Σύνδρομο CKM: Η σιωπηλή απειλή που συνδέει καρδιά, νεφρούς και μεταβολισμό

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Ένα νέο σύνδρομο, που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν καν ότι υπάρχει, φαίνεται πως αφορά τη συντριπτική πλειονότητα των ενηλίκων στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA), περίπου το 90% των Αμερικανών βρίσκεται σε κάποιο στάδιο του συνδρόμου CKM (Καρδιαγγειακό-Νεφρικό-Μεταβολικό), μιας κατάστασης που συνδέει την παχυσαρκία, τον διαβήτη, τη νεφρική νόσο και τα καρδιαγγειακά προβλήματα.

Σύμφωνα με την Washington Post, η Σούζαν Γκίλκριστ, προληπτική καρδιολόγος και επιδημιολόγος, υποδέχεται καθημερινά ασθενείς στην Κλινική Καρδιαγγειακού-Νεφρικού-Μεταβολικού Συνδρόμου (CKM) του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας, οι οποίοι δεν γνωρίζουν τι είναι το CKM ούτε γιατί έχουν παραπεμφθεί εκεί.

Και αυτό δεν προκαλεί έκπληξη. Ο όρος CKM syndrome καθιερώθηκε μόλις το 2023 από την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (American Heart Association - AHA). Παρά το γεγονός ότι εκτιμάται πως περίπου 9 στους 10 Αμερικανούς ενήλικες πάσχουν από αυτό, οι περισσότεροι δεν έχουν ακούσει ποτέ τον συγκεκριμένο όρο.

Το σύνδρομο CKM δεν αποτελεί μία μεμονωμένη ασθένεια, αλλά έναν ευρύτερο όρο που περιγράφει τη στενή σχέση μεταξύ των καρδιαγγειακών παθήσεων, της νεφρικής νόσου και των μεταβολικών διαταραχών, όπως ο διαβήτης και η παχυσαρκία.

Όπως εξηγεί ο καρδιολόγος Μουθία Βαντουγκαναντάν, από το νοσοκομείο Brigham and Women's Hospital, οι γιατροί γνώριζαν εδώ και χρόνια ότι πολλοί ασθενείς εμφανίζουν περισσότερες από μία από αυτές τις παθήσεις ταυτόχρονα. Πλέον, όμως, έχει γίνει σαφές ότι οι ίδιοι παράγοντες κινδύνου —το αυξημένο σωματικό βάρος, η υπέρταση, το αυξημένο σάκχαρο, η δυσλιπιδαιμία και η μειωμένη νεφρική λειτουργία— συμβάλλουν ταυτόχρονα στην εμφάνιση και εξέλιξη και των τριών κατηγοριών νοσημάτων.

Το θετικό είναι ότι πολλές από τις ίδιες θεραπευτικές παρεμβάσεις μπορούν να προστατεύσουν ταυτόχρονα καρδιά, νεφρούς και μεταβολισμό.

Πώς εξελίσσεται το σύνδρομο CKM

Οι ειδικοί χωρίζουν το σύνδρομο σε τέσσερα στάδια, τα οποία αποτυπώνουν τη σταδιακή επιδείνωση της υγείας και την αύξηση του κινδύνου για καρδιαγγειακά επεισόδια ή νεφρική ανεπάρκεια.

Στάδιο 1

Περιλαμβάνει άτομα με αυξημένο λιπώδη ιστό. Αυτό σημαίνει δείκτη μάζας σώματος (BMI) άνω του 25 ή περίμετρο μέσης μεγαλύτερη από 88 εκατοστά στις γυναίκες και 102 εκατοστά στους άνδρες. Περιλαμβάνονται επίσης άτομα που μπορεί να μην είναι εμφανώς υπέρβαρα, αλλά παρουσιάζουν διαταραχές στον μεταβολισμό της γλυκόζης, όπως ο προδιαβήτης.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο BMI από μόνος του δεν είναι πάντοτε αξιόπιστος, καθώς δεν ξεχωρίζει τη μυϊκή μάζα από το λίπος. Για τον λόγο αυτό αξιολογείται μαζί με άλλους δείκτες.

Στάδιο 2

Σε αυτό το στάδιο εμφανίζονται οι μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με το αυξημένο λίπος, όπως:

• αυξημένα τριγλυκερίδια,
• υψηλή αρτηριακή πίεση,
• μεταβολικό σύνδρομο,
• σακχαρώδης διαβήτης,
• χρόνια νεφρική νόσος.

Οι περισσότεροι ασθενείς δεν παρουσιάζουν ακόμη συμπτώματα και η διάγνωση γίνεται συνήθως μέσω αιματολογικών εξετάσεων κατά τον τακτικό προληπτικό έλεγχο.

Στάδιο 3

Περιλαμβάνει όσους έχουν ήδη αναπτύξει υποκλινική καρδιαγγειακή νόσο, όπως αθηροσκλήρωση ή καρδιακή ανεπάρκεια, καθώς και όσους αντιμετωπίζουν πολύ υψηλό κίνδυνο νεφρικής νόσου ή έχουν πιθανότητα άνω του 20% να εμφανίσουν σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Η νόσος μπορεί να παραμένει «σιωπηλή», γι' αυτό η διάγνωση γίνεται ύστερα από εξειδικευμένες εξετάσεις.

