Τι είναι η σαλμονέλα και πώς μπορείτε να προστατευθείτε

Δεκάδες είναι τα κρούσματα με σαλμονέλα τις τελευταίες μέρες στη Λαμία που έχουν οδηγηθεί στο νοσοκομείο, προκειμένου να τους παρασχεθεί υγειονομική περίθαλψη. 

Τι είναι, όμως, ακριβώς, η σαλμονέλα που διαβάζουμε στα δημοσιεύματα και που έχει οδηγήσει τους ειδικούς να μιλούν ότι θα μπορούσε να σημάνει κίνδυνο για την ευρύτερη δημόσια υγεία;

Τι είναι η σαλμονέλα και πώς μολύνεσαι

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η σαλμονέλα, ή πιο σωστά η σαλμονέλωση, πρόκειται για λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο σαλμονέλα και συνήθως οι ασθενείς την παθαίνουν από κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων ωμών ή ατελώς μαγειρεμένων, ζωικής κυρίως προέλευσης. Μπορεί όμως να προκληθεί και από άλλα τρόφιμα, όπως λαχανικά, φρούτα και οστρακοειδή που μπορεί να έχουν μολυνθεί από την επαφή τους με κοπριά ή μέσω αποβλήτων στο νερό.

Τα τρόφιμα είναι επίσης δυνατό να επιμολυνθούν στον χώρο της παρασκευής τους είτε μέσω μολυσμένου χειριστή τροφίμων που δεν τηρεί τους κανόνες υγιεινής, είτε μέσω μολυσμένων επιφανειών ή σκευών, ή από την αποθήκευσή τους μαζί με μολυσμένα τρόφιμα, κυρίως ωμά.

Τέλος, ένα άτομο είναι δυνατόν να μολυνθεί με σαλμονέλα και από την επαφή του με μολυσμένα κατοικίδια ζώα. Σπανιότερα, μπορεί να συμβεί μετάδοση από άτομο σε άτομο, χωρίς ενδιάμεσο τρόφιμο, όταν δεν τηρούνται οι βασικοί κανόνες υγιεινής (π.χ. πλύσιμο των χεριών μετά τη χρήση της τουαλέτας).

Συμπτώματα και αντιμετώπιση

Τα άτομα που νοσούν από σαλμονέλα παρουσιάζουν συμπτώματα γαστρεντερίτιδας, δηλαδή διάρροια, κοιλιακό πόνο, εμετούς, πυρετό.

Ο χρόνος που μεσολαβεί από την έκθεση στο βακτήριο μέχρι την εμφάνιση των συμπτωμάτων γαστρεντερίτιδας κυμαίνεται από 6 έως 72 ώρες, ανάλογα με τον αριθμό των μικροοργανισμών που έχουν προσληφθεί από το εκάστοτε άτομα, αλλά τα περισσότερα άτομα νοσούν εντός 12-36 ωρών από την έκθεση.

Η πλειονότητα των ατόμων αναρρώνει χωρίς θεραπευτική αγωγή σε 4 έως 7 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Παρόλ' αυτά, λόγω της διάρροιας και των εμετών μπορεί να προκληθεί αφυδάτωση, μια επιπλοκή της νόσου που συμβαίνει κυρίως στα μικρά παιδιά και τους ηλικιωμένους, και σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει σίγουρα να ζητηθεί ιατρική αρωγή.  Σε κάποια άτομα, δε, η διάρροια μπορεί να είναι σοβαρή και να χρειαστεί νοσηλεία (συνήθως βρέφη, ασθενείς άνω των 65 ετών και ανοσοκατεσταλμένοι).

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, για την αντιμετώπιση της σαλμονέλωσης δεν υπάρχει κάποια ειδική θεραπεία και ουσιαστικά αντιμετωπίζονται τα συμπτώματα του νοσήματος. «Συστήνεται η κατανάλωση πολλών υγρών για να αποφευχθεί η αφυδάτωση. Η χρήση αντιβιοτικών δεν ενδείκνυται, εκτός εάν ο θεράπων ιατρός κρίνει διαφορετικά. Χρήση αντιβιοτικών συστήνεται σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσου, όπως είναι τα βρέφη, οι ασθενείς άνω των 65 ετών και οι ανοσοκατεσταλμένοι. Η λήψη αντιδιαρροϊκών, για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, πρέπει να αποφεύγεται καθώς καθυστερεί την ίαση».

Οδηγίες προφύλαξης 

Η τήρηση των βασικών κανόνων ατομικής υγιεινής και ο σωστός χειρισμός των τροφίμων είναι ιδιαίτερης σημασίας για την προστασία από τη νόσο. 

Ως εκ τούτου, ο ΕΟΔΥ συστήνει:

• Σχολαστικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και ζεστό νερό

-μετά τη χρήση της τουαλέτας ή την αλλαγή πάνας μωρού
-πριν την προετοιμασία και την κατανάλωση φαγητού
-μετά το χειρισμό ωμών πουλερικών ή κρέατος
-μετά την επαφή με κατοικίδια ζώα και πτηνά
-μετά το χειρισμό κοπράνων ζώων και την επίσκεψη σε ζωολογικούς κήπους / καταστήματα πώλησης ζώων
-μετά την εργασία σε κήπο

• Αποφυγή κατανάλωσης ωμών ή ατελώς μαγειρεμένων πουλερικών ή κρέατος, καθώς και φαγητών που περιέχουν ωμό ή ατελώς μαγειρεμένο αυγό. Σημειώνεται ότι ο μικροοργανισμός καταστρέφεται σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 70°C (για τουλάχιστον 2 λεπτά).

• Αποφυγή κατανάλωσης μη παστεριωμένου γάλακτος ή άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων ή μη χλωριωμένου νερού

• Τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής στο χώρο της κουζίνας

-χρήση διαφορετικών μαχαιριών, μαγειρικών σκευών, επιφανειών κοπής, για ωμά και ψημένα τρόφιμα
-διατήρηση μαγειρεμένων τροφίμων ξεχωριστά από τα ωμά
-σχολαστικό πλύσιμο ωμών φρούτων και λαχανικών
-διατήρηση των τροφίμων σε κατάλληλες θερμοκρασίες ψύξης
-απομάκρυνση των κατοικίδιων ζώων από τους χώρους παρασκευής τροφίμων

Τέλος, όταν υπάρχουν παιδιά κάτω του ενός έτους, έγκυες ή ανοσοκατεσταλμένα άτομα δεν θα πρέπει να φιλοξενούνται στο σπίτι ερπετά ως κατοικίδια