Γιατί σιωπά ο Μερτς την ώρα που ο Τραμπ επιτίθεται σε Ισπανία και Βρετανία

Ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, έχει εργαστεί σκληρά για να κερδίσει την εύνοια του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Ωστόσο, η συνάντησή τους στο Οβάλ Γραφείο, την Τρίτη 3 Μαρτίου, έθεσε δύο σημαντικά ερωτήματα: Πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Μερτς για να παραμείνει στο πλευρό του Τραμπ και με ποιο πολιτικό κόστος;

Ο συντηρητικός καγκελάριος παρέμεινε σχεδόν σιωπηλός, ενώ ο Τραμπ απείλησε να επιβάλει «εμπάργκο» στην Ισπανία επειδή δεν δαπανά περισσότερα για την άμυνα και καταδίκασε τις αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν. Ο Μερτς δεν απάντησε ούτε όταν ο Τραμπ επιτέθηκε στον Βρετανό πρωθυπουργό, Κιρ Στάρμερ, για μια σειρά θεμάτων - «δεν έχουμε να κάνουμε με τον Ουίνστον Τσόρτσιλ» - και απείλησε να κλιμακώσει τον εμπορικό πόλεμο με την Ευρώπη.

Η σιωπή του Μερτς ήταν μέρος μιας προφανούς στρατηγικής, σημειώνει το Politico: Ποτέ μην αντιμιλάτε στον Τραμπ μπροστά στις κάμερες και προσπαθήστε σε ιδιωτικές συνομιλίες να πείσετε τον πρόεδρο να δει τα πράγματα με τον τρόπο της Γερμανίας.

Η εικόνα του πιο ισχυρού εθνικού ηγέτη της ΕΕ να κάθεται υποτακτικά δίπλα στον Τραμπ, ενώ αυτός επιπλήττει τους Ευρωπαίους ομολόγους του, πιθανότατα θα έχει ενοχλήσει πολλούς Γερμανούς και θα έχει αφήσει μια πικρή γεύση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, υπογραμμίζοντας τους πολιτικούς κινδύνους της κατευναστικής στάσης απέναντι στον πρόεδρο των ΗΠΑ.

Δείχνει επίσης τη σχετική αδυναμία ενός Γερμανού ηγέτη, του οποίου οι κύριοι στόχοι εξωτερικής πολιτικής – από την αποτροπή της ρωσικής επιθετικότητας έως την ενίσχυση της εξαγωγικής οικονομίας της Γερμανίας – εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από μια συχνά ταπεινωτική προσπάθεια εξισορρόπησης για τη διαχείριση των σχέσεων με έναν απρόβλεπτο Τραμπ.

Ο Μερτς φαίνεται να έχει καταφέρει να κερδίσει τη συμπάθεια του Τραμπ. Ο πρόεδρος χαρακτήρισε τον καγκελάριο «φίλο» και τον επαίνεσε για την «πραγματικά εξαιρετική δουλειά» που κάνει. Ο Τραμπ φάνηκε επίσης ευγνώμων για τη ρητορική υποστήριξη του καγκελαρίου στις αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν, λέγοντας ότι ο Μερτς «μας βοηθά» και είναι «πολύ καλός» σε αυτό το θέμα.

Αυτή ήταν, στην πραγματικότητα, η στρατηγική του Μερτς κατά τις συνομιλίες με τον Τραμπ. Πριν από την αναχώρησή του, δήλωσε ότι υποστηρίζει τους στόχους του Τραμπ σχετικά με την Τεχεράνη, παρόλο που αναγνώρισε τον φόβο ότι οι επιθέσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα τέλμα όπως αυτό του Ιράκ. «Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να κάνουμε κήρυγμα στους εταίρους και τους συμμάχους μας», κατέληξε.

Μόλις έφτασε στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ καυχήθηκε για τις ζημιές που προκάλεσαν οι αμερικανικές αεροπορικές επιθέσεις στο Ιράν - «σχεδόν τα πάντα έχουν καταστραφεί»-  με τον Μερτς να χαμογελά και να λέει ότι η Γερμανία συμφωνεί απόλυτα με την ανάγκη να εξαλειφθεί το καθεστώς της Τεχεράνης.

Στην αντίπερα όχθη, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, προκάλεσε την οργή του Τραμπ επειδή επέκρινε τις επιθέσεις κατά του Ιράν ως παράνομες και απαγόρευσε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν ισπανικές βάσεις για να επιτεθούν στη χώρα. Επίσης, αρνήθηκε να συμμορφωθεί με τον νέο στόχο δαπανών του 5% του ΑΕΠ που έθεσε το ΝΑΤΟ.

