«Σταμάτησα να βλέπω τις ειδήσεις και δεν έχω άγχος»: Γιατί ο κόσμος γυρίζει την πλάτη στην ενημέρωση
Σε παγκόσμιο trend μετατρέπεται η «αποχή από τις ειδήσεις» - Τι είναι το doomscrolling, γιατί συμβαίνει και πώς μπορούμε να το αποφύγουμε.
Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την άμεση πρόσβαση στην ενημέρωση. Βασικά... πιο άμεση δεν γίνεται. Πλέον έχουμε φτάσει στο σημείο κάθε γεγονός που αποτελεί είδηση να φτάνει μπροστά στους (είτε μικρούς είτε μεγάλους) δέκτες μας, κυριολεκτικά μέσα σε δευτερόλεπτα.
Ωστόσο, όπως αναφέρει δημοσίευμα του Guardian, για ολοένα και περισσότερους ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, αυτή η υπερπληθώρα ειδήσεων δεν αποτελεί ευλογία αλλά ένα σημαντικό πρόβλημα. Είναι χαρακτηριστικό πως έρευνες δείχνουν ότι οι πολίτες αρχίζουν να απομακρύνονται συνειδητά από τις ειδήσεις, καθώς η συνεχής ροή πληροφοριών προκαλεί κόπωση, άγχος και δυσπιστία προς τα μέσα ενημέρωσης.
Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του Reuters Institute, που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο, το 40% των ερωτηθέντων σε σχεδόν 50 χώρες δηλώνει ότι αποφεύγει συχνά ή μερικές φορές τις ειδήσεις – ένα ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το 29% το 2017. Στις ΗΠΑ το ποσοστό φτάνει το 42%, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο το 46%. Ο βασικός λόγος που δηλώνεται είναι η αρνητική επίδραση στην ψυχολογία.
Η Αμερικανίδα συνταξιούχος Μαρντέτ Μπαρ, από την Αριζόνα, εξηγεί: «Από τότε που σταμάτησα να παρακολουθώ ειδήσεις, δεν έχω αυτό το άγχος. Υπήρχαν βράδια που ξυπνούσα στις 2 ή 3 τα ξημερώματα αναστατωμένη για κάτι που συνέβαινε στον κόσμο, το οποίο δεν μπορούσα να ελέγξω».
Παρόμοια είναι η εμπειρία του Τζούλιαν Μπάρετ, Βρετανού επαγγελματία στο μάρκετινγκ, ο οποίος μετά την πανδημία διέγραψε τις περισσότερες εφαρμογές ενημέρωσης από το κινητό του και άρχισε να αποφεύγει συστηματικά τα τηλεοπτικά δελτία. Μάλιστα δημιούργησε και κοινότητα στο Reddit με τίτλο r/newsavoidance για να συζητούν οι χρήστες τα υπέρ και τα κατά αυτής της στάσης.
Γιατί συμβαίνει αυτό
Οι λόγοι αποχής ποικίλλουν: Η υπερβολική κάλυψη πολέμων και κρίσεων, η αίσθηση ότι «δεν μπορείς να κάνεις κάτι» με την πληροφορία, αλλά και η απώλεια εμπιστοσύνης στα ΜΜΕ. Έρευνες συνδέουν την υπερβολική έκθεση σε ειδήσεις με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και συμπτωμάτων μετατραυματικού στρες, ιδιαίτερα όταν προβάλλονται σκληρές εικόνες και μάλιστα σε καθημερινή συχνότητα (μία συνήθεια που φέρει αγγλιστί τον όρο doomscrolling).
Η καθηγήτρια ψυχολογίας Ροξάν Κοέν Σίλβερ, από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, σημειώνει ότι η συνεχής έκθεση σε αρνητικές ειδήσεις μέσω τηλεόρασης και social media εντείνει τα ψυχολογικά συμπτώματα. «Οι άνθρωποι μπορούν να παραμένουν ενημερωμένοι χωρίς να κάνουν doomscrolling», ανέφερε χαρακτηριστικά η Σίλβερ.
Η ίδια αποφεύγει να παρακολουθεί βίντεο ή εικόνες στην τηλεόραση και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενώ περιορίζει την ενημέρωσή της σε γραπτά κείμενα.
Πλήρης ή μερική αποχή από τις ειδήσεις;
Ωστόσο, ειδικοί τονίζουν ότι δεν είναι το ίδιο η πλήρης αποχή από την ενημέρωση με τον περιορισμό της. Ο Μπέντζαμιν Τοφ, διευθυντής του Minnesota Journalism Center, εξηγεί: «Η μετρημένη κατανάλωση ειδήσεων είναι απολύτως υγιής. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η πλήρης αποχή οδηγεί σε αποστασιοποίηση από τα κοινά και μειωμένη συμμετοχή στη δημοκρατική ζωή».
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η τάση αυτή είναι εντονότερη στους νέους, τις γυναίκες και τα χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα. Και αυτό, όπως προειδοποιούν οι ερευνητές, εγκυμονεί κινδύνους για την πολιτική συμμετοχή και την κοινωνική συνοχή.
Η εμπειρία, πάντως, δείχνει ότι η λύση ίσως να βρίσκεται στη «συνειδητή κατανάλωση ειδήσεων». Συγκεκριμένα χρονικά παράθυρα ενημέρωσης, επιλογή αξιόπιστων πηγών, περιορισμός των ειδοποιήσεων και αποφυγή της αδιάκοπης «καταβύθισης» στην ειδησεογραφία.
