίβανο και το Ιράκ μέχρι την Υεμένη δεν διαλύθηκαν. Αντίθετα, σε αρκετές περιπτώσεις απέδειξαν ότι μπορούν ακόμη να λειτουργούν ως μοχλοί αποσταθεροποίησης και πίεσης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.

Το Ιράν παραμένει στρατιωτικά ισχυρό

Το ίδιο ισχύει και για το βαλλιστικό πρόγραμμα και την παραγωγή drones. Παρά τις πιέσεις της Δύσης, δεν φαίνεται να υπάρχουν ουσιαστικοί περιορισμοί που να αλλάζουν στρατηγικά τις δυνατότητες του Ιράν. Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο για το Ισραήλ και τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, που θεωρούν αυτά τα οπλικά συστήματα άμεση υπαρξιακή απειλή.

Στην πράξη, το μοναδικό χειροπιαστό αποτέλεσμα που φαίνεται να προκύπτει είναι μια συμφωνία για την υποβάθμιση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου εντός του Ιράν. Πρόκειται αναμφίβολα για μια σημαντική εξέλιξη όσον αφορά την αποτροπή μιας άμεσης πυρηνικής κρίσης. Ωστόσο, δύσκολα μπορεί να παρουσιαστεί ως στρατηγικός μετασχηματισμός της περιοχής ή ως δικαίωση του τεράστιου κόστους που προηγήθηκε. Ακόμη και η σοβαρή φθορά που υπέστη το ιρανικό ναυτικό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η Τεχεράνη εξουδετερώθηκε. Αντίθετα, ιστορικά, κράτη που αισθάνονται πιεσμένα και περικυκλωμένα συχνά γίνονται πιο απρόβλεπτα. Και ένα αποδυναμωμένο αλλά πολιτικά επιβιώσαν Ιράν μπορεί να επιλέξει ασύμμετρες κινήσεις υψηλού ρίσκου, ειδικά στα Στενά του Ορμούζ το πιο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.

Η απειλή διακοπής της ναυσιπλοΐας ή ακόμη και η περιορισμένη αποσταθεροποίηση της περιοχής αρκεί για να προκαλέσει σοκ στις αγορές ενέργειας, άνοδο στις τιμές πετρελαίου και αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Και όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία η Δύση προσπαθεί ήδη να διαχειριστεί πληθωρισμό, γεωπολιτικές κρίσεις και κοινωνική κόπωση.

Το πολιτικό κόστος για τον Τραμπ

Το πολιτικό κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι επίσης βαρύ. Οι εικόνες σύγκρουσης, οι απώλειες ανθρώπινων ζωών, η τεράστια οικονομική επιβάρυνση και οι αμφιβολίες συμμάχων και αντιπάλων για τη στρατηγική συνοχή της Ουάσιγκτον έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα στο αμερικανικό κύρος.

Και τελικά, το πιο δύσκολο ερώτημα αφορά τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ. Αν μετά από τόσο υψηλό κόστος το αποτέλεσμα είναι απλώς μια περιορισμένη πυρηνική συμφωνία και ένα πιο σκληρό, πιο καχύποπτο Ιράν, τότε ο Αμερικανός πρόεδρος θα χρειαστεί να εξηγήσει ποια ακριβώς ήταν η στρατηγική νίκη. Γιατί στη γεωπολιτική, το κρίσιμο δεν είναι μόνο τι καταστρέφεις. Είναι και τι αφήνεις πίσω σου. Και ήδη, αρκετοί στην Ουάσιγκτον αναρωτιούνται ποιος θα είναι ο επόμενος σταθμός αυτής της πολιτικής πίεσης και αντιπαράθεσης. Κάποιοι δείχνουν προς την Κούβα.