Πέθανε ο Γιάννης Σκοπελίτης - Ο άνθρωπος πίσω από το θρυλικό καράβι των Μικρών Κυκλάδων

Η είδηση του θανάτου του Γιάννη Σκοπελίτη βύθισε στο πένθος την Αμοργό και τους ανθρώπους που γνώριζαν πως πίσω από ένα επώνυμο κρυβόταν μια ολόκληρη ιστορία της θάλασσας.

Η Ένωση Ξενοδόχων και Ιδιοκτητών Ενοικιαζόμενων Δωματίων Αμοργού ανακοίνωσε ότι, σε ένδειξη πένθους και σεβασμού προς τη μνήμη του εκλιπόντος και την οικογένειά του, ακυρώνεται το αποψινό γλέντι στα Κατάπολα, το οποίο ήταν προγραμματισμένο στο πλαίσιο του Αμοργιανού Φεστιβάλ.

«Η Ένωση Ξενοδόχων και Ιδιοκτητών Ενοικιαζόμενων Δωματίων Αμοργού εκφράζει τη βαθιά της θλίψη για την απώλεια του αγαπητού συμπολίτη μας, Ιωάννη Σκοπελίτη», αναφέρεται στην ανακοίνωση. «Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στους οικείους του και σε όλους όσοι είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν».

Για την Αμοργό, όμως, και για τις Μικρές Κυκλάδες, το όνομα Σκοπελίτης δεν είναι απλώς ένα όνομα ανθρώπου. Είναι ήχος μηχανής στο πέλαγος, είναι άφιξη στο λιμάνι, είναι σακιά με τρόφιμα, φάρμακα, δέματα, επιβάτες, μόνιμοι κάτοικοι και ταξιδιώτες που έβλεπαν το μικρό πλοίο να μπαίνει στο λιμάνι και ήξεραν ότι η σύνδεση με τον έξω κόσμο δεν είχε κοπεί.

Ένα όνομα, μια ιστορία

Ο Γιάννης Σκοπελίτης ανήκε σε μια οικογένεια που έγραψε τη δική της ιστορία στις άγονες γραμμές του Αιγαίου. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1950, η οικογένεια Σκοπελίτη συνέδεε τη Νάξο και την Αμοργό με τη Δονούσα, τα Κουφονήσια, τη Σχοινούσα και την Ηρακλειά, σε μια εποχή που οι Μικρές Κυκλάδες δεν ήταν ακόμη ο τουριστικός προορισμός που γνωρίζουμε σήμερα.

Η αρχή είχε γίνει από τον πατέρα του, τον Δημήτρη Σκοπελίτη, τον θρυλικό καπετάν Μήτσο. Με μικρά σκάφη, με επιδοτούμενα δρομολόγια, με ταχυδρομικές γραμμές και με εκείνη τη βαθιά νησιώτικη αίσθηση του καθήκοντος, ο καπετάν Μήτσος έβαλε τις βάσεις μιας θαλασσινής συνέχειας που ξεπέρασε την έννοια της οικογενειακής επιχείρησης.

Ο Γιάννης Σκοπελίτης συνέχισε αυτή τη διαδρομή. Μεγάλωσε μέσα στη θάλασσα, έμαθε από τον πατέρα του τα περάσματα, τα λιμάνια, τους καιρούς, τις δυσκολίες των προσεγγίσεων, την ευθύνη απέναντι σε ανθρώπους που δεν περίμεναν απλώς ένα πλοίο, αλλά την επόμενη ανάσα της καθημερινότητάς τους.

Σε παλαιότερη συνέντευξή του στην «Καθημερινή», είχε περιγράψει τη διαδρομή της οικογένειας: από τον «Πανορμίτη», το καΐκι που εξυπηρετούσε μία φορά την εβδομάδα την ταχυδρομική γραμμή Νάξου, Δονούσας, Κουφονησίου, Ηρακλειάς, Σχοινούσας και Αμοργού, μέχρι τα επόμενα σκάφη, τη «Μαριάννα», τον «Σκοπελίτη» και αργότερα το «Express Scopelitis».

