Οι ταινίες που μας έκαναν να πιστέψουμε στο θαύμα των Χριστουγέννων (και τελικά μας είπαν ψέματα)

Τα Χριστούγεννα του σινεμά είναι πάντα φωτεινά, γεμάτα αγάπη, επανενώσεις και θαύματα της τελευταίας στιγμής. Τα αληθινά Χριστούγεννα, όμως, σπάνια μοιάζουν έτσι. Κάπου ανάμεσα σε λαμπάκια, χιονισμένα παράθυρα και happy endings, ο κινηματογράφος μάς έμαθε να περιμένουμε περισσότερα απ’ όσα μπορεί να δώσει η πραγματικότητα. Κι αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Είναι όμως ένα μικρό, καλοδουλεμένο ψέμα.

Το σινεμά των γιορτών και η «υποχρέωση» της ευτυχίας

Οι χριστουγεννιάτικες ταινίες έχουν ένα κοινό μοτίβο. ;Oλα διορθώνονται μέχρι το τέλος. Οι παρεξηγήσεις λύνονται, οι μοναχικοί βρίσκουν παρέα, οι οικογένειες συμφιλιώνονται και αν χρειαστεί ένα θαύμα εμφανίζεται την τελευταία στιγμή.

Στην πραγματική ζωή, όμως, οι γιορτές συχνά μεγεθύνουν ό,τι ήδη υπάρχει: τη μοναξιά, τις απουσίες, τα οικονομικά άγχη, τις ρωγμές στις σχέσεις. Κι εκεί ακριβώς έρχεται το σινεμά να λειτουργήσει σαν παυσίπονο. Μας δείχνει πώς «θα έπρεπε» να είναι τα Χριστούγεννα. Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, γεννιέται η πίεση να τα ζήσουμε έτσι κι εμείς.

Home Alone: Όταν η οικογένεια επιστρέφει πάντα

Το Home Alone είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική χριστουγεννιάτικη ταινία όλων των εποχών. Ένα παιδί ξεχνιέται μόνο του, περνάει περιπέτειες, αλλά στο τέλος η οικογένεια επιστρέφει. Η μαμά φτάνει εγκαίρως. Η αγκαλιά αποκαθιστά τα πάντα.

Η αλήθεια;
Δεν επιστρέφουν όλοι. Δεν προλαβαίνουν όλοι. Και δεν κλείνουν όλες οι πληγές με ένα εισιτήριο της τελευταίας στιγμής. Το έργο μάς έμαθε ότι η αγάπη πάντα βρίσκει δρόμο. Η ζωή, πάλι, συχνά βρίσκει εμπόδια.

Love Actually: Όλοι αγαπούν κάποιον (εκτός από εμάς)

Το Love Actually έκανε γενιές να πιστέψουν ότι, τις γιορτές, η αγάπη είναι παντού. Στο αεροδρόμιο, στο γραφείο, στη διπλανή πόρτα, ακόμα και εκεί που δεν το περιμένεις.

Αυτό που δεν λέει η ταινία είναι ότι η αγάπη συχνά δεν είναι αμοιβαία, δεν είναι timing-friendly και δεν συνοδεύεται από μουσική υπόκρουση. Δεν έχει πάντα πινακίδες με δηλώσεις, ούτε χειροκροτήματα στο τέλος.

Κι όμως, κάθε Δεκέμβρη, πολλοί περιμένουν να συμβεί «κάτι». Κάποιο μήνυμα. Κάποια επανεμφάνιση. Κάποια ανατροπή. Και όταν δεν συμβαίνει, το κενό γίνεται πιο αισθητό.

The Holiday: Οι ζωές δεν αλλάζουν με μια ανταλλαγή σπιτιών

Στο The Holiday, δύο γυναίκες αλλάζουν σπίτια, χώρες και μέσα σε λίγες ημέρες αλλάζουν ζωή. Βρίσκουν έρωτα, νόημα, επανεκκίνηση.

Η πραγματικότητα είναι λιγότερο κινηματογραφική. Οι αλλαγές θέλουν χρόνο, κόπο και συχνά δεν ξεκινούν την 24η Δεκεμβρίου. Οι γιορτές δεν είναι reset. Είναι απλώς ημερομηνίες. Κι αυτό είναι κάτι που ο κινηματογράφος σπάνια παραδέχεται.

Elf: Η παιδικότητα ως λύση για όλα

Το Elf μας λέει ότι αν πιστέψεις αρκετά, αν τραγουδήσεις δυνατά και αν αγαπήσεις χωρίς όρους, όλα θα φτιάξουν. Είναι γλυκό. Είναι αστείο. Είναι όμως και επικίνδυνα απλοϊκό.

Γιατί στην ενήλικη ζωή, η αισιοδοξία από μόνη της δεν πληρώνει λογαριασμούς, δεν θεραπεύει απώλειες και δεν εξαφανίζει το άγχος. Παρ’ όλα αυτά, η ταινία μας θύμισε κάτι σημαντικό: ότι χάσαμε την παιδική ματιά, όχι επειδή μεγαλώσαμε, αλλά επειδή κουραστήκαμε.

Die Hard: Το απρόσμενο χριστουγεννιάτικο ψέμα

Ναι, είναι χριστουγεννιάτικη ταινία. Και όχι, δεν λύνει τίποτα. Το Die Hard απλώς μας έμαθε ότι τα Χριστούγεννα μπορούν να συμβούν ακόμα και μέσα στο χάος. Κι ίσως αυτή να είναι η πιο ειλικρινής του αλήθεια.

Γιατί χρειαζόμαστε αυτά τα ψέματα;

Οι χριστουγεννιάτικες ταινίες δεν μας κορόιδεψαν επίτηδες. Μας προσέφεραν παρηγοριά. Μας έδωσαν ένα καταφύγιο από μια πραγματικότητα που συχνά δεν αντέχεται εύκολα, ειδικά τις γιορτές.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι τις πιστέψαμε. Είναι ότι ξεχάσαμε πως είναι σενάρια. Όχι οδηγίες ζωής. Ισως, τελικά, το πιο τίμιο χριστουγεννιάτικο μήνυμα να μην είναι το «όλα θα πάνε καλά», αλλά το «δεν είσαι ο μόνος που δεν του πάνε όλα καλά». Και αυτό, όσο κι αν δεν χωράει εύκολα σε ταινία, είναι μια αλήθεια που αξίζει να ειπωθεί.