Τι είναι η «μαύρη βροχή» που έπεσε στην Τεχεράνη - Οι επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό

Ανησυχία προκαλούν οι αναφορές για «μαύρη» ή τοξική βροχή που φέρεται να έπεσε σε περιοχές της Τεχεράνης μετά τις πρόσφατες επιθέσεις σε εγκαταστάσεις πετρελαίου.

Κάτοικοι ανέφεραν έντονους πονοκεφάλους, δυσκολία στην αναπνοή και βροχή που άφηνε μαύρα, λιπαρά κατάλοιπα σε αυτοκίνητα και κτίρια, ενώ η Ιρανική Ερυθρά Ημισέληνος προειδοποίησε ότι η βροχόπτωση ενδέχεται να είναι «ιδιαίτερα επικίνδυνη και όξινη».

Τι είναι η τοξική ή όξινη βροχή

Οι επιστήμονες όμως τονίζουν ότι το φαινόμενο πιθανότατα είναι πιο επικίνδυνο από την κλασική «όξινη βροχή» καθώς μπορεί να περιέχει ένα πολύ ευρύτερο μείγμα τοξικών ουσιών.

Η όξινη βροχή δημιουργείται όταν ατμοσφαιρικοί ρύποι διαλύονται μέσα στα σταγονίδια του νερού που σχηματίζουν τη βροχή.

Στην ατμόσφαιρα, αέρια όπως διοξείδιο του θείου και διοξείδιο του αζώτου αντιδρούν με υδρατμούς και σχηματίζουν θειικό και νιτρικό οξύ, τα οποία τελικά πέφτουν στο έδαφος μαζί με τη βροχή.

Στην περίπτωση του Ιράν, οι εκρήξεις και οι πυρκαγιές σε αποθήκες πετρελαίου δημιούργησαν τεράστια σύννεφα καπνού και ρύπων, τα οποία παγιδεύτηκαν στην ατμόσφαιρα. Όταν άρχισε να βρέχει, τα σταγονίδια νερού παρέσυραν αυτούς τους ρύπους προς το έδαφος.

Αυτό εξηγεί γιατί η βροχή εμφανίστηκε σκούρα ή «μαύρη», σύμφωνα με τον Independent.

Τι περιέχει η «μαύρη βροχή»

Σύμφωνα με επιστήμονες της ατμοσφαιρικής χημείας, η βροχή αυτή πιθανότατα περιέχει:

• υδρογονάνθρακες από την καύση πετρελαίου
• υπερλεπτά σωματίδια PM2.5
• πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες (PAHs) - καρκινογόνες ουσίες
• βαρέα μέταλλα
• σωματίδια από κατεστραμμένα κτίρια και υλικά

Τα σταγονίδια της βροχής λειτουργούν σαν «σφουγγάρι» για τη ρύπανση, απορροφώντας όλα αυτά τα σωματίδια από τον αέρα.  Το αποτέλεσμα είναι μια βροχή που μεταφέρει στο έδαφος ένα επικίνδυνο μείγμα χημικών ουσιών.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό

Η έκθεση σε τέτοιου είδους ρύπανση μπορεί να προκαλέσει άμεσα αλλά και μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας.

Βραχυπρόθεσμα, οι άνθρωποι που εκτίθενται σε μολυσμένο αέρα ή τοξική βροχή μπορεί να εμφανίσουν:

• πονοκεφάλους
• ερεθισμό στα μάτια
• δυσκολία στην αναπνοή
• βήχα και ερεθισμό στους πνεύμονες

Τα συμπτώματα είναι πιο έντονα σε άτομα με άσθμα, ηλικιωμένους, παιδιά και άτομα με αναπνευστικές παθήσεις. 

Μακροπρόθεσμα, τα πολύ μικρά σωματίδια PM2.5 μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες, ακόμη και στην κυκλοφορία του αίματος.

Η χρόνια έκθεση σε αυτά συνδέεται με:

• αυξημένο κίνδυνο καρκίνου
• καρδιαγγειακές παθήσεις
• νευρολογικές διαταραχές
• γνωστική έκπτωση

Επιπλέον, η έκθεση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει συνδεθεί με χαμηλότερο βάρος γέννησης στα βρέφη.

Οι περιβαλλοντικές συνέπειες

Η τοξική βροχή δεν επηρεάζει μόνο τον άνθρωπο. Οι ρύποι που πέφτουν με τη βροχή μπορούν να καταλήξουν σε ποτάμια, λίμνες, υπόγεια νερά, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την υδρόβια ζωή αλλά και τις πηγές πόσιμου νερού.

Επιπλέον, τα χημικά κατάλοιπα που παραμένουν σε δρόμους και κτίρια μπορούν να επιστρέψουν στον αέρα με τον άνεμο, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο ρύπανσης.

Γιατί οι επιστήμονες ανησυχούν

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο η βροχή, αλλά τα τεράστια σύννεφα τοξικού καπνού που έχουν σχηματιστεί πάνω από κατοικημένες περιοχές.

Ακόμη και η εισπνοή αυτού του καπνού χωρίς βροχή μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συνιστούν σε περιπτώσεις έντονης ρύπανσης:

• παραμονή σε εσωτερικούς χώρους
• κλείσιμο παραθύρων
• χρήση μάσκας
• καθαρισμό επιφανειών που έχουν καλυφθεί από ρύπους.

Η «περιβαλλοντική κληρονομιά» των πολέμων

Οι περιβαλλοντικές συνέπειες των πολεμικών συγκρούσεων έχουν αρχίσει να μελετώνται πιο συστηματικά τα τελευταία χρόνια.

Παρόμοια φαινόμενα είχαν παρατηρηθεί και σε προηγούμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, όπου η καταστροφή πετρελαιοπηγών και οι μεγάλες πυρκαγιές προκάλεσαν μακροχρόνια προβλήματα υγείας και περιβαλλοντική ρύπανση.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις τέτοιων γεγονότων μπορεί να διαρκέσουν για πολλά χρόνια μετά το τέλος των συγκρούσεων.