Ο θρυλικός «Σκοπελίτης» των Μικρών Κυκλάδων

Το 1985, όπως είχε αφηγηθεί ο ίδιος, πήρε το βαποράκι που όλοι έμαθαν ως «Σκοπελίτη». Αρχικά λεγόταν «Σποράδες», όμως οι κάτοικοι των νησιών το φώναζαν ήδη με το όνομα της οικογένειας. Έτσι, το όνομα έγινε επίσημο.

Το 1998 ήρθε το «Express Scopelitis», το μικρό πλοίο που έμελλε να γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα καράβια του Αιγαίου. Με μήκος περίπου 45 μέτρα και δυνατότητα μεταφοράς επιβατών και οχημάτων, το πλοίο της Small Cyclades Lines έγινε για χρόνια η σταθερή σύνδεση της Νάξου και της Αμοργού με τις Μικρές Κυκλάδες.

Για τους ταξιδιώτες, ήταν η αρχή ή το τέλος μιας κυκλαδίτικης διαδρομής. Για τους κατοίκους, ήταν κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: το πλοίο που έφερνε προμήθειες, που μετέφερε ανθρώπους για δουλειές, για γιατρούς, για σχολεία, για οικογένειες, για ανάγκες που στην ηπειρωτική Ελλάδα μοιάζουν αυτονόητες, αλλά στα μικρά νησιά εξαρτώνται συχνά από ένα δρομολόγιο.

Ο «Σκοπελίτης» δεν έγινε θρύλος επειδή ήταν μεγάλος. Έγινε θρύλος επειδή ήταν εκεί. Χειμώνα και καλοκαίρι, με μπουνάτσες και με δύσκολους καιρούς, στα λιμάνια όπου η προσέγγιση απαιτούσε εμπειρία, ψυχραιμία και βαθιά γνώση της θάλασσας. Δεν είναι λίγες οι φορές που έγιναν viral τα βίντεο με τον θρυλικό «Σκοπελίτη» να δαμάζει τα μποφόρ και τα κύματα του Αιγαίου, προκειμένου να φτάσει στον προορισμό του. 

«Το πέλαγος το ταξιδεύεις»

Ο Γιάννης Σκοπελίτης είχε μιλήσει με απλότητα για αυτό που οι περισσότεροι αντιμετωπίζουν με δέος. «Το πέλαγος το ταξιδεύεις», είχε πει, εξηγώντας πως το πιο δύσκολο δεν είναι πάντα η ανοιχτή θάλασσα, αλλά τα λιμάνια, οι άνεμοι, οι προσεγγίσεις, η απόφαση της στιγμής.

Αυτή η φράση συμπυκνώνει έναν ολόκληρο τρόπο ζωής. Τη ναυτοσύνη που αποδεικνύεται στην πράξη. Τη γνώση που περνάει από γενιά σε γενιά. Την ευθύνη ενός καπετάνιου και μιας οικογένειας απέναντι σε νησιά που για δεκαετίες ζούσαν με τον ρυθμό των δρομολογίων.

Ο «Σκοπελίτης» δεν ήταν ποτέ απλώς ένα μέσο μεταφοράς. Ήταν μέρος της ιστορίας των Μικρών Κυκλάδων. Η άφιξή του σήμαινε ότι το νησί δεν είναι μόνο του. Η αναχώρησή του άφηνε πίσω εκείνο το γνώριμο αίσθημα του πελάγους: μια γραμμή στον ορίζοντα και την υπόσχεση ότι θα επιστρέψει.

Η συμβολή της οικογένειας Σκοπελίτη στην ακτοπλοϊκή σύνδεση των Μικρών Κυκλάδων θεωρείται καθοριστική και για την καθημερινότητα των κατοίκων, αλλά και για τη σταδιακή ένταξη νησιών όπως η Δονούσα, η Ηρακλειά, η Σχοινούσα και τα Κουφονήσια στον τουριστικό χάρτη.

Πριν οι Μικρές Κυκλάδες γίνουν εικόνες σε ταξιδιωτικά αφιερώματα και προορισμοί για όσους αναζητούν την «άλλη» Ελλάδα, υπήρχε μια δύσκολη γραμμή, με λίγους επιβάτες, πολλές ανάγκες και ακόμη περισσότερη επιμονή. Σε αυτή τη γραμμή, το όνομα Σκοπελίτης έγινε συνώνυμο της συνέπειας.