Social media: Στα πλοκάμια της ψηφιακής εξάρτησης οι νέοι - «Προσοχή, εθισμός σαν τo κάπνισμα»

Τα social media και η ανεξέλεγκτη χρήση smartphones αποτελούν πλέον σοβαρή απειλή για την υγεία παιδιών και εφήβων, αντίστοιχη -σύμφωνα με κορυφαίους γιατρούς- με το κάπνισμα.

Όπως αναφέρει σε άρθρο του το Sky News, η Ακαδημία των Βασιλικών Ιατρικών Κολεγίων (Academy of Medical Royal Colleges) προειδοποιεί ότι η υπερβολική έκθεση σε ψηφιακές πλατφόρμες έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνει μια νέα γενιά με αυξημένους κινδύνους για σωματική και ψυχική υγεία.

Η παρέμβαση κατατέθηκε στο πλαίσιο κυβερνητικής διαβούλευσης που εξετάζει ακόμη και απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 16 ετών.

Σοκαριστικά στοιχεία: βία, πορνογραφία και νυχτερινή χρήση

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι γιατροί:

• Έως και 50% των παιδιών 13–14 ετών έχουν δει βίντεο αποκεφαλισμού online
• Η πρώτη επαφή με πορνογραφικό περιεχόμενο γίνεται περίπου στα 13 έτη
• Το 59% την αντιμετωπίζει τυχαία μέσα από αλγορίθμους
• Έως και 24% της χρήσης social media (8–14 ετών) γίνεται μεταξύ 21:00 και 05:00

Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα παιδιά συχνά δεν αναζητούν ενεργά τέτοιο υλικό, αλλά «τροφοδοτούνται» από αλγόριθμους που σταδιακά ενισχύουν όλο και πιο ακραίο περιεχόμενο.

Δεν είναι μόνο η μυωπία... Ακραίες συμπεριφορές και ψυχικές επιπτώσεις

Το υπόμνημα περιλαμβάνει ανησυχητικές αναφορές για τις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης:

• Αύξηση της μυωπίας σε εφήβους
• Περιστατικά εθισμού σε βίαιο περιεχόμενο
• Επικίνδυνες συμπεριφορές μετά από online βίντεο οδηγιών
• Πρόωρη έκθεση σε πορνογραφία με ψυχολογικές συνέπειες

Οι γιατροί υπογραμμίζουν ότι η πραγματική κλίμακα του προβλήματος παραμένει υποεκτιμημένη, καθώς δεν υπάρχει συστηματική καταγραφή δεδομένων.

Οι ειδικοί προειδοποιούν: «Εθισμός όπως τα ναρκωτικά και το κάπνισμα» 

Στο πιο αιχμηρό σημείο της έκθεσης, η Ακαδημία περιγράφει την κατάσταση ως εξής: «Η ουσία εξάρτησης των παιδιών σήμερα δεν είναι μόνο παράνομες ουσίες, αλλά το ίδιο το περιεχόμενο που καταναλώνουν 24/7 μέσω των κινητών τηλεφώνων».

Οι γιατροί παρομοιάζουν τη σημερινή κατάσταση με προηγούμενες δημόσιες κρίσεις υγείας, όπως το κάπνισμα και η χρήση ζωνών ασφαλείας, υποστηρίζοντας ότι η επιστημονική ένδειξη κινδύνου ήταν ήδη ορατή αλλά αγνοήθηκε για χρόνια.

Δράση τώρα! Παρέμβαση από πολλούς φορείς

Η έκθεση ασκεί πίεση στις κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση, κατηγορώντας τες ότι μέχρι τώρα έχουν κινηθεί ανεπαρκώς.

Παράλληλα, ζητείται συνεργασία μεταξύ γιατρών, εκπαιδευτικών και κοινωνικών λειτουργών για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που — όπως τονίζεται — δεν μπορεί να λυθεί από έναν μόνο φορέα.

Μια νέα δημόσια υγειονομική πρόκληση

Η συζήτηση πλέον μετατοπίζεται από την απλή «χρήση οθονών» σε κάτι βαθύτερο: τον τρόπο που τα social media επηρεάζουν και διαμορφώνουν τις συμπεριφορές, τις συνήθειες και τη ψυχική υγεία από πολύ μικρή ηλικία.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει πρόβλημα, αλλά πόσο γρήγορα θα υπάρξει πολιτική αντίδραση.