Τι είναι ο «Χρυσός Θόλος» του Ντόναλντ Τραμπ, που χρειάζεται τη Γροιλανδία για να λειτουργήσει

Η Γροιλανδία είναι προγραμματισμένο να παίξει καθοριστικό ρόλο στην αντιπυραυλική ασπίδα Golden Dome, την οποία σχεδιάζει ο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε πρόσφατα ότι χρειάζεται τη Γροιλανδία για τον «Χρυσό Θόλο». «Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας», έγραψε ο Τραμπ την περασμένη εβδομάδα στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social. «Είναι ζωτικής σημασίας για τον Χρυσό Θόλο που χτίζουμε», σχολίασε, προσθέτοντας ότι το ΝΑΤΟ θα πρέπει να υποστηρίξει την απόκτηση του νησιού από τις ΗΠΑ, επειδή η συμμαχία γίνεται «πολύ πιο δυνατή» έτσι.

Το αμυντικό σύστημα Golden Dome του Τραμπ θα προστατεύει τη χώρα από την απειλή ξένης πυραυλικής επίθεσης, σύμφωνα με εκτελεστικό διάταγμα των ΗΠΑ που υπογράφηκε τον περασμένο Μάιο.

Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι ο «Χρυσός Θόλος» θα είναι σε θέση να καταρρίπτει υπερηχητικούς, βαλλιστικούς και προηγμένους πυραύλους κρουζ και drones, ακόμη και αν εκτοξευθούν από την άλλη άκρη του κόσμου ή από το διάστημα.

Τα όπλα του Golden Dome

Ο Χρυσός Θόλος μπορεί να ενσωματώνει «μερικά ή όλα» τα τρέχοντα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας των ΗΠΑ στην ανίχνευση, την αναχαίτιση και τη διοίκηση, σύμφωνα με έκθεση του Κογκρέσου των ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο.

Η έκθεση, σύμφωνα με το Euronews, απαριθμεί αρκετές τεχνολογίες που ήδη διαθέτουν οι ΗΠΑ και οι οποίες θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στον Χρυσό Θόλο, όπως συστήματα ραντάρ μεγάλης εμβέλειας, διαστημικά ή έγκαιρης προειδοποίησης.

Ο Χρυσός Θόλος θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει τις δυνατότητες βαλλιστικής πυραυλικής άμυνας των ΗΠΑ, όπως το σύστημα Terminal High Altitude Aerial Defence (THAAD) και το σύστημα Patriot που μπορεί να αναχαιτίσει πυραύλους κρουζ, υπερηχητικά όπλα και μεγάλα drones, ανέφερε η έκθεση του Κογκρέσου.

Η έκθεση σημειώνει επίσης ότι η κυβέρνηση Τραμπ «δεν έχει παράσχει δημόσια μια ολοκληρωμένη εικόνα των συστημάτων, των σχεδίων προμηθειών, των χρονοδιαγραμμάτων και των επιχειρησιακών εννοιών που εμπλέκονται» στο Golden Dome.

Στην αρχική συνέντευξη Τύπου για το Golden Dome, οι γερουσιαστές ονόμασαν ως πιθανούς ανάδοχους τις L3Harris Technologies, Lockheed Martin και RTX (πρώην Raytheon).

Η εταιρεία αεροδιαστημικής και άμυνας Lockheed Martin δήλωσε ότι έχει κατασκευάσει ένα πρωτότυπο για δυνατότητες «διοίκησης και ελέγχου» ή C2 για το Golden Dome, το οποίο θα «συνδέει αισθητήρες, πυροβόλα όπλα και πλατφόρμες σε όλους τους τομείς, από τον βυθό μέχρι το διάστημα».

Η εταιρεία δήλωσε ότι το πρωτότυπό της είναι σημαντικό επειδή «εκτελεί το κρίσιμο έργο της ενσωμάτωσης δεδομένων από διάφορους αισθητήρες και του συντονισμού άμεσων δράσεων», όπως η εκτόξευση πυραύλων αναχαίτισης σε «γρήγορες, πιο σίγουρες» απαντήσεις σε απειλές.

Τον Ιανουάριο, η εταιρεία δήλωσε ότι είναι «έτοιμη να υποστηρίξει» το έργο Golden Dome με το σύστημα πυραυλικής άμυνας PAC-3 MSE, τα μαχητικά αεροσκάφη F-35, τους δορυφόρους και τα θαλάσσια σκάφη.

Πέρυσι, η εταιρεία συστημάτων επικοινωνιών L3Harris ανακοίνωσε ότι επέκτεινε τα εργοστάσιά της στις πολιτείες της Ιντιάνα και της Φλόριντα για να εργαστεί σε «τροχιά τεχνολογίας» για το Golden Dome.

Η εταιρεία δήλωσε τον Αύγουστο ότι ήδη αναπτύσσει 34 δορυφόρους αφιερωμένους στην «υπερηχητική παρακολούθηση πυραύλων» για το Υπουργείο Πολέμου της χώρας.