Στάδιο 4

Αφορά τους ασθενείς που έχουν ήδη υποστεί:

• εγκεφαλικό επεισόδιο,
• καρδιακή ανεπάρκεια,
• στεφανιαία νόσο,
• περιφερική αρτηριοπάθεια,
• κολπική μαρμαρυγή.

Πρόκειται για το πιο σοβαρό στάδιο του συνδρόμου, με ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο νέων καρδιαγγειακών επιπλοκών.

Γιατί το αυξημένο βάρος αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου

Το αυξημένο βάρος από μόνο του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος είναι άρρωστος. Ωστόσο, μπορεί να αποτελεί την αφετηρία μιας αλυσίδας προβλημάτων.

Ιδιαίτερα επικίνδυνο θεωρείται το λίπος που συγκεντρώνεται στην κοιλιά και συνοδεύεται από αυξημένο σάκχαρο. Το λεγόμενο «μεταβολικά επικίνδυνο» λίπος απελευθερώνει φλεγμονώδεις ουσίες στην κυκλοφορία του αίματος και ενεργοποιεί συνεχώς τον οργανισμό σε κατάσταση στρες.

Αυτό οδηγεί σε:

• αύξηση της αρτηριακής πίεσης,
• αύξηση των λιπιδίων του αίματος,
• αντίσταση στην ινσουλίνη,
• ακόμη υψηλότερο σάκχαρο.

Η υπέρταση και το αυξημένο σάκχαρο προκαλούν σταδιακές βλάβες στα μικρά αγγεία των νεφρών, μειώνοντας την ικανότητά τους να αποβάλλουν υγρά και άχρηστες ουσίες. Η κατακράτηση υγρών επιβαρύνει περαιτέρω την καρδιά, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια ή νεφρική δυσλειτουργία.

Γιατί τώρα γίνεται τόσο συχνή διάγνωση

Το πλαίσιο του CKM θεσπίστηκε μόλις το 2023, ενώ οι πρώτες επίσημες οδηγίες για τη διάγνωση και την αντιμετώπισή του δημοσιεύθηκαν τον Ιούνιο του 2026.

Το γεγονός ότι αφορά το 90% των Αμερικανών δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή.

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, ο στόχος είναι να εντοπιστούν εγκαίρως όσοι βρίσκονται σε κίνδυνο ώστε να προληφθεί η εξέλιξη της νόσου.

Μάλιστα, οι οδηγίες περιγράφουν ακόμη και ένα «Στάδιο 0», στο οποίο ανήκει το υπόλοιπο 10% του πληθυσμού. Τα άτομα αυτά δεν εμφανίζουν ακόμη παράγοντες κινδύνου, όμως μπορεί να αναπτύξουν το σύνδρομο αν δεν ακολουθούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής.

Γιατί αφορά τόσο μεγάλο μέρος του πληθυσμού

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο σύγχρονος τρόπος ζωής ευνοεί την ανάπτυξη του CKM.

Η πολύωρη εργασία, η έλλειψη ύπνου, η κακή διατροφή και η περιορισμένη σωματική άσκηση αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο. Επιπλέον, περίπου το 20% των ενηλίκων στις ΗΠΑ εξακολουθεί να χρησιμοποιεί προϊόντα καπνού, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Ρόλο παίζει και το περιβάλλον στο οποίο ζει κάποιος. Η περιορισμένη πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα, η έλλειψη χώρων άθλησης ή η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση δυσκολεύουν τη διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής.

Πώς αντιμετωπίζεται

Στα πρώτα στάδια, η θεραπεία βασίζεται κυρίως στην αλλαγή των καθημερινών συνηθειών.

Οι ειδικοί συστήνουν:

• μεσογειακή διατροφή,
• τακτική σωματική άσκηση,
• διακοπή του καπνίσματος,
• ποιοτικό ύπνο,
• οργανωμένα προγράμματα απώλειας βάρους όταν χρειάζεται.

Παράλληλα, εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται φάρμακα όπως:

• μετφορμίνη για τον διαβήτη,
• στατίνες για τη χοληστερόλη,
• αναστολείς ACE για την υπέρταση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι νεότερες θεραπείες, όπως τα φάρμακα GLP-1, που βοηθούν στην απώλεια βάρους και τη ρύθμιση του σακχάρου, προσφέροντας παράλληλα προστασία στην καρδιά και στους νεφρούς.

Αποτελεσματικοί θεωρούνται επίσης οι αναστολείς SGLT2, οι οποίοι συμβάλλουν στην αποβολή του σακχάρου μέσω των ούρων, μειώνουν τις νοσηλείες λόγω καρδιακής ανεπάρκειας και προστατεύουν τη νεφρική λειτουργία, καθώς και οι νεότεροι ανταγωνιστές των υποδοχέων αλατοκορτικοειδών (nsMRAs), που περιορίζουν την κατακράτηση υγρών και ωφελούν τόσο τους νεφρούς όσο και την καρδιά.

Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, η σύγχρονη ιατρική διαθέτει πλέον θεραπείες που δεν αντιμετωπίζουν μόνο έναν παράγοντα κινδύνου, αλλά προστατεύουν ταυτόχρονα πολλαπλά ζωτικά όργανα, προσφέροντας καλύτερη ποιότητα ζωής και μειώνοντας τις νοσηλείες και τη θνησιμότητα.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google