Τα βιντεοπαιχνίδια αυξάνουν τη νοημοσύνη των παιδιών - Τα social media όχι

Για χρόνια, τα videogames αντιμετωπίζονταν ως μια συνήθεια που «αποβλακώνει» τα παιδιά και αποσπά την προσοχή τους από το σχολείο και τη μάθηση. Ωστόσο, νεότερα επιστημονικά δεδομένα έρχονται να αμφισβητήσουν αυτή τη βεβαιότητα, δείχνοντας ότι η ενασχόληση με το gaming μπορεί να συνδέεται με μικρή αλλά μετρήσιμη βελτίωση στην ευφυΐα των παιδιών.

Τι ακριβώς εξέτασε η έρευνα

Όπως αναφέρεται στο PsyPost, η έρευνα επικεντρώθηκε σε παιδιά ηλικίας 9 και 10 ετών και εξέτασε πώς περνούν τον χρόνο τους μπροστά σε οθόνες: τηλεόραση, διαδικτυακά βίντεο, κοινωνικά δίκτυα και βιντεοπαιχνίδια. Οι ερευνητές κατέγραψαν όχι μόνο τις ώρες χρήσης, αλλά και στοιχεία που συχνά αγνοούνται σε παρόμοιες μελέτες, όπως το κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον και τις γενετικές διαφορές, ώστε τα αποτελέσματα να είναι πιο αξιόπιστα.

Τα παιδιά που συμμετείχαν ανέφεραν ότι περνούσαν κατά μέσο όρο αρκετές ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες, με τα βιντεοπαιχνίδια να καταλαμβάνουν περίπου μία ώρα από τον συνολικό χρόνο. Δύο χρόνια αργότερα, οι επιστήμονες επανεξέτασαν περισσότερα από τα μισά παιδιά για να διαπιστώσουν αν υπήρξαν αλλαγές στις γνωστικές τους επιδόσεις. Εκεί φάνηκε κάτι ενδιαφέρον: όσα αφιέρωναν περισσότερο χρόνο στα παιχνίδια σε σχέση με τον μέσο όρο εμφάνισαν μεγαλύτερη άνοδο στον δείκτη νοημοσύνης τους.

Μικρή αλλά στατιστικά σημαντική αύξηση 

Η διαφορά δεν ήταν εντυπωσιακή, ούτε αρκετή για να αποδείξει ότι τα παιχνίδια «αυξάνουν» από μόνα τους την εξυπνάδα. Ήταν όμως στατιστικά σημαντική και ξεχώριζε σε σύγκριση με άλλες μορφές οθόνης. Αντίθετα, η τηλεόραση και τα κοινωνικά δίκτυα δεν φάνηκε να συνδέονται ούτε θετικά ούτε αρνητικά με τις νοητικές επιδόσεις των παιδιών στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Οι δοκιμασίες στις οποίες βασίστηκε η αξιολόγηση περιλάμβαναν κατανόηση κειμένου, οπτικοχωρική αντίληψη, μνήμη, ευελιξία σκέψης και ικανότητα αυτοελέγχου. Πρόκειται δηλαδή για δεξιότητες που σχετίζονται με την καθημερινή μάθηση και τη σχολική επίδοση, αλλά και με την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτό ενισχύει την ιδέα πως η νοημοσύνη δεν είναι κάτι απόλυτα σταθερό, αλλά μπορεί να επηρεάζεται από εμπειρίες και δραστηριότητες.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι η μελέτη προσπάθησε να διορθώσει αδυναμίες παλαιότερων ερευνών. Πολλές από αυτές βασίζονταν σε μικρό αριθμό παιδιών ή αγνοούσαν παράγοντες όπως το οικογενειακό υπόβαθρο και τη γενετική προδιάθεση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα αντικρουόμενα συμπεράσματα, τα οποία συχνά τροφοδοτούσαν φόβους γύρω από τον χρόνο μπροστά σε οθόνες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η εικόνα εμφανίζεται πιο ισορροπημένη.

Γιατί τα αποτελέσματα προκαλούν συζήτηση

Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες εφιστούν την προσοχή, ώστε να μην υπάρξουν παρερμηνείες. Επισημαίνουν πως η έρευνα δεν εξέτασε πώς επηρεάζουν τα παιχνίδια τον ύπνο, τη σωματική άσκηση, την ψυχική υγεία ή τη σχολική συμπεριφορά των παιδιών. Επίσης, δεν έγινε διάκριση ανάμεσα σε διαφορετικά είδη παιχνιδιών, κάτι που θα μπορούσε να αλλάξει την εικόνα, καθώς άλλα απαιτούν γρήγορη σκέψη και στρατηγική και άλλα παθητική ενασχόληση.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι τα videogames δεν είναι από τη φύση τους επιβλαβή. Όπως φαίνεται, το πώς και με τι ασχολείται ένα παιδί παίζει μεγαλύτερο ρόλο από τον απλό αριθμό των ωρών. Τα βιντεοπαιχνίδια, όταν εντάσσονται με μέτρο στην καθημερινότητα, ίσως λειτουργούν ως ένα ακόμη εργαλείο εξάσκησης του μυαλού, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αντικαθιστούν το διάβασμα, το παιχνίδι εκτός σπιτιού ή την κοινωνική επαφή.