Oreshnik: Το όπλο-φόβητρο του Πούτιν στη Λευκορωσία – Όλη η Ευρώπη στην εμβέλεια του πυραύλου
Το Oreshnik σημαίνει «φουντουκιά» στα ρωσικά δεν είναι ένας κοινός βαλλιστικός πύραυλος. Τα τεχνικά του χαρακτηριστικά προκαλούν ίλιγγο στους αναλυτές.
Σε μια χρονική συγκυρία όπου οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία μοιάζουν να καρκινοβατούν, η Μόσχα επιλέγει να «δείξει τα δόντια της» στη Δύση. Η επίσημη ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου άμυνας για την τοποθέτηση του πυραυλικού συστήματος Oreshnik σε κατάσταση επιχειρησιακής επιφυλακής στο έδαφος της Λευκορωσίας δεν είναι απλώς μια τακτική στρατιωτική κίνηση, αλλά μια σαφή γεωπολιτική απειλή προς την Ευρώπη και κυρίως τους συμμάχους της Ουκρανίας.
Το όπλο είχε πλήξει για πρώτη φορά στόχους σε ουκρανικό έδαφος του Φθινόπωρο του 2024. Στην πορεία το μυστήριο λύθηκε και αποκαλύφθηκε ότι ο πύραυλος είναι μια τροποποιημένη συμβατική έκδοση ενός πυραύλου πολλαπλών κεφαλών που είναι δύσκολα ανασχέσιμος. Μάλιστα, οι Oreshnik με ελάχιστη εμβέλεια τα 700 χιλιόμετρα και μέγιστη τα 5.500 χιλιόμετρα από την Λευκορωσία που έχουν αναπτυχθεί θέτουν στο στόχαστρο όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο, όντας μια απειλή όχι προς την Ουκρανία αλλά προς την Ευρώπη.
Το «φάντασμα» του Κρίτσεφ-6
Σύμφωνα με δορυφορικές αναλύσεις της Planet Labs και ερευνητές του Ινστιτούτου Middlebury, που δημοσιεύει το πρακτορείο Reuters, η βάση που επιλέχθηκε είναι το πρώην στρατιωτικό αεροδρόμιο Κρίτσεφ-6 στην περιοχή Μογκίλεφ.
Η τοποθεσία, μόλις πέντε χιλιόμετρα από τα ρωσικά σύνορα, επιτρέπει στη Μόσχα να διατηρεί τον πλήρη έλεγχο του συστήματος, ενώ ταυτόχρονα το φέρνει αρκετά εκατοντάδες χιλιόμετρα πιο κοντά στις πρωτεύουσες του ΝΑΤΟ. Οι εργασίες ανακατασκευής που ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 2025 περιλάμβαναν θωρακισμένα καταφύγια και ειδικούς τερματικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς, τυπικούς για τις ρωσικές στρατηγικές πυραυλικές δυνάμεις.
Τεχνολογία που αψηφά την αναχαίτιση
Το Oreshnik (σημαίνει «φουντουκιά» στα ρωσικά) δεν είναι ένας κοινός βαλλιστικός πύραυλος. Πρόκειται για ένα σύστημα μέσου βεληνεκούς (IRBM) που αποτελεί μετεξέλιξη του προγράμματος RS-26 Rubezh. Τα τεχνικά του χαρακτηριστικά προκαλούν ίλιγγο στους αναλυτές.
-Αναπτύσσει ταχύτητες -όπως όλοι οι βαλλιστικοί πύραυλοι- που αγγίζουν τα Mach 10 (περίπου 12.350 χλμ./ώρα), γεγονός που καθιστά τον χρόνο αντίδρασης των αμυντικών συστημάτων σχεδόν μηδενικό.
-Ο πύραυλος φέρει πολλαπλά οχήματα επανεισόδου (MIRV). Στην επίθεση κατά του Ντνίπρο τον Νοέμβριο του 2024, εθεάθησαν έξι κεφαλές, η καθεμία από τις οποίες απελευθέρωσε έξι υποπυρομαχικά, δημιουργώντας ένα φαινόμενο «βροχής μετεωριτών» με τεράστια κινητική ενέργεια.
-Με εμβέλεια 5.500 χλμ., το Oreshnik μπορεί να πλήξει οποιοδήποτε σημείο της Ευρώπης σε λιγότερο από 15-20 λεπτά από τη στιγμή της εκτόξευσης.
Διπλωματία μέσω απειλών
Η ανάπτυξη του συστήματος στη Λευκορωσία έρχεται σε μια στιγμή που οι διαπραγματεύσεις Τραμπ-Ζελένσκι και οι επαφές με την Ευρώπη βρίσκονται σε οριακό σημείο. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν χρησιμοποιεί το Oreshnik ως «μπαλαντέρ» στη σκακιέρα των συνομιλιών, επιδιώκοντας να αποτρέψει περαιτέρω στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο.
Παρότι πρόκειται για ένα «πειραματικό» σύστημα, η ένταξή του σε κανονική υπηρεσία δείχνει ότι η Μόσχα έχει περάσει στη μαζική παραγωγή, όπως είχε προαναγγείλει ο Ρώσος πρόεδρος. Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο, πώς η αρχιτεκτονική ασφαλείας της ηπείρου έχει αλλάξει ανεπιστρεπτί, με ένα όπλο που μπορεί να φέρει είτε συμβατικές είτε πυρηνικές κεφαλές να βρίσκεται πλέον σε απόσταση αναπνοής από τα ανατολικά της σύνορα.