Για τους λόγους αυτούς, ο Τραμπ δήλωσε: «Θα διακόψουμε κάθε εμπορική σχέση με την Ισπανία. Δεν θέλουμε να έχουμε καμία σχέση με την Ισπανία». Ο Μερτς δεν απάντησε, συμφωνώντας μόνο ότι η Ισπανία πρέπει να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα. «Προσπαθούμε να τους πείσουμε ότι αυτό είναι μέρος της κοινής μας ασφάλειας, ότι όλοι πρέπει να συμμορφωθούμε με αυτούς τους αριθμούς», είπε.

Ο Μερτς επίσης δεν είπε τίποτα όταν ο Τραμπ επιτέθηκε στον κεντροαριστερό Στάρμερ για μια συνεχιζόμενη διαμάχη μεταξύ Ουάσιγκτον και Λονδίνου σχετικά με το καθεστώς του Ντιέγκο Γκαρσία - ενός νησιού στο αρχιπέλαγος Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό -  όπου βρίσκεται μια κοινή αμερικανοβρετανική στρατιωτική βάση.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δείξει πολύ, πολύ μικρή προθυμία για συνεργασία σχετικά με αυτό το ηλίθιο νησί που έχουν, το οποίο παραχώρησαν», δήλωσε ο Τραμπ. «Καταστρέφουν τις σχέσεις. Είναι κρίμα».

Ο Μερτς χρειάζεται στενούς δεσμούς τόσο με τον Βρετανό πρωθυπουργό όσο και με τον Σάντσεθ. Ο Στάρμερ είναι ένας σημαντικός σύμμαχος στο σχήμα «E3» που χρησιμοποιούν η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο για να συντονίσουν την ευρωπαϊκή στρατηγική έναντι της Ουκρανίας. Ο Σάντσεθ, από την άλλη πλευρά, εκπροσωπεί τη μεγαλύτερη παράταξη εντός της κεντροαριστερής ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με την οποία οι συντηρητικοί του Μερτς πρέπει να καταλήξουν σε συμβιβασμούς.

«Δεν ήθελα να εκθέσω τη διαμάχη μπροστά σε όλους»

Μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ, ο Μερτς δήλωσε: «Δεν υπάρχει περίπτωση η Ισπανία να αντιμετωπιστεί άσχημα» σε θέματα εμπορίου ως μέλος της ΕΕ. Είπε επίσης ότι υπερασπίστηκε τον Στάρμερ στον Τραμπ, λέγοντας στον πρόεδρο ότι ο Βρετανός ηγέτης «συνεισφέρει πραγματικά πολύ, πολύ σημαντικά και πολύτιμα στο σχήμα E3 για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και θεωρώ ότι αυτή η κριτική εναντίον του είναι αδικαιολόγητη».

Το κλειδί, είπε ο Μερτς, ήταν να μη διορθώσει τον Τραμπ μπροστά στις κάμερες. «Το έκανα αυτό κεκλεισμένων των θυρών γιατί, όπως είπα, δεν ήθελα να εκθέσω τη διαμάχη εκεί, μπροστά σε όλους».

Ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα για τον Μερτς, ωστόσο, είναι αν η κατευναστική τακτική αποδίδει. Ο στόχος του Γερμανού καγκελάριου, τελικά, ήταν να πείσει τον Τραμπ να αποκλιμακώσει τον εμπορικό πόλεμο με την Ευρώπη και να πιέσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν με πιο επιθετικές κυρώσεις για να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Ο Μερτς δήλωσε μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ ότι έδειξε στον πρόεδρο των ΗΠΑ έναν χάρτη των μετώπων στην Ουκρανία και ότι έφυγε με την εντύπωση «ότι ο πρόεδρος κατανοεί πλέον καλύτερα τι διακυβεύεται για αυτή τη χώρα» όσον αφορά την ανάγκη αποφυγής εδαφικών παραχωρήσεων. Είπε, επίσης, ότι είχε πει στον Αμερικανό πρόεδρο ότι η εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ που συμφωνήθηκε το περασμένο καλοκαίρι δεν είναι προς συζήτηση.

«Εδώ στην Ουάσιγκτον, γνωρίζουν ότι εμείς από την ευρωπαϊκή πλευρά έχουμε φτάσει στο όριο όσον αφορά το τι είμαστε διατεθειμένοι να δεχτούμε», δήλωσε ο Μερτς. «Έχω την εντύπωση ότι ο πρόεδρος και το επιτελείο του το βλέπουν με τον ίδιο τρόπο».