Δεν έχουν ανατεθεί συμβάσεις

Μέχρι στιγμής, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει δημόσια καμία ανάθεση συμβάσεων για το έργο Golden Dome.

Ωστόσο, η Υπηρεσία Πυραυλικής Άμυνας των ΗΠΑ (MDA) ανακοίνωσε τρεις γύρους κλιμακωτών αναθέσεων τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο σε πάνω από 2.000 εταιρείες, όπως οι Lockheed Martin, L3Harris και Raytheon (RTX), στο πλαίσιο της σύμβασης Scalable Homeland Innovative Enterprise Layered Defence (SHIELD).

Οι αρχικές αναθέσεις SHIELD αποσκοπούν στη δημιουργία ενός χαρτοφυλακίου εξειδικευμένων εταιρειών που μπορούν να ανταγωνιστούν για συμβάσεις Golden Dome, σύμφωνα με το αμυντικό έντυπο Defense News.

Το πρόγραμμα υποτίθεται ότι θα διευκολύνει το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ και την MDA να ολοκληρώνουν παραγγελίες «στο πλαίσιο ενός ευέλικτου επιχειρηματικού φορέα», με ανώτατο όριο χρηματοδότησης έως και 151 δισεκατομμύρια δολάρια (128,4 δισεκατομμύρια ευρώ) κατά την επόμενη δεκαετία.

Άλλα αμυντικά συστήματα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν επίσης να συμπεριλάβουν κοινά όπλα που αναπτύχθηκαν με το Ισραήλ για το πολυεπίπεδο αμυντικό τους σύστημα.

Ευρέως γνωστό ως «Iron Dome», το σύστημα του Ισραήλ είναι ικανό να ανιχνεύει εισερχόμενα πυρά και να αναπτύσσεται μόνο εάν το βλήμα κατευθύνεται προς ένα κατοικημένο κέντρο ή ευαίσθητες στρατιωτικές ή πολιτικές υποδομές.

Το Ισραήλ χρησιμοποιεί έναν συνδυασμό του Βέλους (Arrow), της Σφεντόνας του Δαυίδ (David’s Sling) και του Σιδερένιου Θόλου (Iron Dome) για να προστατευθεί από πυραύλους μεγάλου, μεσαίου και μικρού βεληνεκούς.

Το οπλικό σύστημα Arrow είναι μια οικογένεια αναχαιτιστικών πυραύλων που «επιτηρούν, ανιχνεύουν, παρακολουθούν και εξουδετερώνουν» εισερχόμενες επιθέσεις «μακριά από τον στόχο τους», με ένα πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου, σύμφωνα με την Israeli Aerospace Industries (IAI). Αναπτύχθηκε από την IAI σε συνεργασία με την αμερικανική εταιρεία Boeing.

Το David's Sling, το αμυντικό σύστημα μεσαίου βεληνεκούς που αναπτύχθηκε από την ισραηλινή Rafael Advanced Defence Systems και την αμερικανική RTX, προσφέρει άμυνα «χτύπημα-για-θανάτωση» εναντίον βαλλιστικών πυραύλων, εχθρικών αεροσκαφών και drones. Ο Iron Dome λειτουργεί στη συνέχεια αποκλειστικά για την αποτροπή απειλών μικρής εμβέλειας.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι το σύστημα δεν είναι 100% αποτελεσματικό, αλλά εξακολουθούν να θεωρούν ότι παίζει κρίσιμο ρόλο στην άμυνα της χώρας από διάφορες πυραυλικές εκρήξεις από το Ιράν και ομάδες πολιτοφυλακής στη σύγκρουση Ισραήλ-Χαμάς που ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Η «Ασπίδα» της Ευρώπης

Η Ευρώπη εργάζεται επίσης πάνω στη δική της εκδοχή. Το 2022, 21 ευρωπαϊκές χώρες ξεκίνησαν την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία «Sky Shield», με την οποία συμφώνησαν να συνεργαστούν στον τρόπο προμήθειας και συντήρησης των αμυντικών συστημάτων και στον τρόπο αμοιβαίας υποστήριξης.

Οποιαδήποτε όπλα προμηθεύονται για την Sky Shield θα ενταχθούν στη συνέχεια σε μια υπάρχουσα αποστολή του ΝΑΤΟ που «προστατεύει το έδαφος της Συμμαχίας... από οποιαδήποτε αεροπορική ή πυραυλική απειλή ή επίθεση», σύμφωνα με τον οργανισμό.

Στο μεταξύ, πέρυσι, η ιταλική αμυντική εταιρεία Leonardo αποκάλυψε σχέδια για μια ασπίδα που τροφοδοτείται από τεχνητή νοημοσύνη (AI) για την προστασία πόλεων και κρίσιμων υποδομών εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων.

Ορισμένες χώρες, όπως η Γερμανία, έχουν υπογράψει συμβάσεις με το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ για το πυραυλικό σύστημα Arrow στο πλαίσιο του Sky Shield, ενώ η Ελλάδα προχωρά για τη δημιουργία του δικού της Iron Dome, στα πρότυπα του ισραηλινού «Σιδερένιου Θόλου».